mánadagur 18. mai 2015síða 13

13 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 18. mai 2015 · Nr. 56 Rósa Samuelsen Løgtingskvinna fyri Sambandsflokkin og forkvinna í Trivnaðarnevndini Vit kunnu nú feg­ n­ast um, at vit lok­ sins hava tryggj­að end­ur­venj­ing við lóg, inn­an sjúkra­ hús­verk­ið og al­ manna­verkið. Hetta er nakað, sum Sambandsflokkurin hevur arbeitt hart fyri í fleiri ár, og sum var ein partur av valskránni hjá flokkinum í 2011.  Sambandsflokkurin hevur her hildið sítt vallyftið og víst veg á sosiala økinum. Sjúkrahúsverkið Sjúkrahúsverkið skal nú veita endurvenjing til sjúklingar,  sum eru raktir av sjúku ella skaða, t.d. Apoplexi , gikt,  torticolles,  krabba­meini, parkenson, scelerose, geriatri, kol, hjartasjúkur og orto­ ped­kirurgi. Hesi skulu hava ein lækna­ fak­liga grundaðan tørv á end­u­ r­venj­ing, og verður  ein skriv­lig endurvenjingarætlan gjørd til endamálið. Í endur­venj­ingar­ætl­ anini skal standa, hvørjar før­leik­ ar sjúklingurin hevur mist, og hvørjar førleikar mett verður, at sjúk­lingurin kann fáa aftur, hvat slag av venjing og hvar venjingin skal veitast. Endurvenjingarætlanin verður gjørd saman við sjúklinginum og skal í seinasta lagi verða gjørd, áðrenn sjúklingurin verður útskriv­ aður. Um sjúklingurin ikki er førur fyri sjálvur at vera við, skal ein næstringur vera við. Almannaverkið Tá fólk hava brúk fyri almennum endurvenjingartilboði, veitir Al­ mannaverkið endurvenjing til borg­arar, sum hava mist før­leik­ an. Málið við tilboðunum er at tryggja, at ein kann verða á  ar­ beiðsmarknaðinum, ella klára seg uttan hjálp ella við minni hjálp frá Almannaverkinum. Tørvurin á endurvenjing Tað finnast í løtuni ongi neyv hagtøl um tørvin á endurvenjing, men út frá nøkrum kanningum og metingum, er alt, sum bendir á, at tað eru nógv fólk, sum fara at fáa gagn av endurvenjing. Eg vil sum forkvinna í Trivn­ aðar­nevndini takka landsstýris­ fólkunum, Anniku Olsen og Karsten Hansen fyri gott samstarv, í hesum fyri meg, so týdningarmiklað máli. Endurvenjing – nú ein lógartryggjaður rættur John av Reyni 500 av okkara børnum, sum hava minst og sum eru í fá­ tækaváða kundi í gjár fingið eina nógv betri tilveru, men henda samgonga vildi ikki geva eina hond, til okkara børn sum lítið og einki høvdu frammanundan! Vit hava fingið staðfest fer eft­ir fer, at vit veruliga hava nøkur, sum treingja til eina hjálp­andi hond frá okk­ara sam­ felag,men hendan sam­gong­an hevur nú aftur víst, at hon ein­ ans er til tey sum høvdu nokk frammanundan! Hóast vit í seinastuni, hava hoyrt hvussu umráðandi tað er, at børn ikki líva í fátækradømi hetta av tí at børn líða hart undan hesum bæði fysisk og sosialt í sjálvari støðuni, so ávirkar hetta eisini framtíð teirra og teirra møguleikar. Tað var meirilutin í trivnaðar­ nevndini  Rósa Samuelsen, Hanus Samró, Elsebeth Mer­ cedes Gunnleygsdóttur og Bill Justinussen, ið ráddi sam­gong­ uni til, at fella málið og soleiðis bleiv eisini. Løgtingsfólkini hjá sam­ gong­uni, høvdu møguleikan til at hjálpa soleiðis at børnini hjá okkum kundi fara mett í song, hjálpa til at geva teimum møguleikan at vera partur av einum ítrivi og hjálpt til, at fingið tryggjar rammur um okkara minstu, men so var ikki! Samgongan velur onnur framm­um, tí: Samgongan hevði ongan trupul­leika við, at geva ein stóran skattalætta á eini 230 millónir til tey ríkastu, alt hetta ímeðan nøkur av okkum sum veruliga hava brúk fyri hjálp, ONGA fáa! Tí skammist eg í dag! Yvir, at vit hava nøkur fólka­ vald, sum ikki vilja hjálpa okkara børnum, Yvir, at man lættliga kann geva til tey sum hava mest, men ikki tey sum veruliga hava minst og at man framhaldandi ikki vil viðurkenna henda stóra trupulleika! Hendan samgonga hevur einki hjarta, mið ella mál og er hetta víst í verki fer eftir fer! Tískil vil eg fegin heita á okk­um øll at vit minnast hesa