hósdagur 11. juni 2015síða 23

FRÍGGJADAGUR 12. JUNI 2015 SOSIALURIN 66 23 Føðingar Tann 27. mai fingu Dávid og Jónatan eina lítla systir, sum eitur Noomi. Hon var 51 cm long og vigaði 3670 gr. Foreldrini eru Hildigunn og Jákup Hansen, Odense.     31. mai fingu Heidi Hansen og Hanus Holm Stórhamar eina dóttur. Hon vigaði 3060 g og var 50 cm long. føroyskum til danskt, er longu skrivað so nógv, at eg bara skal leggja afturat, at Ebba sum týðari ofta framdi små filologisk undurverk, tí hon við sínum intuitivu skaldagávum og lyriska málhegni aloftast maktaði at lata eina heldur spinkla føroyska tekst í nógv snøggari og hábærsligari donsk klæðir. Tað var hon sjálv ógvuliga væl greið yvir, og viðhvørt ironiseraði hon eisini hvassliga um tað. – Men hon skuldi jú liva! Hon læt seg tó ongantíð mein­ ingskúga, og sjálvt um tær leiðandi mentar-klikurnar forargaðust, helt hon fast við at prika hol á tær tabu­bløðrur, sum kultur-elitan hevði blást sær. Eitt tað grovasta tabu var um William Heinesen, har Ebba slett ikki vildi dvína. Hon tók uppaftur ferð eftir ferð, at tað vóru sonevndir før­ oyskir mentapávar – eru teir nevndir, eru teir kendir, – sum saboteraðu inn­ stillingina hjá Grethu Heltberg av Williami H. til Nobelprísin í 70´unum. Ebba tordi at siga, sum var og fasthelt, at William kom undir føroyskt trýst og var biðin um at frásiga sær eina inn­stilling, tí at hansara bøkur vóru á donskum! Teir stuttskygdu censur-dólgarnir eru farnir í dag, men SO smáir vóru mentarmenn! Ebba bleiv ikki Keis­ arans vinur eftir hetta, men tað legði hon lítið í – hon hevði onnur fólk við sær! Tann ansaliga og erna Ebba hevði sjálvandi eisini sínar lemjandi løt­ur, men tá isoleraði hon seg – hon knarr­ aði ikki í mannfjøld. Hon var øgiliga privat um sínar suffandi stundir, og tey kunnu teljast á tveimum hondum, sum hava sæð ella hoyrt Ebbu gremja seg um privatmál, men tað faktuella erkennilsi av at vera adopterað, og eitt vist eksistentielt einsemi nívdi hana viðhvørt, men hon bretti sær á hvørja ferð, tí hon hevði robusta psyku. Hon var líka so errin og kná sum tær kett­ ur­nar, hon fóðraði næstan dagliga í tún­inum í Pløyensgøtu. Tann antikka yndismytan hjá Ebbu var søgnin um Prometheus = tann framskygdi, sum skuldi stjala eldin frá teimum olympisku gudunum og bera mannaættini. Revsingin fyri hesa gerð var ræðulig: Hann fekk hvønn dag livrina pikkaða sundur av eini ørn, men livurin vaks aftur hvørja nátt, so tað var ein tíðarleys revsing. Symbolikkurin er naivur og einfaldur: Hann, sum ger uppreistur og berjist fyri at koma burtur úr tí fjøttrandi tjóðrinum, má bøta, men Prometheus kundi ikki lata vera, tí vinn­ingurin fyri mennskjuni var so umráðandi. Kanska føldi Ebba ein fjaran skyldskap við Prometheus, tí hon visti, at tann upplýsandi for­midl­ ingin var neyðug og gagnlig, men ikki gratis; – tað kostar altíð nógv at vera boð­berin og slóðbrótarin. Ebba Hentze og vinmaður henn­ ara, Hanus Kamban hava í nógvan mun fingið ein status í føroyskum mentanarlívi, sum minnir um ta roll­una, sum M. A. Jacobsen og Ri­ kard Long høvdu í sínari tíð. Tey hava, heilt analogt við teir, verið sak­kønir kritikarar og málkønir um­setarar, og tey hava ikki minst verið provokerandi ígongdsetarar, sum dúgliga hava luttikið í alskyns intellektuellum felagsarbeiði. Tey hava endiliga akkurát sum Rikard og Mass fingið kontinentala kjølfestu, tí tey hava fingið hollan lærdóm í bæði týskum og fronskum. Har hava tey verið ljósár frammanfyri teir allar­ flestu føroysku intellektuellu í dag. Tað er tankavekjandi, at øll hesi fýra mentarfólk – Mass, Rikard, Ebba og Hanus – eru uttan formelt akademiskt prógv, men tey fáa valla nakrantíð sínar líkar millum teir nalvaskoðandi høvuðkambarnar, sum í løtuni manna Tað føroyska Par­nassið. Tað verður ein gapandi gjógv eftir Ebbu Hentze í føroyskum andslívi – friður veri við hennara minni! Virgar T. Dalsgaard 24. mai blivu Anna og Bogi Simonsen, Klaksvík, enn einaferð foreldur og Julia bleiv stórasystur hjá einum so fittum beiggja, sum eitur Bastian. Hann vigaði 4200 gr og var 54 cm langur. 20. mai fingu Olga Højgaard Helmsdal og Jan Klein Olsen eina dóttur. Hon var 54 cm long og vigaði 3940 gr.