mánadagur 29. juni 2015síða 5

5 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 29. juni 2015 · Nr. 73 Stór vika í donskum politikki: Valúrslitið og umskifti er nú komið týðiliga til sjóndar í donskum politikki Árni Gregersen Á odda fyri donsku Vinstra- minnilutastjórnini stendur formaðurin í Vinstra – Lars Løkke Rasmussen. Andstøðan hevur fingið nýggja oddakvinnu. Í staðin fyri Helle Thorning-Schmidt er tað nú fyrrverandi løg­ málaráðharrin, Mette Frede­ riksen, sum nú er formaður í javnaðarflokkinum og sam­ studis andstøðuleiðari. Fyrrapartin í gjár var nýggi forsætisráðharrin lars Løkke Rasmussen hjá drotn­ ingini, har hann prensen­ teraða nýggju ráðharrarnar fyri Margrethu drotning. Í nýggju stjórnini eru tey tilsamans 17 fólk. 12 mans og fimm kvinnur. Lars Løkke Rasmussen er sjálvandi forsætisráðharri. Tað hevur hann verið fyrr, tá ið hann yvirtók forsætisráðið eftir Anders Fog. Tá yvirtók hann eisini táverandi stjórn­ ina og ráðharrarnar. Hetta er fyrstu ferð hann sjálvur skipar stjórn. Hóast Vinstra hevði stóra afturgongd á fólkatingsvali­ num, so fekk blái vongurin í Fólkatinginum meirlutan. Meirlutin peikaði tí á Lars Løkke sum kongaligan kann­ ar, sum so skuldi vita um hann megnaði at skipa eina stjórn. Hann fundaðist nakrar dagar við Danska Fólka­ flokkin, Liberal Alliansu og Konser vativa flokkin, men tað stóð nokk so skjótt greitt, at tað fór ikki at eydnast at skipa eina meirltuastjórn millum hesar flokkar. Tí valdi Lars Løkke í endanum av seinastu viku at skipa eina minnilutastjórn. Næstformaðurin uttanríkisráðharri Tað var stríð um lars Løkke fyri einum ári síðani og tá var eisini nakað av stríði millum hann og Kristjan Jensen, næstformann í flokkinum. Tað eydnaðist tó lars Løkke at verða sitandi sum formaður og Kristjan Jensen helt fram sum næst­for­mað­ ur. Nú stjórnin er skipað er tað soleiðis, at kristjan Jen­ sen hevur fingið uttanríkis­ ráðharrasessin. Uttanríkisráðið er lagt saman, so tað bæði skal røkja ES, Menningarmálaráðið og sjálvt uttanríkisráðið. Eitt aðalráð, sum fær ov mikið at gera. Claus Hjorth-Frederiksen er nýggjur danskur fíggjar­ málaráðharri. Claus Hjorth hevur verið ráðharri fyrr og ber orð fyri at vera ómetaliga driftssikkur. Tað sigst eisini, at hann arbeiðir sera væl saman við Kristian Thule­ sen-Dahl, formanni í Danska Fólkaflokkinum. Danski Fólka­ flokkurin er partur av parla­ mentariska stuðlinum undir nýggju donsku minniluta­ stjórnini. Tyngsta nevndin í donsk­ um politikki er tað, sum danir nevna “koordinerings­ udvalget”. Tað er ein nevnd í stjórn­ ini, sum í veruleikanum skal nikka til allar týðandi av­ gerðir. Ójavnt er hvussu stór henda nevnd hevur verið, men í nýggju nevndini sita bert forsætisráðharrin, uttan­ ríkisráðharrin og fíggjar­ málaráðharrin. Bertel hevur mentan og kirkju 70-ára gamli Bertel Haarder er aftur ráðharri. Bertel Haarder er klárt tann ráðharrin, sum hevur flest royndir. Han skal taka sær av mentan og kirkju­ málum í nýggju stjórnini. Bertel Haarder hevur upp­ runaliga bakgrund í donsku háskúlunum, men hann er eisini kendur sum ein hvass­ ur kjakari og liberalistur. Hans Christian Schmidt er nýggjur ráðharri fyri samferðslu og bygging. Hann hevur eisini fyrr verið ráð­ harri, millum annað fyri fiskivinnuni í fyrrverandi Vinstra-stjórnini, men 61-ára gamli sønderjydin hevur eisini fyrr verið samferðslu­ ráðharri. Eva Kjær Hansen verður nýggjur ráðharri fyri um­ hvørvi og matvøru. Eisini hon hevur royndir sum ráð­ harri. Hon hevur verið mat­ vøruráðharri og ráðharri fyri javnstøðu fyrr. Hon er fødd í Aabenrå og er 50 ára gomul. 