beistagerð – at vit minnast hvør var við til at fella hetta uppskot- tí í heyst eiga og skulu vit geva teimum ein einvegis ferðaseðil út úr løgtinginum! Eg skamm­ist! KJAK Annika Olsen Landsstýriskvinna í kommunumálum Eftir mína útsøgn um, at borgartjórar antin mugu velja borgarstjórastarvið ella løgtingsstarvið, hava fleiri givið sítt íkast til kjakið. Tað er altíð gott at fáa vent øllum tættum, tá eitt slíkt mál verður tikið upp til viðgerðar. Tó er kjakið farið av sporinum í summum føri, har onkur hevur misskilt ella misskilt við vilja, at eg ikki ynski, at borgarstjórar kunnu stilla upp til løgtingsvalið. Hetta er púra skeivt, tí sum eg fleiri ferðir nevndi í Dagur og Viku, so hava borgarstjórar sín fulla fólkaræðisliga rætt at stilla upp, og tað kann ongin taka frá teimum. Tað er í síðsta enda veljarin, sum avger, hvør verður valdur/vald og hvør ikki. Somuleiðis haldi eg eisini, at tað er gott, at so nógv virkisfús valevni, sum hesir borgarstjórar eru, hava bjóðað seg fram, og eg ynski teimum góða eydnu við valinum. Tað, sum eg tó ikki haldi er rætt er, at um somu valevni verða vald á ting, at tey eisini røkja borgarstjórasessin. Tað ber ikki til at tæna tveimum Harrum. Eg vænti tó ikki, at um ein av hesum borgarstjórum verður valdur, at hansara hjarta brennur minnið fyri sínum lokala øki, hóast hann ella hon ikki beinleiðis er borgar­ stjóri. Tað er ongin loyna, at orøkin til eg taki hetta málið upp nú er, at tað eru so óvanliga nógvir borgarstjórar, sum hava boðað frá, at teir stilla upp. Eg vil bara ávara ímóti, at vit fáa eitt Løgting sum bert er eitt víðkað kommunustýri, har allir borgarstjórarnir sita. Tað vildi verið eitt bakkast fyri okkara stýrisskipan og býtið millum tað útinnandi valdið, tað lóggevandi valdið og kommunustýrini. Havi altíð havt hesa áskoðan Onkur hevur kallað hetta populist­ iskt, at eg havi givið mina meining til kennar nú. Fyri tað fyrsta vildi tað verið heilt løgið um ein ráðharri við ábyrgd fyri kommunumálum og kommunustýrislógini ikki hevði eina meining um hesi viðurskifti. Eg havi altíð hildið, at tað er rætt at halda tingini atskild. Tá eg varð vald á ting í 2008, sat eg sum van­ ligur býráðslimur í Tórshavnar kommunu. Hóast eg teir fyrstu mánaðirnar sat í andstøðu í bæði Tórshavnar Býráð og Løgtinginum, valdi eg at siga býráðssessin frá mær, tí eg metti tað ikki vera rætt at sita á báðum støðum, tí áhuga­ málini kunnu kollidera. So Annita á Fríðriksmørk og onnur, sum hava verið atfinningarsom móti mínum útsøgnum, nýtast ikki at missa svøvnin av, at eg ætli mær eitt nú at sita í tveimum sessum, skuldi eg verði so heppin at vunnið bæði ein fólkatingssess og ein løgtingsess. Fleiri stórmál løgd til kommunurnar at umsita Eg sigi ikki, at allir vanligir bý­ ráðs­limir skulu ganga í mínum fótasporum, men tá tað kemur til borgarstjórastarvið er talan um eitt nógv meiri alvorligt mál. Borgarstjórin er fyri tað fyrsta fyristingarligi leiðarin av komm­ ununi. Fyri tað fyrsta seta borgarar størri krøv í dag til eina fyristing, har faklig dygd og trygd er í hásæti. Fyri tað næsta eru fleiri stórmál løgd út til kommunurnar at umsita eitt nú eldraøkið, dagstovnaøkið og barnaverdin. Hetta eru grund­ leggjandi vælferðartænastur, sum eiga at krevja fulla orku hjá ein­um borgarstjóra. Verður mett, at hetta ikki er nóg mikið at fylla dagin hjá einum borgarstjóra, so er kanska rætta løtan komin til, at vit taka kjakið upp aftur um at leggja kommun­urnar saman í størri eind­ ir. Ein annar tættur, sum eisini er tikin upp er, hvørt tað skal vera loyvt løgtingslimum at hava hálv­ tíðar­starv við síðuna av løg­tings­ starvinum. Hetta málið fari eg at lata løgtinginum at avgera, tí hetta eru viðurskifti, sum eru nágreinaði í lógini um løn løgtingsmanna og i stýrisskipanarlógini, og liggur sostatt uttanfyri mítt málsræði. Borgarstjóri ella løgtingslimur, ikki bæði