týsdagur 28. apríl 2015síða 43

3 Samtakblaðið Mikudagur 29. apríl 2015 – Fólk grenja ikki, tó at tað er stríggið at fáa endarnar at røkka. Tey halda tað privata inn at skinninum og eru ikki so krevjandi. Men, skattalættin til tey ríku øsir fólk, tí hann vendir púrasta øvut, sigur Karla Einarsson, forkvinna í arbeiðarafelagnum Hæddini og stjórnarlimur í Føroya Arbeiðarafelag Halda tað privata inn at skinninum Vilmund Jacobsen Karla Einarsson hevur verið forkvinna í Arbeiðarafelagnum Hæddini í mong ár. Felagið fevnir um bydirnar í Runa­ víkar kommunu, sum liggja við eystur­ arm­in á Skálafjørðinum, íroknað Lamba, Æðuvík og Rituvík. Í økinum hava eisini verið onnur ar­beiðarafeløg, eitt nú Klettur, ið ser­liga hevði limir úr Søldfjarðar- økinum, men tað eru fleiri ár, síðan Klettur legði saman við Hæddini. Í nógv ár hevur Karla eisini sitið í stjórn Føroya Arbeiðarafelags. Eitt skifti var hon úr leiðsluni vegna sjúku, men kom so við aftur og er framvegis partur av stjórnini. – Mær dámar væl at arbeiða við fak­felagsviðurskiftum, og tað eru eis­ ini onnur enn eg, sum í nógv ár hava verið við til at mynda okkara lokala felag – um enn tey ikki hava verið líka leingi í leiðsluni sum eg. Stórt felag Arbeiðarafelagið Hæddin hevur einar 650 limir og er soleiðis eitt av teimum heilt stóru arbeiðarafeløgunum í land­ inum. – Mær dámar væl, at kvinnur og menn eru í einum og sama felag. Lønin fyri sama arbeiði er hin sama hjá báðum kynum. Tað vóru onnur enn eg, ið áttu tað stríðið, tí hóast eg havi verið forkvinna í Hæddini í mong ár, hevur lønin fyri sama arbeiði øll hesi ár verið hin sama hjá báðum kynum. Karla Einarsson virðismetir nógv tað stríð og strev, sum undanfarnu fak­felags­fólk høvdu, og ikki minst er stríðið fyri líka løn fyri sama arbeiði við Andreu Árting í oddinum alla æru vert. – Tey eru mong, sum upp gjøgn­um árini tóku tøk til frama fyri arbeiðara­ fjøldina, og nú er tað uppgávan hjá okk­um, ið mynda fakfelagsrørsluna, at bera førningin víðari og útvega ar­ beið­ara­fjøldini enn størri batar. Nógv arbeiði Karla Einarsson fegnast um, at nógv arbeiði er í Runavíkar-økinum, og at limirnir í Arbeiðarafelagnum Hæddini hava nóg mikið at takast við. – Jú, her er nógv virksemi, og ikki minst arbeiða nógvir av okkara lim­um á Bakkafrosti á Glyvrum og á fiska­virk­inum hjá Faroe Origin í Saltangará. Men, vit hava eisini nógv vaski­fólk og arbeiðsfólk aðrastaðni kring um í økinum. Forkvinnan í Arbeiðarafelagnum Hæddini fegnast um, at pláss eisini er fyri fólki úr øðrum økjum. – Tað eru ikki bara okkara limir, sum arbeiða her í økinum, men eisini nógvir limir úr øðrum feløgum. Nú Bakka­frosti byggir út og upp á sikt ætlar at miðsavna alt sítt virksemi á Glyvrum, vóna vit, at tey, sum í dag starvast á virkjum hjá samtakinum aðra­staðni, eisini fáa høvi at fylgja við, tá teirra arbeiðspláss verða niðurløgd. Karla sigur, at Bakkafrost hevur nógv og støðugt arbeiði til fólkið, og her verður eisini arbeitt í skiftivaktum. – Hetta fyritakssemi hevur alstóran týdning fyri arbeiðandi fjøldina um okkara leiðir, leggur hon aftrat. Tungt kortini Hóast fólk hava arbeiði, er tað kortini stríggið hjá arbeiðarafjøldini at fáa endarnar at røkka. Tað er dýrt at keypa, og føstu neyðturviligu útreiðslurnar til olju, el, kringvarpsgjald og matvørur eru høgar. – Tað stríðir ímóti mínari sann­før­ ing at veita skattalætta til høgu inn­ tøkurnar, meðan lág-og miðal­inn­tøkur at kalla einki fingu burturúr. Eftir mínum tykki vendir hetta púrasta øvut og hevur skapt eina ávísa øsing. Tað líkar mær heldur ikki, at pensjónir í dag verða forskattaðar, tí tað eftir mín­ um tykki er við til at máa støðið undan fram­tíðini. Karla Einarsson vísir á, at ar­ beiðara­fjøldin og tey, sum tjena nógv, keypa í somu handlum, og neyð­ugu út­reiðslur­nar til el, olju og ymisk gjøld eru tær somu. – Jú, tað er tungt hjá okkara limum at fáa endarnar at røkka, tó at fólk eru til arbeiðis. Lønarsamráðingar verða aftur næsta ár, men tað vísir seg, at trupult er at fáa nakað upp á lønina sum veruliga munar – tó at vit hava nógvar limir, sum arbeiða á virkjum, ið tíbetur koyra rættiliga væl. Inn at skinninum Forkvinnan heldur tað vera ótrúligt, at fólk – um man so kann siga – grenja so lítið, sum tey gera. – Eg haldi, at okkara limir royna sum best og halda tað privata nær inn at skinninum. Eitt annað er, at ar­beiðara­fjøldin helst ikki er so krevj­ andi, sigur Karla Einarsson, forkvinna í Hædd­ini og stjórnarlimur í Føroya Arbeiða­felag. vilmund@sosialurin.fo Bakkafrost á Glyvrum er ivaleyst størsta arbeiðspláss hjá limunum í Arbeiðarafelagnum Hæddini, og her fer í løtuni stór útbygging fram. Mynd: Vilmund Jacobsen Karla Einarsson (ytst til høgru) hevur verið forkvinna í Arbeiðarafelagnum Hæddini í ein mansaldur, og í nógv ár hevur hon eisini verið stjórnarlimur í Føroya Arbeiðarafelag. Mynd: Áki Bertholdsen