mánadagur 27. apríl 2015síða 14

Mánadagur 27. apríl 2015 · Nr. 47 14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Røðan hjá Elini Brim­heim Heinesen hildin á Vagli­num í Havn flagg­dagin 25. apríl 2015. Hendan út­gávan er tann upp­runa­liga, sum er eitt lítið vet longri enn tann, hildin á Vagli­num, ið var stytt eitt sindur orsaka av nógva regninum Góðu áhoyrarar, Tá íslendska Altingið helt 1.000 ára føðingardag á Tingvøllum í 1930, var føroyska flaggið – Merk­ ið, sum jú ikki var viðurkent enn tá – vundið á stong millum hini norður­lendsku fløggini. Tá tá­ver­ andi danski forsætisráðharrin Thor­vald Stauning sá hetta, kravdi hann, at Merkið í stundini skuldi takast niður. Tað sigst, at hann skuldi hava sagt: "Fjern den klud". Men lagnan vildi, at Annar Ver­ aldar­bardagi brast á 10 ár seinni. Danmark var, sum kunnugt, her­ sett av Týsklandi og Føroyar av Bret­landi. Tað førdi við sær, at bretska hersetingarvaldið kravdi, at føroysk skip skuldu sigla undir føroyskum flaggi. Hetta hendi í dag fyri júst 75 árum síðani – tann 25. apríl í 1940. Ein rúmligur dúkur Fyri okkum føroyingar hevur Merkið sjálvandi ongantíð bara verið ein "klútur". Tað er ein dúkur, men ein dúkur, sum vit leggja nógva merking í. Merkið er vorðið heilagt, tí tað umboðar virði, sum eru okkum kær. Merkið rúmast tað, sum vit hvør sær vilja leggja í tað líkamikið, hvørji vit eru. Júst tí hevur Merkið hesa savnandi styrk­ ina, sum bindir okkum øll saman, hóast ymiskleikar. Og júst tí kunnu allir føroyingar samkenna seg við Merkið. Eg kann neyvan ímynda mær nakað, ið savnar tjóðina í so stóran mun, bæði tá vit hevja Merk­ið á stong til høgtíðir – ella tá vit brúka tað minni hátíðarligt, tá fót­bólts­ fjepparar mála sær Merkið í and­ litið ella balla seg inn í flagg­dúkin at verma seg til fótbólts­lands­ dystirnar. Tá vit savnast undir Merkin­ um, eins og vit gera henda há­ tíðar­dag, sum eisini verður rópt­ur Markusarmessa, vita vit onkus­ vegna, at vit hoyra saman. At vit hava ein lagnufelagsskap. Merkið ímyndar tjóðina – límið, ið bindur okkum saman sum fólk. Tað minnir okkum á okkara mentan, okkara søgu og á felagsskapin millum okkara sum borgarar í einum serstøkum landi við serstøkum siðum. Tað umboðar okkum og ber vitni um alt tað, vit eru góð við og errin av og styrkir soleiðis samleika okkara sum fólk. Felagsskapur fríar Vit hava tørv á onkrum ítøkiligum at ímynda øll tey óítøkiligu virði, sum tilsamans eru karmurin um okkum – okkara referansuramma, sum danir siga. Hetta er tað, Merkið er ímyndin av. Og tí er Merkið so dýrabart fyri okkum – eisini nú í 2015, 75 ár eftir, at fyrsta landið uttanfyri Føroyar viðurkendi flagg okkara. Tað kann tykjast óskiljandi fyri nútíðarmenniskjað, at tað, ið bindir okkum saman, eisini er tað, ið ger okkum til frí menniskju. Uttan samanhald, sínámillum sam­skifti, nakað at spæla okkum sjálvi upp í móti og samanbera okkum við, uttan felagsskap hevur tilveran lítla meining, tí tað er í samspæli við onnur, at vit menna okkum sum menniskju og fáa ein samleika. Tað er felagsskapurin og samhaldsfestið millum okkara, sum lyftir hvønn einstakan upp og fríar okkum sum menniskju. Tí er tað so týdningarmikið at gáa eftir og tosa um tann felagsskap, sum vit hava saman sum borgarar í Føroyum tvørtur um allar ymiskleikar. Tað er hesin felagsskapur sum er ber­ andi liðurin í fólkaræðisliga væl­ ferðarsamfelag okkara. Øll liva av annan mans verki Men henda kenslan av felagsskapi tykist nú at vera komin undir hótt­ an í hesum narsissistisku selfie- dyrkandi tíðum, har alt meira fokus er á einstaklingin, heldur enn á tað, sum bindir okkum saman. Tað tykist, sum um ein heldur sjálv­ søkin hugburður hevur vunnið frama, har summi tykjast at gloyma týdningin av felagsskapinum og vilja heldur hugsa bara um seg sjálvi fyrst og fremst. Men hesin hug­burður, at: "eg skyldi ongum nakað, tí eg tjeni mínar egnu pengar og syrgi fyri mær sjálvum", byggir í veruleikanum uppá eina illusjón. Eingin einstaklingur livir eins og Robinson Crusoe á síni egnu avbyrgdu oyggj einans av sínum egna persónliga avriki, og ikki av avrikinum hjá nøkrum øðrum. Einki av tí, vit forvinna, hevði borið til at forvunnið uttan við hjálp frá øðrum. Alt verður gjørt við felags hjálp. Vit arbeiða øll – ikki bara fyri okkum sjálvi, men eisini fyri onnur – og vit liva ØLL av annans mans verkið. Eisini fiskimaðurin. Alt er sínámillum treytað Fiskimaðurin gevur sjálvandi eitt ómetaliga virðismikið íkast til samfelagsbúskapin, sum vit ikki kunnu vera fyriuttan. Men hann hevði ikki fingið nógv burturúr at fiska uttan við hjálp frá øðrum. Fiskimaðurin hevði ongar pengar forvunnið, um eingin kundi var at keypa fiskin; um eingin bygdi skipini, bryggukantin, flaka­maskin­ urnar, kranarnar, truckarnar og flutningsførini, ið føra fiskin til heilsølurnar her og uttanlands; um eingin heilsugóðkendi vøruna; um eingin sjómannsskúli lærdi Flaggdagsrøða: Felagsskapur for