mikudagur 13. mai 2015síða 10

FRÍGGJADAGUR 15. MAI 2015 SOSIALURIN 55 10 HUGLEIÐINGAR Frits Johannesen J a, tað vóru tveir gyltir dagar, 1. mai, dýrabiðidagur, og 2. mai, leygardagur, í bygdini. Sólin vísti sítt blíða snýð, og fólk brosaðu, serliga hornblásararnir. Hetta vóru dagar í viku. Longu tíðliga á degi sást hesin mannaskarði koma inn eftir Dølum við sínum ljóð­førum. Tað skygdi í hesum stálkyndu instrumentum, tá ið tey komu upp um Varmakeldueiðið. Tað var hetta klára, várliga skinið frá tí himmalsku sólarlokuni, ið gav endurskin í hvørjum horni, floytu, klarinett, saxofon, trummum og so teimum glógvandi eygunum á bæði eldri og yngri tónleikarum. Hetta var fimmti ára Musikkstevnan, ið her sá dagsins ljós. Í fimmti ár hevur sólin stavað niður á hesi gløggskygnu fólk og ljóðføri teirra. Hvørt við sínar náðir, og tað ljós og tann ljóm, ið hesi fólk hava borið við sær, er ein náðigáva til samfelagið í síni heild. Sum Sonni á Horni, borgarstjóri, nam við í síni talu, tá ið hann setti stevnuna, leygardagin 2. mai, hvussu lagalig orkesrtrini hava verið, t.d. um heitt varð á Fuglafjarðar Hornorkestur at koma at spæla til okkurt tiltak í bygdini, so søgdu tey aldri nei. Ja, hvussu ofta trína tey ikki fram á pallin, hesi orkestur, og geva ljóð. Hesi fimmti árini, ið eru runnin, hava tey tulkað manga gleðis- og sorgarløtu til gleði fyri fólkið á bygd og í bý, í tign og sóma, landi og fólki til heiðurs. Hetta er orkestrunum í kjøtið borið. Tað gleðiliga í hesi gongd eru eldsálirnar aftan fyri orkestrini, so væl tey duga at skipa seg. Tað eru eins og hesari ílegur ganga aftur í ljóðførunum.. Er tað ein, ið t. d. í eini familju, sum blæsur horn, so er tað onkur annar í somu familju, ið tekur við og treður dansin í sama stevi. Hetta er so vakurt og dýrdarfult, at tað sigst ikki frá tí. Dýribiðidagur 1 mai Dýrabiðidag vóru tað tey ungu, ið áttu dagin og løtuna. Jú, sólin speglaði sær í ljóðførunum inn eftir Dølum, og hetta endurskin læt so mikið av sær, at tað helt um sína musikalsku ond bæði í hond og rond, so henda spegilsmynd helt sær eisini, meðan spælt varð undir konsertini. Eyðun á Lakjuni, formaður í ment­anarnevndini, setti stevnuna henda dag við nýtum orðum. Hann er eisini musikkskúlaleiðari í Fuglafirði, so tað lá væl fyri. Tað var ein fragd fyri eygað og oyrað at síggja og hoyra hesi ungu spæla. Tað, sum eygað ikki hevur sæð, og oyrað ikki hevur hoyrt, rørir ikki hjartað. Ja, hetta var satt at siga so hjartanemandi at hoyra teir ungu og smáu tónleikararnar. Onkur abbi og onkur omma feldi tár, tá ið hesin ljómur rakk teirra oyra, meðan eitt ommu- og abbabarn sat á síni brík og gav ljóð. Alt, sum vakurt er, lyndrar sál og likam, so tað rúmliga í tí “tóma rúminum” festir seg í hesar smáu sálirnar og lyftir tær upp á eitt hægri støði bæði í hugsan og verumáta. Tekur tú fólkaskúlan, sum hevur sína lóggávu, sínar kunngerðir og sína lesiætlan, so er hetta minsta mark fyri at dríva ein skúla at halda seg til hesa lóggávu. Einki ilt um tað. Ein skúli hevur eisini, eins og eitt heim, fleiri óskrivaðar lógir, sum mennir tey, ið har búleika. Her er tað, at tær skapandi lærugreinirnar gera seg galdandi, t. d. tónleikurin, sum kann lyfta og lætta og fær skúlan upp á eitt hægri støði. Her eru ongar Pisakanningar, bert ein natúrlig tilgongd til tey skapandi evnini, sum barnið hevur, og fær givið tí ein vøkstur, sum er eitt lið til ein hugburð, ið fer at menna tey restina av lívin­ um. Sjálvandi kann hetta eisini gerast í øðrum lærugreinum, men tað sigur seg sjálvt, at lívga vit ikki um kreativitetin, t. d. í tónleiki, sortnar ein uppalandi strongur í okkara skúla. Lata vit næmingarnar í tey skapandi evnini, eri eg vísur í, at tey gerast ofta góðir samfelagsborgarar