hósdagur 7. mai 2015síða 27

27 SOSIALURIN 52 FRÍGGJADAGUR 8. MAI 2015 Komandi partur Í komandi parti greiðir Sverri, tá ið teir á einum sinni vóru bumbaðir ein heilan tíma. frí­vakt og fór í koyggjuna. Tá eg kom uppaftur, sigl­du vit aftur. Tá var vindurin linkaður. Vit vóru komnir til Aberdeen 1. jóladag. Vit landaðu 1. og 2. jóladag. Men vit seldu hampiliga væl. Eg haldi at tað vóru 3.500 ella 3.600 pund. Eg fekk 2.500 kr fyri túrin. Inntøkan hjá mær var kr. 4.000 tilsamans í 1940, og var hetta sera gott tá í tíðini. Men líkamikið, vit fingu eina deiliga reisu upp aftur. Vit merktu einki til nak­að kríggj. Sum deyðsiglarar til Aberdeen Síðst í januar 1941 lógu vit uppi á Horna­fjørði­ num við fullari last, tá vit blivu fastir í sandi­ num. Tað er so nógvur sandur, sum legst har, hetta var eitt skít pláss. Vit máttu so royna at bakka frá, og vit bakkaðu og bakkaðu, og at enda tá loysnaði. Men nú skrúvan skal um­ stýrast til at koyra fram, stendur fast, og skipið stendur framvegis til at bakka. Skrúvutoyið var fyrigingið, og tað komu menn av ymiskum skip­um at royna at hjálpa. Vit høvdu tekningar av øllum tí tekniska. Tað var høvuðsaksilin, sum stýrdi umstýringini. Motorfabrikkin Alfa var farin at brúka hetta. Men nú var hann ging­in fyri. Tað verður so gjørt eitt og annað, men einki hjálpti. Fleiri av hinum skipunum vildu hava last­ ina, so teir kundu fara niður við henni. Men skip­arin vildi ikki av við lastina. Hann helt, at tað mundi bert vera ein bagatel at greiða. Men eg segði honum, at hetta var ikki nakað baga­tel. So mikið hevði eg lært um motorar á skipara­skúlanum. Eg sigi so við skiparan, at hetta er ikki at spæla við. Skiparin sendir so telegramm til Tumm­as Thomsen á Tvøroyri, reiðaran, og bið­ur hann um at royna at skaffa okkum bed­ ings­pláss á Havnini, so vit kunnu lyfta reyvina upp á skipinum, tá vit koma hagar og fáa ordna skrúvu­toyið. Eg helt fyri, at skiparin sá ikki álvar­an í hesum. Vit fóru so sum deyðsiglarar til Føroyar og sigldu bert við seglum. Vit blivu sleip­að­ir út, og tá vit komu út á landgrunnin kom hann av landsynningi. So løgdu vit bakk. Eg var í ringum lag hetta kvøldið, tá eg tørnaði inn á midnátt. Eg hevði frívakt hundavaktina. Tað var ikki huga­ligt at liggja sum deyðsiglari í krígstíð. Men tá eg kom upp aftur, nú siglir hon sum ein røvari. Tá var hann komin av útsynningi vestri. Vit høvdu 18 tímar í Mykines, so skjótt gekk tað. Tá vit sigldu Skopunarfjørð, so hyggi eg at skiparanum. Eg kendi geberdurnar hjá hon­um. Hann gekk og snaraði hárdoddin. Eg sigi við hann: "Hvat hundin spekulerar tú nú uppá. Nú er okkurt!" "Ja, nú mást tú hjálpa mær", sigur hann. "Við hvørjum?" "Eg vil hava skipsráð", sigur hann, "eg eri bangin fyri at fara á skipasmiðjuna". "Ja, eg eri vanur at hjálpa tær", sigi eg við Jóan Jakku. Hann sig­ur, at tað er heilt vist, at hesin byrður kann strekk­ ja heilt til Aberdeen. Eg mátti flenna. At