hósdagur 21. mai 2015síða 9

Fríggjadagur 22. mai 2015 sosialurin 58 9 Mia. Tær kvinnurnar, sum vit hava á heiminum nú, koma av hospitalinum. Tær koma frá øðrum bygdum og kenna ikki nakran í umhvørvinum. – Júst nú hava vit eina 14 ára gamla gentu á heiminum. Hon er úr eini bygd tríggjar tímar burturi. Hon bleiv neyðtikin av fosturpápa sínum og bleiv við barn. 14 ára gamla gentan átti síðani barnið, men barnið fekk onki at eta frá mammu síni og bleiv illa fyri, greiðir Mia frá. – Hon sær ikki hetta barnið sum nakað fantastiskt. Hon sær bara nakað ónt, tí hon sjálvsagt setur tað í sam­band við ræðuligu upplivingina við fostur­pápanum. Gentan endaði á sjúkra­húsinum, sum síðani setti seg í samband við Jimmia. Fosturpápin er handtikin og skal í rættin, og tað er ómetaliga gott, tí tað er so sjáldsamt í Kenja, at nakað kemur burturúr, tá slíkt verður meldað, sigur Mia. – Vit kunnu ikki lata gentuna sita eftir hjá familjuni, tí tey hava ikki ráð at taka sær av henni. Eisin hevur hon brúk fyri ráðgeving um, hvussu hon kann verða mamma, tá hon er í so djúp­ari sorg, greiðir Mia frá. Útlúgvandi at vera »on« alla tíðina Mia fortelur, at hóast hon elskar at arbeiða við kvinnum, so er tað eisini lúgvandi til tíðir, tí hon gevur nógv av sær sjálvari hvønn dag. Tí er gott, at hon og leiðarin í heiminum fáa tosað við hvørja aðra um ymisku støðurnar tær eru í. – Vit fáa jú fólk á gátt allar tíðir av degnum, so man er alla tíðina »on«. Vit fara ikki heim við øllum hesum á hjartanum, men tosa við hvørja aðra. Jimmi greiðir frá at í Afrika eru nógvir samfelags trupulleikar, sum ikki verða viðgjørdir alment, og sum man ikki tosar um. – Hesir trupulleikarnir eru blivnir normaliseraðir, og tí er torført at bróta mynstrið, greiðir Jimmi frá. – Til dømis hevur grannin verið bankað dag inn og dag út alt mítt lív, og onki hevur verið gjørt ella sagt. Men tá Mia kom til Kenja við sínum sjónar­horni, hevur hon møguleika at tala at tí órættvísi, hon sær. Eg havi eisini fingið hesa styrkina við at hava búð í Føroyum í fimm ár. Eg havi fingið eitt nýtt sjónarhorn, sigur hann í sera stórum álvara. Á hini síðuni gevur hjúnarbandið Miu eitt betri innlit í Kenjansku mentan­ina. – Onkuntíð sigur Jimmi við meg, at nú reageri eg nokkso ógvusligt. Tá eg eri kedd og ólukkulig yvir, at ein kvinna til dømis fer heim aftur til mann­in, sum bankar hana. Tá hjálpir tað at hava svigerfamiljuna og Jimmi at hjálpa mær at hava tunguna mitt í munn­inum. – Jimmi skilur tó væl, hví tárini renna viðhvørt, sigur Mia og ljóðar rørd, ímeðan hon greiðir frá. Av og á er sorgin inni í mær stór, tá eg onki fái gjørt, og alt er so ómenniskjansligt til tíðir, sigur Mia, meðan tárini spaku­ liga renna eftir kjálkunum. – Vit fullfíggja hvørt annað, sigur Jimmi. Eg havi afrikansku mentanina, og Mia hevur ta føroysku, og tí verða truplar støður ofta nemmari at loysa við tað, at vit hava hesar ymisku saman­tvinnaðu mentanirnar. Mammur eru ryggurin í samfelganum Mamma Jimmi var bert 15 ára gomul, tá hon átti Jimmi. Hon gjørdi mið­ náms­skúlan lidnan, og bleiv síðani frisør. Tey høvdu lítið og onki í lítla kam­ar­inum, tey búðu í á triðju hædd. – Tað er altíð sólarklárt í høvd­ inum hjá mær, at