týsdagur 9. juni 2015síða 14

Mikudagur 10. juni 2015 · Nr. 65 14 Sosialurin Helgi Abrahamsen valevni fyri Sambandsflokkin til fólkatingsvalið Búskaparráðið áv ar- ar harð liga um, at vit í Før oyum hava álvarsamar av bjóð - ing ar á tí fíggj ar liga økinum. Fram rokn- ingar vísa nevniliga, at um vit ikki gera okkurt munagott nú, so renna vit okkum í ein stóran trupul leika um heilt stutta tíð. Ein av orsøkunum til henda trupul leikan er, at í Føroyum búgva ov fá ung í mun til vaksandi talið av gomlum. Skulu vit varðveita tær dýru almennu tænasturnar í samfelagnum, so má landskassin innan stutta tíð hava nýggjar inn- tøkur, sigur Búskaparráðið. Ja í veruleikanum eru vit longu ov sein á sjóvarfallinum, men tað er ikki bara sum at siga tað at finna hesar inntøkurnar, tí talan er um sera stórar upphæddir. Uppskot hava verið frammi um at leggja risastór gjøld á vinnuna, um pensjónsuppsparing, um at hækka pensjónsaldurin og onkur er farin so langt sum at nevna bann lýsta orðið ”ognarskatt”. Alt hetta munar sjálvsagt væl í lands- kassanum, men ivasamt er, um hesi tiltøk høvdu fingið politiska undirtøku, og tað er heldur ikki vist, at tey einsamøll høvdu klár- að at fylt tað stóra trotið í lands- kassanum. Og mitt í øllum hesum næstan vónleysa stríðinum fyri at finna nýggjar inntøkur, hava flestu polit- isku flokkar í Føroyum sett sær sum mál, at Føroyar skulu verða eitt fullveldisríki, og í tí sambandinum, skulu verandi inntøkur úr danska ríkiskassanum minka við eini heilari milliard á hvørjum ári. Hesir pengarnir mugu finnast AFTURAT øllum hinum, sum vit ganga við lykt og leita eftir, og hava so ilt við at finna. Enn hevur eingin klárað at víst á, hvaðani hesir pengarnir skulu koma. Spurningurin er tí, um flokk- arnir á loysingarveinginum ætla at leggja eitt uppaftur hægri gjald á vinnuna? Skal pensjónsaldurin hækka uppaftur meira? Ella verð- ur talan um uppaftur hægri ognar- skatt? Tað kundi verið áhugavert at fingið at vita frá hesum flokkunum. Leita eftir nýggjum inntøkum, men tveita samtíðis verandi inntøkur burtur FÓLKATINGSVAL 2015 Valgreinar Høgni Reistrup Framsókn Vit hava tveir vegir í at velja. Vit kunnu lata upp ella aftur. Í mínum verð er eingin ivi um, hvat vit skulu gera. Vit skulu lata upp. At byrgja seg inni er ikki ein gongd leið í 21. øld. Tað er í veruleikanum hetta, fólka tingsvalið snýr seg um. Tí tá ið samanum kemur, er tað samstarv við onnur lond, sum hevur og fer at skapa okkum fram- burð. Tað er, tá ið vit samskifta, handla og samstarva við onnur, at vit vaksa og taka okkum fram. Men hví fara á val, tá ið før oysk- ur politikkur verður evnaður til á Vaglinum og ikki í einum parla- menti, sum liggur 1311 kilometrar burtur frá okkara egna? Fyri Framsókn eru samskiftið og samstarvið á Christiansborg uttanríkispolitisk mál. Tí undir verandi skipan viðger Fólkatingið regluliga viðurskifti, sum hava beinleiðis ávirkan á Føroyar. Hesa støðu skulu vit fyrihalda okkum til og arbeiða eftir. Tí vit skulu gera okkara ávirkan galdandi, har avgerðirnar verða tiknar. Seinastu árini hava vit eisini sæð, at uttanríkispolitikkur hevur ovurstóran týdning fyri okkum. Í stuttum kunnu vit siga, at tess meira ræðisrætt, politikararnir á Christiansborg mugu lata ES, tess meira kemur evropeiska samveldið at stjórna føroyskum politikki. Eg loyvi mær at ivast í, at hetta er ynskið hjá vanliga føroyinginum. Eg leggi tí stóran dent á, at vit føroyingar umboða okkum sjálvar á støðum, haðani hendan ávirkanin kemur. Vit skulu hava ein miðvísan uttanríkispolitikk, sum styrkir okk ara sjálvsfatan og virðing, gev- ur okkum vitan og perspektiv og mennir okkara vinnu, sølu og búskap. Hava vit ein sjálvstøðugan uttanríkispolitikk, byrgja vit okk- um ikki inni. Vit lata upp. Tí er tað so umráðandi, at vit sjálvi skipa og stýra okkum sjálvi. Vit merkja longu ta góðu ávirk - an, sum ein sjálvstøðugari uttan- ríkispolitikkur hevur. Vit síggja tað í Havn, í Vágum, á Skálafjørðinum og alla aðrastaðni í landinum. Fólk umvæla húsini, skifta bilin út og keypa fleiri tænastur og vørur. Hetta er úrslitið av einum virknum uttanríkispolitikki. Tað gongur sjón fyri søgn, at Føroyar eru vorðnar munandi ríkari, síðani vit av røttum ásettu okkum størri uppsjóvarkvotur. Frammanundan vóru vit við skerdan lut. At vit tryggja