hósdagur 16. apríl 2015síða 10

Fríggjadagur 17. apríl 2015 sosialurin 43 10 Fátækradømi at basa fátækra- dømi í Føroyum 15 átøk 4 Pensjónin hjá fólki skal vera í tveimum. Pensjónin skal part­ vís hvíla á egna uppsparing, sum øll skulu fáa oman á sína løn, ar­beiðs­ marknaðarveiting ella veit­ing frá tí almenna. Hin stóri pen­sjóns­parturin skal vera samhalds­fasti, sum skal hækka til 15% ella 7,5% frá hvørjum parti á arbeiðsmarknaðinum. Øll skulu fáa samhaldsfasta, og útgjaldið er sett sum ein føst krónu veiting, meðan inngjaldið er í prosentum av lønini. Í mun til egnu upp­sparingina, so er samhaldsfasti ein pensjón, har øll fáa tað sama út, meðan inngjaldið er eftir inntøku. Á henda hátt hendur eitt umbýti av virð­unum. Aðrir greiðir fyrimunir við Samhaldsfasta er, at skipanin er løtt og bílig at umsita, vit kenna og hava góðar royndir av Samhaldsfasta, sosiala kontraktin millum borgarar og ættarlið verður varðveitt, tað almenna sleppir undan at gera torgreiddar skipanir við mót­rokning, skatturin fylgir út­gjald­inum og so framvegis. Lønar­skatturin kann lækkast samsvarandi hækkaða gjald­ inum til Samhaldsfasta, tí almennar útreiðslur til pensjón minka. 5 Øll skulu fáa ókeypis heitan mat í ansingarstovnunum. Mest útsetti parturin av teimum í fátækraváða eru smábørn – serliga eru tað smábørn hjá støkum uppihaldarum. Hesar familjur hava mangan trupult við at skaffa heilsugóðan kost allar dagar í mánaðinum. Fáa børnini eina góða heita máltíð í ansingarstovninum, so tryggja vit, at tey fáa góðan mat og útlitini eru betri fyri, at tey eisini kunnu fáa tað, hinar dagarnar í mánaðinum, tá ið tey eru heima. Fyri menningina hjá einum barni, er heilsugóður kostur ótrúliga týdningar­mikil, tí er skilagott at gera hetta átak, sum kann hjálpa til hjá smábarnafamiljum. 6 Skipanin við fríplássum skal víðkast, og inntøkumarkið fyri nær tú kanst fáa frípláss skal hækk­ ast munandi, soleiðis at fleiri vera fevnd av skipanini, og so tað loysir seg hjá eini familju at taka eyka arbeiði á seg, um møguleiki er til tess. 7 Barsilsskipanin og Arbeiðs­loys­ is­skipanin mugu hava minsta mark fyri útgjaldi, og út­rokningar­ grundarlagið til hesar arbeiðs­ marknaðar­skipanir má broytast og víðkast. Eisini skulu barnafamiljur fáa eina eingangsupphædd, tá ið eitt barn er borið í heim/ættleitt, tí tað er sera kostnaðarmikið at fáa eitt barn, og nógv og dýr útgerð má útvegast. 8 Gerast skal ein bústaðarstuðul, sum verður roknaður sam­svar­ andi inntøku, býlisútreiðslum og stødd av húski. Í løtuni fáa tey, sum ogna sær eitt býlið, rentustuðul upp í 4000 krónur um mánaðin, men tey, sum leiga, fáa ongan stuðul, hóast leig­arar­nir mangan hava eins stóra ella hægri býlisútreiðslur enn tey, sum keypa sær sín bústað. Skipanin Visti tú? 450 familjur við umleið 900 børn fáa á hvørjum ári hjálp frá Í Menniskjum Góður Tokki »Einstøk málrættað tiltøk mugu gerast mótivegis pensjónistum« Sonja Jógvansdóttir,