og hava fingið ein arv í hesi gongd, sum tónleikurin hevur latið tey í. At knýta eina barnasál bert til nakrar einstáttaðar lógarásetingar ger ikki skúlan livandi. Musikkskúlaskipanin hevur givið okkum eina fjøld av lívgandi, skapandi løtum, har mong børn hava funnið sær ein geira at liva í við sínum skapandi evnum við einum ljóðføri, sum er teirra sál. Hetta sóu vit t.d. í Mentanarhúsinum dýrabiðidag, fríggjadagin 1. mai í ár, har 185 ungar sálir vóru komnar til bygdina – inn um Markrá, og sótu so andsborin og spældu. Hetta var ein dýrdarløta, sum seint verður gloymd. Henda fjøld av unglingum sótu eins og ein sólarskygging, ein endurspegling av tí glitrandi endurskini, sum var í ljóðførunum inn eftir Dølum henda morgun. Vælsignað veri løtan. Leygardagur 2. mai 2015 Aftur rann hesin dagur upp við góð­veðri, har sólin undan Eystur­ skarði (tætt við Borgina) læt seg í eitt musiskt, musikalskt várligt skrúð, sum negldi seg fast í líðir og skorar. Tjøldrini lótu so fagurliga, og aftur sum í gjár endurspeglaðist hetta skin í ljóðførunum, sum komu inn eftir Dølum. Nú vóru tað ikki børn og unglingar, ið áttu dagin og løtuna, men tað tilkomna liðið, tey eldru, sum hava sitið á sínum bekki og givið frá sær av dýrdarfullum ljómi við sínum tøkum í barnaárum, í unglingaárum og mandómsárum, og onkur var komin til ellisár!!! Er tað ikki vakurt? Andin lá yvir hesum orkestrum sum kyllingar á nýslignum teigi ein summardag. Alt fór upp í eina eind í hesum lítla, fitta landi ein slíkan dag sum henda. Tað er eins og ein skaldakendur ljómur er kring landið. Fara vit at hyggja at skaldum okkara í tí farna, so komu mong góð skald av bygd. Tú kanst byrja við Chr. Matras av Viðareiði, ja, tú kanst eisini fara út til Fugloyar og enda sunnast á landi í Sumba við Pól F. Tað sama kunnu vit siga um myndlistafólk okkara. Jú, hetta lítla, fitta landið og snýðið í elskuligu snøggu bygd okkara, Fuglafirði, andaði henda dag í einum skaldakendum, mentanarligum inn- og útsúgi, sum kemur allari fjøldini til góðar. Hetta kunnu øll vera samd um, taka hetta til okkum og vera glað. Hetta er galdandi fyri alt Føroya land og eisini tað, sum livir og nørist í høvuðstaði okkara, Havnini. So hjálpsamir hesir tónleikararnir vóru, ja, kærleiksfull fólk, sum rættu hvørt øðrum eina hjálpandi hond, tá ið okkurt av orkestrunum manglaðu ein blásara. Hetta var yndisligt. Tað er ilt at siga, hvat orkestur var best, men ein felags dámur lá yvir orkestrunum, har fraseringarnar høvdu góð umfør á sínum rund­ stokkum. Kanska fall okkurt eyga av onkuntíð, men hetta lata vit liggja. Treyðugt so. Tað, sum eisini er vert at nevna, er, so reint ljómurin í hesum bólkum tók seg upp. Tað birtist fyri tær eins og eitt fuglavað á hásumri á vágni. Alexandur Kristiansen hevur títt yrkingina av William Carlos Williams (1883 – 1963), amerikanskur rithøvundur- The red Wheelbarrow: Reyða hjólbøran So nógv velst um eina reyða hjólbøru glinsandi av vætu millum hvítan flogfenað Hetta eru guðagivin orð. Settu vit orðið orkestur í staðin fyri hjólbøruna, so fekst tú øll orkestrini, sum spældu í Mentanarhúsinum, til eina sólstrálu í millum glinsandi, einglavovin hvít skýggj. Hetta kom til sjóndar, tá ið orkestrini eftir konsertina leygardagin fóru útum og stóðu í túninum við Mentanarhúsið og blástu úr Reyðubók, sálmar og Our Director. Tá hildu fjøllini kring Fuglafjørð saman hendur, og tey hvítu skýggini glinsaðu í vætu á vágni og í ljóðførunum.. og einki eyga var turt. Takk fái øll tit, sum luttóku á hesi stevnu, og tit í Fuglafjarðar horn­orkestri, nevndini og tann ungi orkestur­leiðarin, Rúni Hentze, fyri tykkara dáð­fýsnu, lívgevandi musisku og musikalsku ond, tit góvu okkum hesar dagar. Musikkstevnan 2015 í Fuglafirði