fríggjadagur 19. juni 2015síða 26

FRÍGGJADAGUR 19. JUNI 2015 SOSIALURIN 69 26 Óli Jacobsen TÓRBJØRN PETERSEN: HEVUR ARBEITT 50 ÁR HJÁ P/F MARIU POULSEN Tað er ikki ofta, at ein handverkari hevur arbeitt hjá sama arbeiðsgevara í 50 ár. Men tað hevur Tórbjørn gjørt hjá partafelagnum Mariu Poulsen P /f Maria Poulsen er ein av elstu fyritøkunum í Havn, ikki minst tá upprunaliga virksemi verður talt við. Hetta man vera ein av stóru fyritøkunum í landinum innan rør og sanitet. Samstundis er hetta ein fyritøka, har starvsfólkið trívist væl. Besta dømi um hetta man vera Tórbjørn Petersen, sum 22. juni hevur starvast har í ikki færri enn 50 ár. Hetta gevur eitt gott høvi til at lýsa Tórbjørn og eisini at gera nakað burtur úr søguni hjá Ludvig og Mariu Poulsen. Hvør var Maria Poulsen? Tað er ein áhugaverdur spurningur, hvussu ein blikksmiðja, sum tað kallaðist tá, kundi fáa eitt konufólkanavn! Fyrst skal greiðast frá hvør Maria var. Hon var dóttir Jacob Jacobsen, bøkjara f. 1836, sum var av Húsum í Havn. Kend systkin vóru Hjalmar og Mads A. Jacobsen. Maria giftist í 1896 við Ludvig Poulsen, sum var einkjumaður. Tey høvdu tikið seg úr kirkjuni í 1895 og vóru millum tey fyrstu, sum fylgdu gamla Sloan. Teirra vígsla var onnur borgarliga vígslan í Føroyum. Byrjaði 9 ára gamal Fyrsti føroyingur, sum fekk sær útbúgving sum blikksmiður, var pápi Ludvig, Johan C. Poulsen f. 1815, sum hevur teknað væl kenda býarkortið av Havnini frá 1867. 20 ára gamal fór hann í læru í Keypmannahavnar . Eftir seks árs lærutíð fór hann til Týsklands, har hann var í eini sjey ár. Í 1848 kom hann aftur til Føroyar, har hann fekk sær egnan verkstað, sum hann hevði inntil deyða sín 3. juli 1874. Hetta var fyrsta blikksmiðja í Føroyum. Tá var Ludvig bert 9 ára gamal, men hann var longu byrjaður at arbeiða undir vegleiðing av pápanum og beiggjanum Jens Christian, sum seinni gjørdist sakførari í Sorø og eisini riddari av Dannebrog. Ludvig helt fram at arbeiða sjálvur. Ikki fyrr enn hann gjørdist 25 ár, fór hann til Danmarkar at fáa sær eina beinleiðis útbúgving. Tá ið hann kom aftur til Føroyar 3. Juni 1890 fekk hann sær egið virki sum blikksmiður. Á heysti 1900 fekk hann sær ein lítlan handil við køks­ útgerð. Tað gekk støðugt framá. Í 1902 var bert ein lærlingur, Morten Mortensen, vanliga varð nevndur Mortan Blikk. Í 1917 vóru í verkstaðnum tveir sveinar og ein lærlingur, og í handlinum vóru tá tvey mannfólk og tvey konufólk. Í 1906 varð flutt oman í Tórsgøtu, har hand­ ilin framvegis er. Í 1935 vóru tey 9 starvsfólk, fýra sveinar og fimm fólk í handlinum og skrivstovuni. Umsetningurin var eisini øktur samsvarandi. Verkstaðið fekst við alt, sum hoyrdi til fakið, her í millum at leggja vatn inn til fólk. Vatnleiðingur var lagdur í Havn í 1898, so her hevur verið nóg mikið at gera. Handilin gjørdist tann størsti í landinum av sínum slag, og hann hevði størstu goymslu í Føroyum av til dømis vatnrørum, kranum, lampum (bæði til petroleum og el), porselen, krystal og leikum. Eisini var longu tá útgerð til baðirúm. Handilin hevði einkarsølu av kendum vørum sum Nilfisk dustsúgvarum, Philips perum, PH lampum, svenskum primussum og annars av amboðum. Líkindini at dríva handil, serliga í krígs­ árunum 1914-18 vóru sera vánalig. Tað var ofta trupult at fáa fatur á tí tilfari, sum kravdist. Árini aftaná 1. heimsbardaga vóru eisini sera trupul, tá ið fiskaprísirinir fóru niður í einki. Tá fóru nógvir stórhandlar á húsagang. Ludvig Poulsen gav tó ikki skarvin yvir, og hann kom yvir kreppuna. Ludvig Poulsen doyði í 1938, tá tók konan, Maria, við. Í 1944 stovnar hon partafelag við navn­inum Hjá Ludda. Tann 5. januar 1945 verð­ ur navnið broytt til p/f Maria Poulsen & Co. Í 1949 selur Maria fyritøkuna til brøðurnar Jógvan, Grím, Jákup og Páll á Dul, og Grímur verður stjóri. Systir hesar brøðurnar, Mia í Skorini, arbeiddi hjá fyritøkuni í 40 ár. Grímur doyði í 1987, men yngra ættarliðið hevur tikið við. Í dag eru tað synirnir hjá Grími, Kristian og Jógvan, sum eiga fyritøkuna. Kristian er stjóri. Triðja ættarlið er eisini við at taka við. Dóttir Kristian, Súsanna, er í dag leiðari í bú­ nýtishandlinum í Miðbýnum. Restin av virk­ seminum er uppi á Hálsi. Her starvast Kjartan og Grímur, synir Kristian, eisini. Tórbjørn hevur verið partur av Mariu Poulsen í 50 ár Tað er hesum virksemi Tórbjørn hevur verið ein partur av í 50 ár. Hann er upprunaligur klaksvíkingur, føddur 15. juni 1948. Tískil er hann júst blivin 67 ár. Pápin, Matthias, var av Selatrað, meðan mamma Karin, fødd Høgnesen, var av Norð­ oyri. Tey búsettust fyrst á Norðoyri og síðani á Heygnum í Klaksvík, har Tórbjørn er føddur. Tey eru seks systkin, fýra systrar og tveir brøður. Matthias var við Niels Finsen á heysti 1939 tann dramatiska túrin, tá ið teir á heimleið úr Grønlandi við útróðrarmonnum mundu gingið burtur. Hann var sera virkin maður, sum gekk høgt uppí, at eingin tíð skuldi fara til spillis hjá nøkrum. Tórbjørn varð tískil vaktur tíðliga á morgni, eisini tá hann annars hevði frí. Ofta var okkurt at gera sum at fara norður á Kósina at landa trolarar. Tórbjørn gekk í skúla frá 1955 til 1963. Tá hevði hann ongan hug til at halda fram við skúla­gongd. Hann fór tá at arbeiða hjá Kjølbro, størsta arbeiðspláss í Klaksvík. Hann minnist, at øll sum arbeiddu har høvdu eitt arbeiðsnummar. Hansara var 626, meðan tað hjá pápanum var 349. Tórbjørn hevur eisini roynt sjólívið. Fyrst fór hann við gomlu Polarstjørnuni hjá Kjølbro. Túrurin gav 500 krónur. Hann keyptu eina Siðsøga Tórbjørn í sínum rætta elementi!