mánadagur 3. august 2015síða 2

2 Mánadagur 3. august 2015 · Nr. 87 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Henrik Weihe Joensen Kjak síða 12 Grinda­ lóg má end­ur­ skoðast Tíðindi síða 6 Minst fýra fundir í morgin Niðurstøðan hjá Hans Gammeltoft Han­sen, kanningarstjóra, um at løg­mað­ur tilvitað hevur givið løg­ ting­i­num »urigtige oplysninger«, hev­ur ikki fingið ta avleiðing fyri pol­it­isku skipanina, sum hon átti, um løg­mað­ur og samgongan og Løg­ting­ið høvdu re­spekt fyri pol­it­ isku skipanini. Tað verður sagt, at »løgmaður hev­ur tik­ið avleiðingarnar« við at skri­va út val. Tað er ikki rætt. Løg­mað­ur hev­ur nettupp ikki tik­ ið eina pol­it­iska avleiðing við at skriva út val. Løg­mað­ur hevur hin­ veg­in forðað fyri, at mál­ið fór at fáa pol­it­iska avleiðing. Tí – hevði løgmaður ikki skrivað út val, so fór løg­ting­ið at viðgera ta pol­it­isku avleiðing, sum málið skuldi fáa – ella ikki skuldi fáa. Vit kunnu ímynda okkum, at løg­ting­ið – umframt at samtykkja løg­frøð­is­ligu nøsina – eisini hevði tik­ið støðu til trúvirði løgmans. Spurningurin um vit kunnu liva við einum løgmanni, sum hev­ur borið tinginum ósannar upp­lýs­ing­ ar, hevði verið viðgjørdur. Kanska eitt misálit hevði verið lagt fram á løgmann, og kanska eitt mis­álit­is­ upp­skot hesaferð hevði verið sam­ tykt – ella kanska tað hevði fallið. Hevði eitt misálitisuppskot á løg­mann verið samtykt, so hevði hann farið frá, og so hevði tað verið pol­it­iska avleiðingin. Hevði løgtingið enn einaferð felt upp­skotið um misálit á løgmann, so hevði málið als ikki fingið politiska av­leið­ing. Men hesa viðgerð slapp løg­ting­ ið ikki undir. Tí løgmaður tók alla ta pol­it­isku skipanina av ræði við at skriva út val – fyri at verja seg sjálvan. Soleiðis forðaði hann okk­ ara demo­krat­isku skipan at taka støðu til spurn­ingin. At Føroya fólk nú skal døma á ein­um løgtingsvali, sum verður hildið 58 dagar áðrenn tað í seinasta lagi skuldi verið hildið, hevur als einki við nakra politiska avleiðing at gera. Eyðsæð er, at løgmaður hevur sín­ar orsøkir til, at hann ikki vildi loyva løgtinginum at viðgera spurn­ing­in um pol­it­iska av­leið­ ing. Og tað er uttan iva ein politisk telv­ing, sum gongur út upp á, at ann­að­hvørt hev­ur løg­mað­ur ikki upp­bakk­ing í egn­um flokki ella í Fólka­flokk­i­num. Tí hesir báðir flokkar kundu tryggjað, at løg­mað­ ur ikki fall av einum mis­ál­it­is­upp­ skot­i frá andstøðuni. Tað smakkar kanska onkrum stuðli løgmans illa at skula fella eitt mis­álitis­upp­skot so stutt fyri val. Tí eitt felt misálit er eitt álit. Ólíka lættari er at siga, at nú skal fólkið tala. Men tað er bluff! Valið er ikki um kaj leo! Tað var ikki nógv nýtt at frætta í for­mans­orð­a­skift­ i­num hós­kvøld­ið, tá Kring­ varp­ið skeyt løg­ting­s­val­ stríð­ið í gongd. Tað tyktist mestsum teir sjey menninir høvdu gloymt, at løg­tings­val er útskrivað, og at av­gerðin fellir um 29. dag­ar. Tað er ikki ókent. Men tað er heldur enn ikki løg­ið, at politisku flokk­ar­nir í Før­ oy­um eru so illa fyrireikaðir til eitt val. Øll vita, at valið skuldi verið í seinasta lagið 29. ok­tob­er. Men øll vistu