mikudagur 28. juli 2004síða 4

6 Nr. 142 - 28. juli 2004 Nr. 142 - 28. juli 2004 7 Sterkir litir, nýggj hugskot og øðrvísi vinklar av tí gerandis- liga eyðkenna lista- framsýningina hjá Jórun Høgnesen í Leikalund í Klaksvík. Ongin ivi er um, at unga listakvinnan av Norðoyri er sín egin, og hóast málningar- nir ikki eru so nógvir í tali, tykist tað, sum at teir hvør sær eru á tremur við orku og draga uppaftur fleiri hugskot við sær LISTAFRAMSÝNING Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo - Eg má viðganga, at eg kann standa púra hugtikin og stara niður í eitt mál- ingablikk, tá litirnir verða blandaðir. Og so haldi eg tað vera sera spennandi at koma við góðum ráðum um litsamansetingar, tá kundar hava brúk fyri hugskotum. Men burtusæð frá tí, ber tað neyvan til at samanbera mítt arbeiði við tað, sum eg geri mest av í frítíðini, sigur Jórun Høgnesen, sum dag- liga starvast í Norðoya Lit- búð í Klaksvík. Í frítíðini tekst Jórun nevniliga við list, serliga við at mála, og hesar dagarnar eru nøkur av úrslitunum at síggja á framsýningini í Leikalund. Kroppar, skuggar og litir Eitt afturvendandi tema á framsýningini hjá Jórun er mannakroppurin. Fyri Jór- un er kroppurin mest at líkna við eitt listaverk í sær sjálvum, eina skurðmynd, sum kann skapast og um- skapast alt eftir, hvørjar litir og skuggar, tú leggur á myndina. Men í listaheim- inum hjá Jórun eru skuggar ikki bara gráir tónar við ymsari styrki. Á fleiri av myndunum eru skuggarnir endurgivnir í brandreyðum, sólgulum ella havbláum litum, so at kroppurin nær- um verður ein eksplosjón av nýggjum útrykkum. Sum ein mótsetningur til sterku litirnar hongur ein málningur í svørt / hvítum av einum manni í einum rættiliga rukkutum jakka. Ongin ivi er um, at hetta er ein mynd av Jákupi Magn- ussen, men Jórun greiðir frá, at tað kanska mest vóru skuggarnir á jakkanum á eini mynd, hon sá av Ják- upi, sum hon vildi endur- skapa. Ætlanin var, at skuggarnir skuldu hava litir, men so langt kom Jórun ikki. Men sjálvt um málningurin í grundini als ikki liðugur, valdi Jórun at taka hann við fyri eisini at vísa ein part av listarligu gongdini og tað øðrvísi úttrykkið, ein mynd hevur, áðrenn litirnir verða lagdir á hana. Eivør - ein fyrimynd Jórun heldur seg ikki hava nakrar ávísar málarar sum fyrimyndir, men gerst held- ur hugtikin av einstøkum málningum ella stílbrigd- um hjá øðrum málarum. Hon nevnir, sum dømi, grafiska stílin hjá Edward Fuglø og litirnar hjá Øssur Mohr, men hon leggur seg ikki eftir endurskapa hesi stílbrigdi í sínum egnu málningum. Hinvegin er hon altíð til reiðar at brúka listina hjá øðrum sum íblástur, so hon sjálv kann koma víðari og skapa okk- urt nýtt og øðrvísi. Tí er tað kanska ikki so løgi, at Jórun nevnir Eivør Páls- dóttir sum tað nærmasta, hon kemur eini einstakari fyrimynd. - Har hugsi eg ikki bein- leiðis um tónleikin ella málningalistina hjá Eivør, men heldur um hennara til- gongd til tað listarliga ar- beiðið. Eivør líkist ongum øðrum, og ger sjáldan tað, vit vænta ella kanska vóna, og tað eri eg øgiliga hug- tikin av, sigur Jórun, sum eisni hevur brúkt Eivør sum myndevni í tveimum av málningunum á framsýn- ingini. Liðug, tá eg eri nøgd Jórun kundi hugsað sær at brúkt nógv meir tíð uppá listina, men sum er, ber tað ikki til við fullum starvi og nógvum øðrum frítíðar- virksemi. Ætlanin var, at hava nógv fleiri málningar við á framsýningini, men hon fekk ikki stundir til tað, og tí valdi hon heldur at brúka tíðina til at fínpussa tær myndirnar, hon hevði. – Eg arbeiði ógvuliga seint og kann brúka fleiri vikur uppá ein málning. Tað ber ongantíð til hjá mær at siga framman- undan, nær ein málningur verður liðugur. Hann er liðugur, tá eg eri nøgd, og tað kann taka bæði vikur og mánaðir, sigur Jórun. Jórun hevur sett sær fyri, at arbeiða við list burturav í framtíðini, og í løtuni royn- ir hon at kanna ymsar skúlar, sum kundu komið uppá tal. Tað skal helst vera ein skúli, har hon fær høvi at royna seg við ymsum listagreinum, sum til dømis design og leirlist. Hetta hevur hon roynt seg við fyrr, og á hesi framsýn-ing- ini hevur Jórun eisini nakrar leir- og glaslutir við. Framsýningin hjá Jórun verður at síggja fram til 6. august. Ung list í Leikalund Kroppurin sum listaverk Kroppar í nýggjum vinklum og við øðrvísi skuggum er eitt afturvendandi tema á framsýningini hjá Jórun. Jakkin hjá útvarpsvertinum, Jákupi Magnussen gav Jórun íblásturin til hendan málningin Jórun blandar máling, bæði tá hon er til arbeiðis og í frítíðini. Hon starvast dagliga í