landinum størri virði og ikki hokna, tá ið ES og øll limalondini biðja Føroyar leggja seg niður, vísir greitt, at tað lønar seg at stríðast fyri egnum rættindum. Á henda hátt kunnu vit geva børnum okkara eitt enn betri lív enn tað, vit hava havt. Við einum virknum uttanríkis- politikki, sum enn ikki er á okkara hondum, fáa vit komandi árini meira ávirkan. Tí er tað umráðandi fyri hvønn einstakan føroying, at Føroyar hava røttu umboðanina á øllum støðum, har vit kunnu ávirka og mynda okkara framtíð og órædd ganga leiðina fram móti nýggjum sigrum. Útheimurin skal til Føroya, og Føroyar skulu út í heim. Hetta er umráðandi fyri Framsókn, og partur av hesari stremban verður undir verandi heimastýrisskipan rokkin á Christiansborg. Til tessa at røkka málinum um støðuga framgongd og uttanríkispolitiskt sjálvræði biðja vit um undirtøku frá Føroya fólki at standa á odda fyri at leiða okkum trygt og gott inn í framtíðina. Útheimin til Føroya og Føroyar út í heim Fólk umvæla húsini, skifta bilin út og keypa fleiri tænastur og vørur. Hetta er úrslitið av einum virknum uttanríkispolitikki Kristina Háfoss Valevni til Fólkatingið og løgtingskvinna fyri Tjóðveldi Føroyingar røkja best føroysk áhugamál Sjálvandi røkja før- oyingar best áhuga- mál føroyinga. Hó- ast hetta so lata føroyingar í dag stóran part av lóggávu Føroya til danska Fólkatingið at taka støðu til. Uttanríkismál, verjumál, út- lendingamál, dómstólar og løgregla eru millum málini, ið enn eru á donskum hondum. Vit gera tað vit kunnu fyri at fáa avgerðarrættin fult og heilt úr Fólkatinginum og heim til Løgtingið og føroyingar. Avgerðin um hetta skal tó sjálvandi takast á Løgtingi, men á Fólkatingi skal fólkatingsumboðið støðugt vera á varðhaldi fyri, at avgerðarrætturin hjá føroyingum ikki minkar, og at øll mál, ið hava týdning fyri Føroyar verða avgjørd av Løgtinginum. Ikki slúsast inn í ES umvegis danska bakdyr Danmark flytir alsamt størri part av avgerðarrætti sínum til ES, og fer eisini komandi árini at flyta alsamt meira vald og fleiri avgerðir til ES innan øki, ið hava týdning fyri okkum. Tí verða eisini vit í alsamt størri mun innslúsað í ES umvegis danska bakdyr. Hetta skal steðgast. Vit skulu sjálvandi tryggja, at ongin lóggáva, ES-regla ella uttanríkispolitisk avgerð verð- ur sett í gildi í Føroyum uttan at føroyingar hava samtykt hetta. Føroyar eru ikki til sølu Føroyar eru millum ríkastu lond í heiminum. Pr. íbúgva helst tað ríkasta – um vit bert gagnnýttu okkara tilfeingi til fulnar. Fólka- tingssessurin skal ikki nýtast til, at fáa so nógvar danskar kekkar sum møguligt heim til Føroya, ella til hækking av blokkinum. Hetta er óvirðiligt, óneyðugt og setir Føroyar í ringt ljós. Vit skulu sjálvandi heldur virka fyri, at vit í Føroyum til fulnar gagnnýta alt okkara stóra tilfeingi, og fremja ein fíggjar- og búskaparpolitikk, ið skapar ein sjálvbjargnan føroyskan búskap. Fullan limaskap í altjóða samfelagnum Ómetaliga stórir ótroyttir møgu- leikar liggja og bíða eftir okkum – eitt nú við føroyskum limaskapi í EFTA (fríhandilssáttmálar við 35 lond og fría atgongd til ES- marknaðin), WTO, Arktiska Ráð - num, ST, Olympiska felagsskapi- num IOC, Eurovision o.s.fr. Alt hetta eru møguleikar og dyr, ið latast upp, tá vit fáa fullan og sjálvstøðugan limaskap í altjóða samfelagnum. Til hetta gerst veruleiki, skulu vit gera alt fyri, at vinna Føroyum so stór rættindi og so nógvar møguleikar í altjóða samfelagnum, sum møguligt - bæði í Føroyum og á Fólkatingi. Tjóðskaparrødd – ikki sambands-ES-røddir Í dag eru føroyingar umboðaðir av tveimum umboðum, ið bæði eru ímóti at skipa Føroyar sum sjálvstøðugt land, og bæði eru fyri føroyskum ES-limaskapi. Hetta umboðar ikki føroyingar sum heild, og er ikki til gagns fyri Føroyar. Neyðugt er við føroyskari tjóðskaparrødd á Fólkatingi. Men skal hetta eydnast er neyðugt við tínum stuðli. Kom tú og E á Fólkating – til fyrimuns fyri føroyingar, føroyskt vinnulív og allar Føroyar. Tú og E á Fólkatingi... Tú kanst avgera, hvørji umboð skulu røkja føroysk áhugamál á Fólkatingi. Hvør einasta atkvøða er avgerandi. Bjóði meg fram at umboða teg á Fólkatingi vegna Tjóðveldi (listi E). Við okkum veitst tú hvat tú fært. Hesi eru míni og okkara lyfti, um tú og E fara á Fólkating: NGSVAL 2015 l Fólkatingsval 2015