hósdagur 30. juli 2015síða 13

Fríggjadagur 31. juli 2015 sosialurin 86 13 Politiskt rumbul og kanningin fekk løgmann at útskriva val árni gregersen L øgmaður legði av álvara hendurnar um stýrisvølin, tá ið hann ólavsøkudag boð­ aði frá, at nýval til Løgtingið verður týsdagin 1. september. Við fráboðanini um val tryggjaði løgmaður sær, at hann framvegis situr í førarasetrinum í føroyskum politikki. Hann hevur ikki lagt frá sær sum løgmaður. Tað hevur við sær, at hann eftir løgtingsvalið framvegis situr við rættinum sum fyrstur at sleppa at royna at gera samgongu. Eitt annað, sum hann hevur tryggjað sær er, at hann eisini situr sum formaður í Sambandsflokkinum til eftir komandi val. Tíðin til valið verður er so stutt, at flokkurin á ongan hátt fer at taka eitt innanhýsis floksstríð um formanssessin. Hóast rumbul hevur verið í Sambandsflokkinum, bæði í sam­ bandi við fólkatingsvalið og kann­ ingar­úrslitið hjá Gammeltoft- Hansen, so stendur kaj Leo Holm Jo­hannesen framvegis á odda fyri Sam­bandsflokkinum. Og fer hann eisini at gera í kom­ andi valstríði. Hví val nú? Nógvar gitingar og metingar hava verið um, hvat løgmaður fór at gera eftir at kanningarstjórin Hans Gammeltoft-Hansen í síni niðurstøðu staðfesti, at løgmaður hevur borið Løgtinginum skeivar upplýsingar. Upprunaliga vóru tað mong, sum væntaðu, at løgmaður fór at leggja frá sær beinanvegin, men hann valdi at lata tíðina ganga. Eftir at landsnevndin í Sam­ bands­flokkinum hevði fund og alment stuðlaði løgmanni, fór hann í summarfrí uttan at lata nakran vita, hvat hann ætlaði at gera. Ímeðan samtykti formansskap­ urin í Løgtinginum, at hann fór at leggja eitt uppskot til samtyktar fyri tingið, har løgmaður og fyrr­ ver­andi landsstýrismaðurin við innlendismálum fáa eina átalu fyri handfaringina av málinum um Skálafjarðartunnilin. Ólavsøkudag boðaði løgmaður so frá, at hann útskrivar val 1. september. Við hesi avgerð hevur tað eydnast løgmanni at draga málið so langt út, sum politiska skipanin í heila tikið tolir. Hann situr framvegis sum løg­ maður, uttan at hava fingið eitt mis­álit frá Løgtinginum – og hann situr framvegis sum løgmaður til ein nýggj samgonga er gjørd og nýggjur løgmaður valdur. Løgmaður hevur helst eisini hildið, at tað er skilagott at valið verður 1. september, so ein nýggj samgonga fær stundir at gera fíggjarlógina fyri 2016. Hvat ger tingið? Løgtingið er er ikki sent til hús eftir at nýval er útskrivað. Tað verður sitandi til nýval hevur verið, men alt vanligt politiskt arbeiði steðgar kortini. Tað vil siga, at vanlig uppskot ikki kunnu leggjast fram, men semj­ast floksformennirnir og for­ mansskapurin á fundi í dag um, at formansskapurini skal leggja uppskotini um átalu fram, so kann hetta gerast. Eitt annað mál, sum Løgtingið fer at avgreiða, er fiskidagarnir fyri komandi fiskiár, sum byrjar 1.september. Í seinasta lagi 18.august skal lýsast, hvussu býti av fiskidøgum verður í komandi fiskiári. Hetta skal avgreiðast, men hetta verður ikki mett sum beinleiðis politiskt atbeiði, men meira ein partur umsitingini av lógini um vinnuligan fiskiskap. Misálit Í seinastuni hevur nógv verið tosað um at reisa misálitisuppskot móti løgmanni. Andstøðan hevur tosað um hendan spurningin fleiri ferðir, men samdist undan ólavsøku ikki at gera tað fyrr enn uppskotini frá formansskapinum um átalu á løgmann og fyrrvernadi lands­ stýrismannin við innlendismálum høvdu verið til viðgerðar. Kallar løgtignsformaðurin tingið saman at viðgera átalurnar, so er møguleikin