hósdagur 30. juli 2015síða 12

Fríggjadagur 31. juli 2015 sosialurin 86 12 Ólavsøkurøðan var upplegg til løgtings­valið 1. september árni gregersen L øgmaður visti undan ólav­ søku­røðuni, at hetta var tann seiansta av sínum slag í hesum valskeiði. Tí var tað nokk so upplagt, at hann í røðu síni tók samanum og nýtti høvi at gera føroyingum og veljarunum greitt, hvat tað er sum hendan samgongan hevur avrikað seinastu árini. – Føroyska samfelagið hevur viðrák í løtuni, og vit eru á rættari kós. Fólkatalið veksur aftur. Arbeiðsloysið er lágt og alsamt lækkandi. Vit hava ongantíð útflutt so nógv sum nú, skattainntøkurnar eru stórar, og samlaðu lønargjaldingarnar vaksa. Bruttotjóðarúrtøkan veksur eisini, segði løgmaður í byrjanini av sínari røðu ólavsøkudag. Kaj Leo Holm Johannesen, løg­maður, brúkti góðu búskapar­ gongd­ina til at vísa á, at hendan sam­ gongan hevur raðfest rætt og stýrt búskaparpolitikkinum við harðari hond. Inntøkurnar eru vaksnar nógv og samgongan hevur megnað at tálma útreiðslunum hjá tí almenna, segði hann millum annað. Broyttar tíðir Løgmaður hevur sitið sum sam­ gonguleiðari í sjey ár. Hetta hava verið ár við stórum broytingum í búskapinum. Í veruleikanum hava við ver­ið í kreppu og niðri í einum bú­skapar­ ligum aldudali tey fyrstu árini fyri síðan at síggja, at ferð aftur av álvara kom á búskapin. Ein partur av broytingunum kann samgongan helst rósa sær av, men at alheims búskapurin hevur broytt viðurskiftini í Føroyum hevur samgongan lítla og onga ávirkan havt á – hvørki tá ið vit vóru í aldudalinum ella nú tað gongur munandi betur. Heldur ikki hevur samgongan havt so stóra ávirkan á møguleikarnar hjá føroysku fiskivinnuni. Botnfiskastovnurin undir Føroy­ um hevur so at siga ongantíð givið so lítið av sær sum nú, men afturfyri so er uppsjóvarfiskurin á okkara leiðum í stórum nøgdum. Tað var sjálvsagt eitt politiskt ódnartak, tá ið føroyingar ásettu sær egna makrelkvotu. Hetta var eitt sterkt politiskt átak, sum gav úrslit og tryggjaði okkum nógv betri atgongd til makrelin. Eitt annað risalop í føroyska bú­skap­inum er góða gongdin í ali­ vinnuni. Útflutningurin av aldum laksi gav í fjør einar tríggjar milljardir til føroyska búskapin. Heldur ikki her ber til at siga, at hetta er nakað, sum samgongan bein­ leiðis hevur ávirkað. Politiska skipanin hevur gjøgnum fleiri ár tryggjað, at alivinnan birkar á einum skilagóðum støði, men tað er fyrst og fremst vinnuni sjálvari og alheims marknaðinum fyri at takka, at inntøkurnar í fjør vóru metstórar. -Gongdin er vend, tí vit hava arbeitt hart og miðvíst alt samgonguskeiðið. Landsstýrið gjørdi rættar raðfestingar og hevur minkað hallið og tálmað almennu útreiðslurnar. Samstundis varð búskapurin stimbraður fyri at varðveita vælferðina. Vit hava fingið búskapin á rættkjøl, segði løgmaður í ólavsøkurøðu síni. Fólkatalið veksur At fólkatalið í Føroyum veksur kemur helst óvart á mong, tí veruleikin er, at fólkatalið annars minkar í øllum útjaðarøkjum í Føroyum. Til dømis er fólkatalið á Bornholm í Danmark minka við 5.000 fólkum seinastu átta árini og tey meta, at næstu sjey árini minkar tað við 5.000 fólkum afturat. Í Føroyum gerast vit fleiri og fleiri. Eitt gott ískoyti er, at burðaravlopið er høgt, tí føroyskar kvinnur eiga fleiri børn enn kvinnur í norðanlondum annars. Fleiri fólk eru eisini flutt til Før­ oyar hesi seinastu árini, men kortini so ávarða serfrøðingar um, at hetta bert er eitt undantak í gongdini. Fólkatalið fer at minka, duga vit ikki nóg væl at gera tað lokkandi hjá ungum, vælútbúnum fólki at flyta heimaftur. Treysti og álit Løgmaður vísti á í ólavsøkurøðuni, at grundleggjandi er eitt stórt álit millum tey, sum gera íløgur í Føroy­ um. Privatar fyritøkur, kommunur og landið gera í løtuni stórar íløgur. – Álitið á framtíðina er stórt. Tað vísir stóri hugurin at gera íløgur. Bjartskygnið hjá landi, kommunum og vinnulívi er eyðsýnt – fleiri stórar verkætlanir eru í gongd kring landið. Fyri byggivinnuna hava mongu verkætlanirnar stóran týdning. Fyri samfelagið hevur økta byggi­ virksemið eisini stóran búskapar­ligan týdning. At tað verður lagt so nógv fyri, er besta tekin um, at áræðið er stórt, og vónin um framtíðina er bjørt, segði Kaj Leo Holm Johannesen. Løgmaður skrivaði eina ólavsøkurøðu í ár, sum samstundis er valupplegg til løgtingsvalið 1. september politikkur Mynd: Sigmar mørkøre