mikudagur 14. juli 2004síða 3

4 Nr. 132 - 14. juli 2004 Nr. 132 - 14. juli 2004 5 Úrslitið er batnað Postverk Føroya hevði minni í halli í fjør enn árið fyri. Inntøkurnar hjá stovninum eru at kalla tær somu sum fyrraárið POSTVERK FØROYA Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo Postverk Føroya hevði aftur í fjør eitt hall á ársroknskapinum. Úrslitið fyri 2003 áðrenn avskrivingar var 0,7 mió. krónur í halli. Hetta er nakað minni enn árið fyri, tá Postverkið hevði 3,9 mió. krónur í halli. Inntøkurnar hjá stovninum svaraðu til 109 mió krónur í 2003, og tað er umleið tað sama sum í 2002. Størsta inntøkuøkingin stavar frá sonevndum tíðindaleysum send- ingum, sum góðu slak- ar tvær mió. krónur meir í inntøkum enn í 2002. Størsta inntøkukeld- an hjá Postverki Før- oya er framvegis brøv. Av samlaðu inntøkun- um á 109 mió. krónur, stava 37 mió. krónur frá brøvum. Inntøk-ur- nar av brøvum eru tær at kalla tær somu sum í 2002. Hægri lønir Størstu útreiðslurnar hjá stovninum eru løn- irnar. Lønirnar fara við góðum tveimum trið- ingum av samlaðu út- reiðslunum hjá Post- verki Føroya. Í 2003 rindaði Postverkið nærum hálvfjóðra millión krónur meir enn árið fyri, hóast árs- verkini vóru færri. Sambært ársfrá- greiðingini vóru 240 ársverk á Postverki Føroya sammett við 245,5 í 2002. Sølu- og marknaðar- stjórin á Smyril Line, Niels Kreutzmann gevst eftir bert fimm mánaðum í starvinum SØLUSTJÓRIN GEVST Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo 38 ára gamli, Niels Kreutz- mann, fer 31. juli úr starv- inum sum sølu- og markn- aðarstjóri á Smyril Line. Hann tók við starvinum á Smyril Line 1. mars í ár, og hann hevur sostatt bert sitið í starvinum í fimm mánað- ir. Tutlað hevur verið í krók- unum um, at ein illstøða millum Niels Kreutzmann og leiðsluna á Smyril Line er orsøkin til, at 38 ára gamli danin hevur valt at stinga í sekkin bert fimm mánaðir eftir, at hann varð settur í starvið. Høvuðs- persónurin sjálvur kveistrar hesar illgitingar til viks. – Høvuðsorsøkin til, at eg gevist er, at eg havi fing- ið starv á Greenland Tour- ism í Danmark, og meira er ikki at siga um tað, sigur Niels Kreutzmann. Á heimasíðuni hjá Smyril Line stendur skrivað, at Niels Kreutzmann hevur valt at fara úr starvinum av persónligum orsøkum. Vit royndu týsmorgunin at fáa eina viðmerking frá Jó- annes á Vali, men tað eydn- aðist ikki. Ferðavinnan Niels Kreutzmann er út- búgvin cand. merc, og hev- ur drúgvar royndir innan ferðavinnu. Seinastu fimm mánaðirnir á Smyril Line hava fingið danan at ásanna, at ferðavinnan er hansara hjartamál. – Tað hava verið fimm spennandi mánaðir á Smyr- il Line, men eg havi mett, at tað var rættast fyri meg at fara at arbeiða í ferðavinn- uni aftur, tí tað dámar mær best, sigur Niels Kreutz- mann. Niels Kreuzmann er upp- vaksin í Grønlandi, og hev- ur føroyska konu. Marknaðarstjórin á Smyril Line gevst Høvuðsorsøkin til, at eg gevist er, at eg havi fingið starv á Greenland Tourism í Danmark, og meira er ikki at siga um tað, sigur Niels Kreutzmann Tað eru Hentze Entre- prenørar, sum standa fyri spreingiarbeið- inum á Eiði, har okkurt gekk galið mánadagin, tá steinar frá spreingingini end- aðu niðri í bygdini SPREINGING Hans Kárason Mikkelsen hans@sosialurin.fo – Mann dugdi ikki at for- útsiga. Tað er eitt rættiliga sermerkt og hart grót á Eiði, og tá mann kemur aðrastaðni frá, so er mann ikki vanur við tað grótið. Og vit løddu tað fyrsta skotið heldur hart - men ikki harðari