eis­ini, at sannlíkindini fyri, at tað fór at koma fyrr, vóru stór. Kanska tað er formurin hjá Kring­varp­i­num, sum er so keð­i­ligur. Tað ber illa til at fáa eitt hug­sjón­arligt kjak við sjey monn­um, sum liva av at briksla hvør øðrum. Tað hevði verið áhugavert at fing­ið at vitað, hvussu løg­mað­ur ætlar at fáa fleiri peng­ar úr danska stats­kassa­ num til Føroyar. Er tað eisini bluff? Man løgmaður sjálvur trúgva upp á tað? Vit vita, at danska politiska skipanin ikki trýr upp á tað. Og hvat er tað sum Javn­ að­ar­flokkurin vil við at býta virð­ini javn­ari – og hvussu skal haldføri fá­ast í bú­ skapin, tá løgmenn og banka­ stjór­ar fáa fría barnaansing? Hvussu fær Tjóðveldi okk­um fullveldi – samstunds sum ein lítil milliard vantar í um árið fyri at tryggja bú­ skap­i­num haldføri? Og so er fiskivinnan. Er nakað alternativ til at geva teimum útvaldu virðini – sum fólka­floks­menn halda duga best? Teir søgdu tað ikki hetta kvøld­ið – men allir flokk­ar vilja hava betri markn­að­ar­ at­gongd til ES-marknaðin. Hvussu fáa vit tað? Í meira enn 20 ár hevur tað verið re­tor­ikkurin, men vit koma ongan veg. Hvussu skulu vit gerast partur av ES? – Vælsignaðu politikarar, meld­ið nú greitt út! Fólkið skal taka støðu, og fólkið má hava meira at taka støðu til, enn keðiligar keglandi slipsa­ menn í klædningi! Lítið nýtt undir sólini »Urigtig« = ósatt »At lyve« = at siga ósatt Løgmaður hevur bara vart seg sjálvan við at skriva út val Ferð eftir ferð sigur løg­ mað­ur, at tað at geva ting­ i­num »urigtige op­lysn­ing­ er« ikki er at lúgva ella siga ósatt. Her fer hann í so lætt um týð­ingina frá donskum til før­oyskt. Tí sambært orða­bók­ini merkir tað at geva »ó­bein­ar, ó­sann­ar, ó­rætt­ar, skeiv­ar, rang­ar« upp­lýs­ingar. »At lúgva« (lyve) á donsk­um, er at siga ósatt. Og »at give u­rigt­ige op­lysn­ ing­er« er eisini at siga ósatt. Men tingfólk kunnu Løgmaður hevur sagt tað fleiri ferðir, og undir for­mans­orð­a­skift­inum hós­kvøld­ið legði Jógvan Skor­heim stóran dent á, at Høgni Hoydal, Poul Michel­sen og Aksel V. Jo­ hann­e­sen hava logið fyri løg­ting­i­num í sambandi við á­kær­ur­nar ímóti Kaj Leo Holm Johannesen og Kára P. Højgaard fyri tey við­ur­skifti, sum Gamm­el­ toft frí­kendi teir fyri. Bæði løgmaður og Jógv­ an Skor­heim vístu á, at eing­in av teimum trimum er enn komin við eini um­ ber­ing. Politikarar siga so nógv – eis­ini nógv, sum bein­leið­ is er út­spekulerað. Men við­hvørt ivast tú í, um tað er út­spek­u­ler­að ella um teir ver­u­liga ikki vita betur. Men tað er altso bein­ leið­is á­sett við lóg, at løgmaður og lands­stýr­is­ menn skulu geva rætt­ar upp­lýs­ing­ar og all­ar upp­ lýs­ing­ar fyri løg­ting­i­num. Ann­ars kann løg­ting­ið taka skeivar av­gerð­ir.Tí er tað sera álvarsamat at lúgva fyri løgtinginum og at halda aftur avgerandi upp­lýsingum. Men í kjaki á tingi kunnu tingfólk lúgva og pella og siga hvat tey vilja. Munurin er bara, at tað kunnu landsstýrisfólk og løg­mað­ur ikki. Tí tá bróta tey lógina. Landsstýrisfólk kunnu ikki lúgva Flokkarnir er sera seinir í upptrekkinum at koma við sínum boðum upp á loysnir. Tað er sama sjabbið hvørjaferð