mamma dagliga stríddist fyri at fáa mat á borðið. Tá vit vitja heimini hjá kvinnunum, sum vit hjálpa, og eg síggi fólk í somu støðu, sum eg var í, minnir tað meg á, hvør og hvaðani eg eri. Hetta hevur fyrireikað meg til arbeiðið, sum eg geri í dag. – Mammur eru ryggurin í sam­fel­ ag­num, sigur Jimmi. Nógvar familjur í Kenja arbeiða við at sáa og heysta kaffi­bønur á markini. Ofta verða børn­ini koyrd úr skúlanum, tí tey fáa ikki goldið skúlagjaldið, men tey vóna, at tá lønin kemur, verður alt gott aftur. Familjan fær bert løn eina­ferð um árið, og tann dagin kem­ ur mað­urin ofta ikki heim, men fer ístaðin í vertshúsið og kemur ikki aftur, fyrr enn allur peningurin er uppi. Men hjálpir tú kvinnunum, ja so hjálpir tú øllum samfelagnum, tí tær hugsa um børnini fyrst. Ikki bert ein dropi í havninum – Kenja fer ongantíð at síggja broyting, um vit ikki byrja onkrastaðni, sigur Mia, tá hon verður spurd, um arbeiðið ikki onkuntíð kennist øtiligt. – Á kvinnuheiminum hava vit slagorðið »at sáa kærleiksfræ«, og hetta royna vit at gera fyri kvinn­ ur­nar, sum koma á heimið. Vit sáa fræið í lív teirra, soleiðis at tá tær fara aftur til heimbygd sína, kunnu tær gera tað sama har. Eisini vóna vit, at hetta heimið bert er tað fyrsta av mongum, sum fara at verða stovnað, sigur hon. Júst nú eru Mia og Jimmi í Før­oy­ um í eina tíð, tí tey hava valt at koma heim og taka ein støðg. Mia er aftur við barn og skal eiga í september. Hon verður tí í Føroyum, til hon hevur átt. – Hóast vit eru heima, so steðgar arbeiðið ikki upp. Á jimmia hava vit kvalifiserað fólk, sosialráðgevar, um­ sorganar­persónar, hjálparfólk, bók­ haldara og vaktarmann, sum halda áfram við arbeiðinum, sigur hon at enda. annikak@sosialurin.fo »Av og á er sorgin innan í mær stór, tá eg onki fái gjørt. Alt er so ómenniskjansligt til tíðir« Mia Jacobsen Kagotho »Woman Fellowship«, ungar sum eldri, møtast á kvinnu- heiminum hvønn fríggjadag til samfelag og kreativitet Heimavitjan hjá Jennifer, ið sjálv má taka sær av gamla abba sínum og fýra systkjum. Hon hevur onga skúlagongd, og byrjaði sum smágenta at arbeiða sum húshjálp Proviant  Jimmia er eitt kvinnuheim í Kagotho í Kenja, sum 32 ára gamla Mia og 27 ára gamli James Nakuru hava sett á stovn.  Mia og James eiga grunnin, men tey eru send út sum trúboðarar úr City Church í Havn, og sum nú er, kemur allur fíggjarligi stuðulin úr Føroyum.  James verður vanliga kallaður Jimmi og hann er úr Kenja.  Mia er uppvaksin í Hvalba og flutti sum tannáringur til Havnar. Hon var útbúgvin námsfrøðingur í 2009.  Hóast Mia og James eru úr tveimum ymiskum mentanum, hava tey eitt felags mál – at hjálpa útsettum og harðsskapsraktum kvinnum og børnum teirra.  Heimasíða teirra er www.jimmia.org og tey eru eisini at finna á Facebook. Fakta um Kenja:  Umleið 46.000.000 fólk búgva í Kenja, og talið er støðugt hækkandi.  Kenja fekk loysing frá Onglandi í 1963.  Útflutningsvørur í Kenja eru te, kaffi, urtagarðsvørur, ráolja.  Kilimanjaro, sum er hægsta fjallið í Afrika, er í Kenja.  Í Kenja tosa tey swahili og enskt, umframt at tað eru fleiri onnur mál, sum verða brúkt runt landið.  Kenja er eitt menningarland og umleið helmingurin av fólkinum livir í fátækdømi.