enn mann plag- ar, men harðari til tað grót- ið. Tað er øgiliga týdn- ingarmikið, at mann býtur merkið í tað, tí tað fer umleið fýra ferðir minni lóður í grótið á Eiði enn aðrastaðni í Føroyum. Grótið á Eiði er so glashart, at tað tolir onki av, sigur Jákup Andrias Hentze frá Hentze Entreprenørum. Tríggir smásteinar – Men vit skutu so aftur, og tá var í lagi. Men tað vóru ikki stórvegis skaðar. Eg haldi, at tað vóru einir tríggir smásteinar, sum komu á trý tøk. Og so var tað ein steinur, sum endaði á einum biltaki. Men tað vóru ikki alvorligir skaðar. Tað vóru smáskaðar, sigur Jákup Andrias Hentze. Ikki vanligan lúður – Lúður varð brúktur, men vit brúktu kanska ikki tann vanliga lúðurin, sum mann plagar. Vit brúktu eitt lastbilahorn, sum er eitt nógv kraftigari ljóð. Tað stendur ikki fyriskrivað, hvat fyri slag av lúðrum, mann skal brúka. Tað stendur bert skrivað, at mann skal varskógva, sigur Jákup Andrias Hentze. – Fólk hevur ofta hug at gera tað ógvusligari enn tað er. Nú var eg sjálvur har, og pápi mín var tann, sum sprongdi. Hann hevur sprongt alt sítt lív, og hann hevur ongantíð havt nakrar vanlukkur sum so. Aldrin í lívinum. Hetta er fyrstu ferð. Hann er 67 ár, sigur Jákup Andrias Hentze. Vit eru fakfólk – Hatta er eitt hendiligt óhapp. Eg veit um onkrar, sum - nú skal eg ikki fara at hanga nakran út - men tað hava onkrir, sum ikki kenna til hatta grótið, verið og sprongt har fyrr. Og tað hevur verið nógv ógvus- ligari. Tað fekk eg at vita aftaná. Vit eru fakfólk, men tað kundi verðið nógv verri, um tað ikki vóru fak- fólk. Men teir, sum hava gjørt skaðar har fyrr, eru eisini menn, sum hava sprongt í fleiri Harrans ár og hava dugað væl at sprongt. Teir vistu bara ikki av, at teir kundu koma út fyri slíkum. Tað er eitt sindur forkunnugt grót, sigur Jákup Andrias Hentze frá Hentze Entreprenørum. – Vit eru fakfólk Fjallstein brýtur onga lóg - Leiðarin í Føroya- húsinum ger sum allir aðrir restaurat- ørar í Danmark, og eksklusivavtalur eru ikki í stríð við donsku kappingarlógina, um bryggjaríið hevur minni enn 30% á marknaðinum. Eftir stendur so mentanar- ligi og moralski spurningurin, sigur Vagn Rasmussen á danska Kappingar- ráðnum í sambandi við stríðið um ølsøl- una í Føroyahúsinum ØLSØLA Heini í Skorini heini@sosialurin.fo – Vit hava ikki heimildir at taka støðu til møguliga dupulta leiklutin hjá leiðar- anum í Føroyahúsinum. Tað eru eigararnir av húsin- um, sum gera slíkt av, tí hetta er ikki í stríð við kappingarlógina, sigur Vagn Rasmussen á danska Kappingarráðnum. Eksklusivavtalur loyvdar 1. juli kastaði Sosialurin ljós á ónøgdina hjá Johan Mortensen, stjóra á Rest- orff´s Bryggaríi. Johan fýlt- ist at stjóranum í Føroya- húsinum í Keypmanna- havn, Martin Fjallstein, tí hann ikki selur Restorff´s øl til útisetar okkara í Keypmannahavn. Sambært Johan er orsøkin, at Martin Fjallstein er privatur um- boðsmaður hjá Føroya Bjór, og misnýtir hann tí sambært Johan hálval- menna sjálvognarstovnin til egnan vinning. Men sambært Vagn Ras- mussen á danska Kapping- arráðnum agerar Fjallstein eins og allir aðrir restaurat- ørar í Danmark. Danska kappingarlógin sigur, at um eitt ølbryggjarí ikki hevur ein umsetning á meiri enn 30% av danska ølmarknað- inum, eru eksklusivavtalur loyvdar. Tað vil siga, at bert stóra Carlsberg er undirlagt lógina um forboð móti eksklusivavtalum og skal hava sínar avtalur góðtiknar av Kappingarráðnum. Um- framt hetta fellur sam- bandið millum Føroyahúsið og Føroya