mánadagur 4. mai 2015síða 38

14 nr. 4 I 4. mai 2015 Vinnublaðið hjá Miðlahúsinum Árni Gregersen G amli Gutenberg legði støðið undir tí, sum vit gjøgnum fleiri 100 ár kallaðu fyri prent. Í dag er hetta broytt nógv, men framvegis eru tað fleiri, sum enn byggja á hugburðin, sum Gutenberg stóð fyri. Prentsmiðjan Estra í Syðru­ gøtu hevur nú 50 ár á baki. Hon byggir á teir tankar, sum Gutenberg hevði og sum havnarmaðurin Stig G. Rasmus­ sen hevði við sær, tá ið hann í 1965 byrj­aði við prent­smiðjuni Úti á Lofti – eitt gamalt pakk­hús, sum var grudnarlagið undir prent­ smiðj­uni í Gøtu. Stig G.Rasmussen var fakmaður í prent­fak­ inum. Hann var útbúgvin í Havn, men hevði ar­beitt bæði í Íslandi og Danmark áðrenn hann kom aftur til Føroyar at arbeiða í seksti- árunum. Eitt skifti arbeiddu um 20 fólk á prent­ smiðjuni og gjøgnum árini eru meira enn 30 lærlingar avlærdir á prentsmiðjuni. Millum 75 og 100 fólk hava tilsamans starvast á tí, sum í dag eitur Estra Vasti – ein grafisk fyritøka, sum ger totalloysnir á grafiska økinum. Byrjanin Stig G. Rasmussen arbeiddi í Keypmannahavn í fimti- og seksti-árunum. Hann var farin av landinum eftir kríggið. Fyrst hevði hann arbeitt í Íslandi og síðani fór hann til Danmarkar, har hann starvaðist á stóru grafisku fyritøkuni Bianco Luno. Hann giftist við Ásu Gregersen úr Gøtu. Tey fingu tveir dreingir meðan tey búðu í Keyp­mannahavn og helst var tað hetta, sum fekk tey at venda nøsina heimaftur til Føroyar. Fyrst í seksti-árunum var dýrt at flyta og arbeiði skuldi til, tá ið ein hesi árini hevði familju. Tíbetur fyri tey manglaði Norðlýsið í Klaksvík ein prentara. Stig G. Rasmussen fekk hetta arbeiðið og familjan flutti til Klaksvíkar í 1964. Hesa tíðina arbeiddi Stig G. Rasmussen á Norðlýsinum saman við J. Símun Hansen, sum tá var blaðstjóri. Familjan fekk hús Úti í Grøv at búleikst í. Eitt stórt umskifti fyri tey, sum framman­ undan høvdu búð á Eysturbrúgv í Keyp­ manna­havn, har spírandi uppgerðin við gamla samfelagið var á veg og samfelagsliga koll­veltingin seinast í seksti-árunum boblaði undir vatnskorpuni. Fluttu í 1965 Um tað vóru umstøðurnar í Klaksvík ella dreymurin um at seta egna fyritøku á stovn, sum var drívmegin er ilt at siga, men longu í 1965 fluttu Ása og Stig G. Rasmussen til Gøtu. Hóast tíðirnar vóru ringar, so hevði tað eydnast Stig G. Rasmussen at fáa hendur á ein­ari prentmaskinu úr Keypmannahavn og hann kundi byrja við egnum prentvirksemi í pakk­hús­inum Úti á Lofti í Syðrugøtu 1.mai 1965. Umstøðurnar vóru onki at reypa av, men kortini bar til at arbeiða. Stig G. Rasmussen var sjálvur stjóri, sølumaður, setari og prent­ ari fyrstu tíðina, meðan konan Ása tók sær av rokn­skapi og rokningum. Fyrstu árini var nógv gjørt fyri fyritøkur í Eysturoynni og í Havn. Tá vóru ongar teldur og virkini skuldu brúka skjøl av øllum handa slag til fyrisiting og bókhald. Í veruleikanum vóru hetta fyrstu ordrarnir, men lokalt kom tað eisini væl við, at ein prent­smiðja var komin í oynna. Gravsálmar eru altíð brúktir og tá var eisini vanligt at gera ser­ligar gravsálmar til jarðarferðir. Hetta gjørdist longu tíðliga eitt gott íkast frá Estra til lokala samfelagið. Jens kom til hjálpar Tað sigur seg sjálvt, at við einum persóni í framleiðsluni er avmarkað, hvussu nógv kann fáast frá hondini. Síðani 1965 hevur prentsmiðjan í Gøtu latið millum 1000 og 1200 prentordrar út av húsinum um ári – og ger tað framvegis Prentsmiðjan stendur framvegis fyri góðum handverki Estra og Vasti løgdu saman í 2005. Í 2009 flutti Vasti úr Klaksvík til bygningin hjá Estra í Syðrugøtu. Átta fólk starvast í fyritøkuni í dag Estra í Gøtu 50 ár á baki