fara sum deyðsiglari til Aberdeen! Tá var ikki øll bumb­ingin byrjað, sum kom seinni í 1941, og sum kostaði Føroyum mong skip og mannalív. Skipsráð Tað bleiv skipsráð millum manningina, um vit skulu fara allan vegin við seglum, og tað gjørd­ ist fýra móti fýra. Á, sum skiparin stríddist at fáa eina afturat í sín part, og hetta eydnaðist. Vit sigldu so víðari. Reiðarin gekk í Havn og bíð­aði. Nógv vóru bangin um okkum. Og tá avtornaði, hevði skiparin rætt. Hann hevði so knús­andi góð ánilsir. Vit hildu ein fínan byrð, og vit høvdu akkurát somu tíð, sum tað vanliga tók at sigla úr Føroyum til Aberdeen, tvey sam­ døg­ur. Vit tóku onga kontrollhavn, sum tað annars var fyriskipað. Tað kundi vit ikki, sum støð­an var. Vit komu so niður til Aberdeen, har ein kontrollbátur kom út til okkara og spurdi eftir signalunum. Vit søgdu, at vit høvdu eingi signal, tí vit vóru deyðsiglarar. Vit máttu strika seglini beinanvegin, vit komu niður. So kom ein sleipibátur út og sleipaði okkum inn í fiski­ dokkina. So varð selt, og vit seldu væl - 6.600 pund. Tískil fingu vit eina fína sølu. So fór skipið í eina dokk í Aberdeen. Tað var ein so­ kall­að lyftidokk. Og nú fór aksilin og alt, sum hoyrdi til í land. Vit lógu 14 dagar har. Her mátti alt dreygast umaftur. Høvdu vit farið inn á Havn­ina, so hevði tað tikið so langa tíð, at lastin hevði farið sum tøð. Reiðaríið frætti einki frá okk­um, fyrr enn sølan kom. Buldraslig sigling Vit gjørdu fleiri túrar, inntil vit koma til tann túrin í 1941, tá vit sigldu inn á Havnina og "Lincoln City" var søkt, meðan "Carolina Tordén" lá brennandi í Nólsoyar firði, eftir at hava verið bumbað av týskarum. Tá vit komu inn um Borðuna, sóu vit alt hetta. Vit vóru akkurát komnir av Sandoyar Banka­num eftir kósini, sum vit skuldu sigla. Tá sóu vit, at flúgvari var eftir trolaranum "Skála­ berg" og sluppini "Lissi". Tá søktu teir sluppuna "Beinisvørð" úr Vági sunnan fyri okkum. Vit skuldu fara til hjálpar, men so var akkurát eitt skip komið, sum tók fólkið. Vit settu inn á Havnina, og tá sóu vit, hvussu skilið var. Øll hesi álopini hava vist verið frá somu flog­førum. Eg sigldi so meira ella minni undir øllum kríg­num. Teir vóru nógvir í boði um kjansirnar, so allir sluppu ikki upp í part, men manningin skifti so kristiliga. Men eg havi havt so ríkiligt av døgum til at fáa krígspensjón. "Albert" var heimahoyrandi á Tvøroyri. Suðr­ing­ar­nir vóru so argir um, at norðanmenn skul­du vera við. Teir hildu, at á Skála var nokk av arbeiði. Hjá teimum skuldi ikki verið neyðugt at siglt. Men mær dámdi einki at arbeiða á Skipasmiðjuni. Mær dámdi best at sigla, skiparin Jóan Jakku vildi altíð hava meg við. Sverri lærdi á Skála Skipasmiðju Albert fór sum deyðsiglari til Aberdeen. Her er tað Skálaberg, sum liggur inni Norðfjørður, har nógv føroysk skip komu undir krígnum at keypa fisk Jóan Jakku Durhuus var skipari á Albert. Hann gjørdist kendur trolaraskipari