Bjór undir "bagat- elbestemmelserne" í donsku kappingarlógini, sum áseta reglur fyri vinnu- rekandi, sum hava undir 10% av ølmarknaðinum. – Tað einasta, Føroya Bjór og Føroyahúsið sam- bært lógini ikki kunnu av- tala sínamillum, er kostn- aðurin, Føroyahúsið tekur fyri ølið, sigur Vagn Ras- mussen á danska Kapping- arráðnum. Moralur og mentan Vagn Rasmussen slær so- statt fast, at Martin Fjall- stein ikki fer útum lógar- innar karmar, hóast hann er privatur umboðsmaður hjá Føroya Bjór og samstundis leiðari á einum sjálvognar- stovni, sum er á føroysku fíggjarlógini. Men sam- bært Vagn Rasmussen er hetta ikki endin á søguni um ónøgdina hjá Johan Mortensen. Hann heldur nevniliga, at hóast talan ikki er um lógarbrot, er problematikkurin avgjørt verdur at viðgera. – Hóast talan ikki er um ein løgfrøðiligan trupul- leika, hava vit við ein bæði moralskan og mentanar- ligan spurning at gera. Spurningurin er, um før- oyingar í Keypmannahavn ikki skulu hava møguleikan til bæði Føroya Bjór og Restorff´s øl, sigur Vagn Rasmussen. Hann slær fast, at hetta er ein spurningur, sum Kappingarráðið sum sagt ikki hevur heimildir at gera av. – Ølsølan í Føroya- húsinum er á ongan hátt í stríð við donsku lógina, og á alt ov nógvum sølustøðum í Danmark fæst á sama hátt bert Carlsberg. Harafturímóti tykist tað óetiskt at halda eini av tveimum før- oyskum bryggjaríum uttanfyri ein hálval- mennan savnings- miðdepil, sigur kunn- ingarstjórin á danska Brúkararáðnum, Claus Brøgger ØLSØLA Heini í Skorini heini@sosialurin.fo Aðalendamálið hjá danska Brúkararáðnum (Forbrug- errådet) er at verja og ar- beiða fyri rættindunum hjá brúkaranum. Í Føroyum hava vit ikki á sama hátt eitt brúkararáð við politiskum og løgfrøðiligum heimildum, hóast privat brúkarasamtak við somu endamálum fyri stuttum varð stovnað í Føroyum. Skerd kapping Claus Brøgger, kunningar- stjóri á danska Brúkara- ráðnum, sigur, at einki í donsku lóggávuni forbjóð- ar Føroyahúsinum bert at selja frá einum av tveimum føroyskum bryggjaríum. Men hóast lógin ikki for- bjóðar føroyska framferð- arháttinum í Keypmanna- havn, finst Brøgger at støð- uni. – Á alt ov nógvum donskum barrum kann brúkarin bert keypa Carls- berg, og eg meti tað tykjast etiskt ókorrekt at halda eini framleiðslu uttanfyri hálv- almenna Føroyahúsið, líka- mikið um tað er lógligt ella ikki, sigur Claus Brøgger. Hann heldur, at danska kappingarlógin skuldi verið strangari, tá effektiv og javnbjóðis kapping verður forðað, sum talan sambært honum er um í hesum sam- bandi. Líkamikið, hvørji sjónar- miðini eru um avgerðina hjá leiðsluni í Føroyahúsin- um bert at selja Føroya Bjór, og um tað er rætt, at leiðari hússins Martin Fjallstein er privatur um- boðsmaður hjá stóru øl- fyritøkuni í Føroyum, kann sambært bæði danska Kappingar- og Brúkara- ráðnum staðfestast, at eingin lóg verður brotin. Óetiskt bert at selja Føroya Bjór Sambært kunningar- leiðaranum á danska Brúkararáðnum, Claus Brøgger, tykist tað etiskt ókorrekt at halda eini framleiðslu uttanfyri hálvalmenna Føroyahúsið, hóast hetta ikki er í stríð við nakra lóg Eksklusivavtalur á danska ølmarknaðinum eru loyvdar, um ølbryggjaríið ikki hevur ein umsetning á størri enn 30% av samlaða ølmarknaðinum, og tí er samstarvið millum Føroya Bjór og Føroyahúsið ikki í stíð við lógina. Eftir stendur so moralski og mentanarligi spurningurin, um útisetar ikki skulu hava møguleikan at velja millum Føroya Bjór og Restorff´s í Keypmannahavn C M Y K 5 4