hósdagur 16. apríl 2015síða 19

Fríggjadagur 17. apríl 2015 sosialurin 43 19 tíðargrein Tíðargreinin verður skrivað av skiftandi fólkum, sum ikki dagliga eru knýtt at blaðnum. Evnini eru ymisk, men viðgera øll okkurt evni, sum er viðkomandi fyri tíðina júst nú. Fólk, býur og fjørður Heri Kragesteen, Leo Clothier, Jørleif Kúrberg Í bókini »...verjir fyri Havnar vág« tekur Mikkjal Helmsdal nakað so­leiðis til, at í hin­um høvuðstøðun­um í Norðan­ londum og í størri havn­arbýum har um leiðir verður upp­runahavnin ikki longur nýtt sum havn. Og landaøkini verða nýtt til onnur endamál enn pakkhús og konteynarar. Hann sigur, at tað er eins og býurin otar seg líðandi oman móti sjónum: skrivstovur, hotell og íbúðir eru komin í staðin. Heldur enn innibyrgt bryggju­øki bert við handlum og arbeiðslívi kemur eisini lív í. Men Tórshavnar Býráð dugir ikki at lesa hesa skriftina á vegginum. Og tað hóast nógv áhugaverd og viðkomandi uppskot eru komin í kappingum um at skapa lív, trivnað og samanhang í mið­ býnum og fram við havnaløgunum í Havnini. Tórshavnar Býráð hevur gjørt samtykt um at byggja út Tórshavnar Havn fyri at nøkta tørvin á plássi sum góðs- og ferðmannahavn umframt hyli til frítíðarbátar. Útbyggingin er ætlað at kunna gerast veruleiki uttan at fornminnið Skansin verður skemmað á nakran hátt. Tó verður fjøran undir skansanum og til heimaru Volgaruvík søga. Semja var í býráðnum í sínari tíð um útbyggingarætlanina. Seinni eru partar av býráðslimum vorðin ivandi og atfinningarsom móti verk­ ætlanini. Uttan grundgevingar aðrar enn at vísa á støð har ein góðs- og ferða­ mannahavn heldur átti at ligið – Sund og Kollafjørður hava verið nevnd. Nøkur av okkum í Havnar komm­ unu halda, at tørvurin á størri øki til góðs- og ferðamannahavn við ney­ð­ug­ um plássi til konteynarar v.m. eigur at vera nøktaður í Havn. Ikki í Klaksvík ella á Skálafirði – tey hava uttan iva sítt at dragast við. Men. Tørvurin á meiri bryggjuøki eigur ikki at nøktast við at byggja út verandi havn og havnaøki. Heldur brúka økið við Glyvursnes, hað­ani grótið verður tikið undir øllum umstøðum, og byggja brimgarð og bryggjur á Gulanum. Har er verðurgott og kyrt á flestu ættum og frítt at fara. Grundgevingar okkara fyri at brúka økið innanvert Glyvurnes heldur enn økja um verandi havnaøki eru fleiri. Ein snýr seg um hvussu ávirkanin verður á Argjalandið tá hann er landsynningur, av eystri ella landnyrðingi. Tann sjógv­ur, ið trýstur verður móti landi, um Skansa­bryggjan gerst veruleiki, hvaðar fer hann? Aðrastaðni enn nú? Í bátahylin á Argjum? Í Sandágerð? Vágsbotn? Vit hava biðið um innlit í Skansabryggjuætlanina, fyri betur at kunna grundgeva fyri okkara hugsan, men hava enn einki frætt. Har spurdu vit m.a. meiri nágreiniliga um flutningsútreiðslur við grótskipum, kostnaður av uppafturtøku av dump­ aðum gróti, kanningar av kostnaði av at leggja útbyggingina á Gulanum heldur enn inni í Havnini o.a. Men hava enn ikki fingið svar. Hava valt at gera viðmerkingar nú, tí óvist er nær svar kemur. Nakrar grundgevingar okkara snúgva seg um praktisk viðurskifti. Brim­garður og bryggjur á Gulanum vildu ligið beint við økið har grótið verður tikið. Fyrimunirnir eru fleiri: minni flutningstíð og útreiðslur av at flyta grót. Sb. tí, ið nevnt var á al­ menna fundinum á skúlanum við Løg­mannabreyt verður ætlað at um 4,5 mió. m3 av gróti skulu brúkast til Skansabryggjuna. Hetta svarar til 18.000 túrar við einum grótbáti, ið tekur 250 m3. Og hann skal eisini fyllast og sigla aftur og fram. Um Glyvursnes verður loysnin kann roknast við minni ólag vegna veður, og tíðin at evna til grótkast og bryggjuundirlag verður stytt. Verður hamarsveggurin, ið nú fjalir benið frá seinastu spreingingunum, tikin burtur og brúktur sum íkast fæst eitt stórt øki inn í fjallið har pláss er fyri bygningum, konteinarum og øllum øðrum. Og oljutangunum á Viðanesi um so skuldi (og átti at) verið. Til ber at gera atløgubryggju við at sprongja inn í fjøruna, og grótið hagani kann eisini brúkast. Vansarnir við at brúka Gulan heldur enn verandi havn eru m.a., at meiri grót skal til. Á Gulanum verður mett at tørvurin er einir 6 mió rúmmetrar. Og landnyrðingurin kann gera um seg, men ikki hinar ættirnar. Annar vansi, ið nevndur hevur verið er nógva vegagerðin, ið verður neyðug. Okk­um vitandi er ringvegurin á veg. Brúgvin um ánna við kirkjugarðin er komin væl áleiðis. So at gera veg út á Glyvursnes til eina komandi góðs- og ferðamannahavn umframt golf­ vøll kann ikki hava nógv uppá seg. Um 4,5 mió. m3 av gróti ikki skulu fraktast til Havnar kunnu tær spardu ferðaútreiðslurnar gjalda eyka grót og veg. Og undir øllum umstøðum er talan um skilabetri iløgu, hóast hon skuldi kosta meira. Tað loysir seg í longdini at gera góðar loysnir. Viðvíkjandi hyli til smábátar verður pláss í Nyhavn. Tá alt økið, ið nú er havnaøki (og kanska Viðanes við?) gerst fríøki, verður pláss fyri nógvum av tí, ið m.a. kom fram í sambandi við hugskots-kappingina í 2014 um miðbýin og økini við Tórshavnar havn. Verður Glyvursnes valt, fáa vit eitt veldugt fríøki nær hjartanunum í Føroyum, Tinganesi, ið hugflogið kann spæla sær á og við. Og strandfaraskip, Nørrøna og ferðamannaskip sleppa framvegis framat. Vegurin yvir við Strond fær frið. Og fjøran niðanfyri Skansan til Volgaravík verður framhaldandi pallur hjá spælandi børnum og vaksnum. Og fjørðurin kann upplivast beinleiðis í øllum sínum veldi, tá harðast leikar á ella tá stilli er við Eystfalssker. Verður Glyvursnes valt, fáa vit eitt veldugt fríøki nær hjartanunum í Føroyum, Tinganesi, ið hugflogið kann spæla sær á og við. Og strandfaraskip, Nørrøna og ferðamannaskip sleppa framvegis framat. Vegurin yvir við Strond fær frið. Og fjøran niðanfyri Skansan til Volgaravík verður framhaldandi pallur hjá spælandi børnum og vaksnum. Og fjørðurin kann upplivast beinleiðis í øllum sínum veldi, tá harðast leikar á ella tá stilli er við Eystfalssker