opin fyri hjá andstøðuni at leggja eitt misálitisuppskot fram. Tað er tó ikki sannlíkt at uppskot um misálit verður lagt fram nú. Hóast løgmaður hevur strekt skipanina so langt usm til ber, so fara andstøðuflokkarnir tó neyvan at leggja uppskot um misálit fram. Løgmaður hevur skrivað val út – og tað er eitt slag av avleiðing. Høvuðsvinnan í Føroyum, fiski­ vinnan, hevur í nógv ár vitað, at núgaldandi lógin um vinnuligan fiskiskap fer úr gildi á midnátt 31.desember 2017. Tað sama hevur politiska skip­ anin vitað, men kortini eydnaðist tað ikki at fáa semju í lag um, hvussu nýggja lógin skal vera. Landsstýrismaðurin við fiski­ vinnumálum, Jacob Vestergaard, Fólka­flokkurin, umsitur fiski­vinn­ una. Tí var tað hann, sum praktiskt skuldi taka sær av samráðingunum – bæði innanhýsis í samgonguni, men eisini við andstøðuna. Samráðingarnar í samgonguni vóru komnar uppá pláss í fjør, men eins skjótt og tað frættist, at semja var fingin í lag, komu útmeldingar frá samgongulimum um, at tey ikki tóku undir við semjuni. Landsstýrismaðurin vendi sær tá til løgmann og samgonguleiðaran fyri at vita um semjan í samgonguni helt. Hesum kom ongantíð nakað ordiligt svar uppá, men veruleikin er, at ongin semja er endaliga gjørd um nýggju ógina um vinnuligan fiskiskap – hvørki innanhýsis í sam­ gonguni ella millum samgongu og andstøðu. Tíðin fer undan Tað er skjótt ikki meira enn tvey ár til ein nýggj lóg skal avloysa tað gomlu. Kortini er onki sum bendir á, at nøkur breið politisk semja er á veg. Formaðurin í Føroya Reiðara­ felag hevur sagt, at nú er so stutt til at nú galdandi lóg fer úr gildi, at illa ber til at gera eina nýggja, sum fer at virka frá 1. januar 2018. Eisini løgfrøðingar eru, sum halda at tíðin er gingin undan. Tí í galdandi lóg stendur, at er ongin nýggj lóg komin í gildi 1. janaur 2018, so kann landsstýrismaðurin leingja galdandi lóg við fimm árum. Hesi fimm árini tulka summir løgfrøðingar sum, at hetta er longdin á skiftistíðin, sum vinnan kann vænta sær. Aðrir løgfrøðingar siga hinvegin, at øll hava vitað – eisini vinnan – at galdandi lóg fer úr gild við árslok í 2017, so hon eigur at hava fyrireika seg til eina nýggja lóg. Landsstýrismaðurin við fiski­ vinnumálum hevur kort­ ini sagt, at okkara høv­ uðsvinna eigur at fáa eitt skotbrá at til­laga seg eina nýggj­ari lóg. Um tað eru fimm ár ella eitt ann­að áramál er tó ikki ásett nakra­ staðni. Tað stutta av tí langa er, at samgong­uni miseydnaðist at skipa fiskivinnuna av nýggj­um. Nú kemur so val ímill­ um áðrenn nakað hendir á økinum aftur. 1. september verður løgtingsval. Kaj Leo Holm Johannesen fer at standa á odda í valstríðnum fyri Sambandsflokkin Nýskipanin av fiskivinnuni bleiv valtrøll hjá samgonguni Hóast nóg mikið var av tíð, so megnaði samgongan ikki at gera eina nýggja lóg um vinnuligan fiskiskap Formað­urin í Føroya Reiðara­ felag hevur sagt, at nú er so stutt til at nú galdandi lóg fer úr gildi, at illa ber til at gera eina nýggja, sum fer at virka frá 1. januar 2018. Eisini løgfrøðingar eru, sum halda at tíðin er gingin undan. Tí í galdandi lóg stendur, at er ongin nýggj lóg komin í gildi 1. janaur 2018, so kann landsstýrismaðurin leingja galdandi lóg við fimm árum. Hesi fimm árini tulka summir løgfrøðingar sum, at hetta er longdin á skiftistíðin, sum vinnan kann vænta sær. Aðrir løgfrøðingar siga hinvegin, at øll hava vitað – eisini vinnan – at galdandi lóg fer úr gild við árslok í 2017, so hon eigur at hava fyrireika seg til eina nýggja lóg. Mynd: Sigmar mørkøre