39-ára gamli Troels Lund Poulsen skal taka sær av vinnu- og vakstrarmálum. Hann hevur eisini fyrr sitið við fleiri aðalráðum. Hann var eisini ein partur av skattamálinum hjá Helle Thorning og Steven Kinnock, men bleiv fríkendur av kanningarnevndini. Framsøgukvinnan fær ráðharrasess Inger Støjberg hevur sitið í Fólkatinginum síðani 2001, tá ið hon var vald í Skive. Hon hevur seiansta valskeið verið framsøgumaður hjá Vinstra, men nú skal hon sum ráðharri taka sær av útlendinga-, integratións- og bústaðarmálum. Hon er 42 ár og verður roknað at hoyra til teirra, sum standa nýggja forsætis­ ráðharranum nærmast. Karen Elleman, dóttir fyrr­verandi danska uttan­ ríkisráðharran Uffe Elleman, skal í nýggju stjórnini taka sær av bæði sosial- og inn­ lendismálum. Hon er 45-ára gomul og er vald í Brøndby. Bornholmarin Søren Pind er nýggjur løgmálaráðharri. Hann hevur eisini fyrr sitið í stjórnini. Hann er uppruna­ liga bornholmari, sonur tannlæknan í Østermarie, men hevur verið kommunal­ politikari í Keypmannahavn, áðrenn hann fór upp í lands­ politikk. Lars Christian Lilleholt er valdur á Fyn og hevur sitið í tinginum fast síðani 2001. Hann er 50 ára gamal og skal í stjórnini røkja orku-, klima- og forsýningsmál. Javnstøða og undirvísing eru løgd í hendurnar á Ellen Trane Nørby. Hon er bert 35 ára gomul, men hevur sitið í Fólkatinginum fyri Vinstra síðani 2005. Sophie Løhde skal umsita heilsu- og eldramál. Hon er við sínum 31-árum yngsti ráðharrin í nýggju stjórini. Hon hevur havt nógvar nevndarsessir, síðani hon í 2007 var vald á ting og var í fýra ár orðførari í málum, sum hava við Føroyar at gera. Karsten Lauritzen er nýggj­ur skattaráðharri. Hann er 32-ára gamal og hevur sitið á tingi síðani 2007. Esben Lunde Larsen, 36 ár, var valdur á ting í 2011. Hann umboðar Ringkøbing- valdømi í Vesturjyllandi. Carl Holst skal hava verju­mál og norðurlendskt samstarv. Hann er fyrr­ verandi amtsborgarstjóri í Suðurjyllandi og hevur til stutt undan valinum eisini verið formaður í Region Suðurjylland. Hann er 45 ára gamal. Arbeiðsmarknaðarmál eru løgd í hondina á einasta ráðharranum, sum ongantíð er valdur á ting. Jørn Neer­ gaard larsen hevur verið stjóri í danska arbeiðsgevara­ felagnum, har hann er vanur at luttaka í nógvum sam­ ráðingum. Hann er útbúgvin løgfrøðingur og er 66 ára gamal. Tað lág í kortunum, at hon skuldi yvirtaka formans­ sessin eftir Helle Thorning og í gjár bleiv tað eisini veruleki. Ongins tillaði upp ímóti fyrrverandi løgmálaráð­harra­ num, tá ið Javnaðarflokkurin hevði eykakongress í gjár. Mette Frederiksen er 37 ára gomul og ættað úr Ålborg. Hon hevur verið næstformaður undir Helle Thorning og situr nú ovast í danska Javnaðarflokkinum. Hon er kend fyri í flokki­ num at hava ein skarpan reyðan profil, men sum ráðharri hevur hon dugað sera væl at finna semjur. Tá ið hon tók við í gjár bjóðaði hon nýggju stjórnini samstarv, men segði sam­ studis, at hon ognantíð fer at sleppa grundvirðunum hjá Javnaðarflokkinum. Metta Frederiksen er kend fyri sínar røður. Í gjár segði hon skemtilgia við Helle Thorning: – Tú mátti tola nógv. Tú fekst eyknevni Gucci-Helle. Meg kallaðu tey “Skrige­ skinken”. Hóast alt, so haldi eg at títt eyknavn var mun­ andi fittari enn mítt.” Sum formaður í danska javnaðarflokkinum, sum er størsti flokkur á tingi, so er Mette Frederiksen eisini andstøðuleiðari í Danmark. Mette nýggjur formaður í danska javnaðarflokkinum Fyrrverandi danski løgmála­ráðharrin ein­mælt vald til nýggjan formann í danska Javnað­ar­flokkinum Lars Løkke hevur skipað egna Vinstra-stjórn við 17 ráðharrum. Mynd: Polfoto Mette Frderiksen er nýggjur formaður í danska javnaðarflokkinum. Mynd: Polfoto Politikkur Nýggj Vinstra- minniluta stjórn