málingahandlinum Norðoya Litbúð í Klaksvík Systir Ruth, nunna, hevur seinastu 17 ár- ini ferðast við stand- mynd sínari av Mariu og Jesusbarninum. Lív hennara hevur fleiri ferðir í vanda, og hon er næstan altíð bangin, men hon vildi ikki givið upp arbeiði sítt fyri allar pengarnar í verðini SAMRØÐA Ingrid Bjarnastein, ingrid@sosialurin.fo Nunnan, systir Ruth, er 63 ára gomul, og seinastu 17 árini hevur hon ferðast kring allan knøttin við síni standmynd av Mariu og Jesusbarninum. Hon hevur verið í 207 londum í heiminum – henni vantar enn 30, men mál hennara er at náa hesi lond- ini innan tvey ár eru liðin. Sunnudagin kom systir Ruth til Føroya. Hvussu leingi hon ætlar at steðga er ikki avgjørt enn. Men hon ætlar í øllum førum at vera her á ólavsøku. Deyðshóttanir Systir Ruth ferðast kring heimin fyri at boða gleði- boðskapin. Sjálv er hon ka- tólsk, men hon vitjar allar trúarbólkar. Fyri hana er tað týdningarmesta at koma út við Guds orði, og hevur hon vitjað nógv vandamikil støð ígjøgnum seinastu 17 árini. – Eg eri fleiri ferðir vorð- in hótt og álopin. Í Norður- írlandi varð eg álopin, og onkur hevur eisini stoytt eitrandi tablettir í kaffið hjá mær. Nógvir satanistar hava nógv ímóti mær, og tí fara teir heldur ikki væl við mær, sigur systir Ruth. Tá hon kemur til eitt nýtt land, fer hon runt við stand- myndini á barrir, skúlar, sjúkrahús, fongsul og so framvegis, har hon hittir fólk. – Tað týdningarmesta fyri meg er at hitta fólk, sum ikki vanliga fara í kirkju. Tey koma til mín, og eg biði saman við teimum, greiðir hon frá. Hon leggur afturat, at fleiri fólk koma til hennara við persónligum trupulleikum. Eitt nú um hjúnarfelaga, pedofili, AIDS, misnýtslu og so framvegis. Tað hon so ger er, at vísa teimum á Harran og biðja fyri teimum. Norðurlond best Nunnan kemur upprunaliga úr Onglandi. Áðrenn hon byrjaði at ferðast kring heimin, arbeiddi hon við brekaðum børnum í Lon- don í 30 ár. Systir Ruth hevur verið í øllum heimspørtunum, og sum sagt, so vantar henni bert 30 lond fyri at hava verið í øllum londunum í heiminum. – Eg havi verið nógva staðni, og eg havi hitt nógv fólk. Men tað vísir seg, at fólk í Norðanlondum van- liga eru meira fólkalig og hava virðing fyri einum enn aðrastaðni. Til dømis í Lon- don rópa og banna fólk eftir mær, har eg komi, og eg havi havt nógvar keðiligar upplivingar, sigur nunnan. Tað var tá nunnan hevði verið í Íslandi, at fólk søgdu við hana, at hon átti at farið ein túr til Føroya, tí fólkið í Føroyum var ógvu- liga kristið. – Føroyingar eru ógvu- liga fólkaligir, og tað er fá støð í heiminum, at fólk eru soleiðis, sum her. Tað ber eisini til at fara inn í eina kiosk í Føroyum, uttan at allar hillarnar eru fullar av pornografiskum bløðum. Tað er fantastiskt, sigur hon og flennur. Stóra stand- myndin av Mariu og Jesus- barninum stendur á borði- num. Hetta er onnur stand- myndin systir Ruth hevur gingið við. Ta fyrru stand- myndina gav hon til eina kvinnu, ið skuldi byggja eitt altar, og sum fegin vildi hava standmyndina hjá nunnuni við. Onki forðar Arbeiðið hjá systir Ruth kann ikki gerast sørt vanda- mikið til tíðir. Men í Føroy- um kennir hon seg trygga. – Eg eri bangin næstan allatíðina. Men onki skal steðga mær í at gera mítt arbeiði. Um eg verði dripin, so góðtaki eg tað. Tað eru so nógv fólk, ið eru vorðin dripin fyri teirra trúgv, og verði eg ein av teimum, so verður tað bara so. Systir Ruth gongur ikki í nunnuklæðum, sum vit vanliga kenna tey. Hon gongur í púra vanliga klæð- um. Orsøkina til hetta sigur hon vera, at hon hevur ver- ið og vitjað so nógv lond, har hon ikki hevði sloppið inn, um hon var í nunnu- klæðum. Vitjar illa stødd Á ferðum sínum í teimum ymsu londunum vitjar syst- ir Ruth øll sløg av fólki. Vaksin og børn, og eisini ferðast hon í teimum so- nevndu »red light dis- tricts«, har skøkjurnar halda til. – Eg síggi hesar naknu genturnar sita í vindeyga- num, og so fari eg til teirra at tosa við tær, og tær greiða mær frá sínum søg- um. Hvussu teimum er lov- að eitt gott arbeiði og góðar umstøður, og so enda tær soleiðis. Tað er syrgiligt, heldur nunnan. Tær mongu ferðirnar verða rindaðar av pengun- um, ið systir Ruth fekk fyri at selja húsini hjá mamm- uni. Í London eru harafturat nógvir møguleikar at ogna sær ein ókeypis flogferða- seðil uppá, og hesar roynir hon at gagnnýta til fulnar. Ferðast í Føroyum Systir Ruth hevur ongantíð eina fasta skrá, tá hon kemur til eitt land. Og hetta er eisini galdandi nú, hon er komin til Føroya. – Eg vil vera her á ólav- søku. Ferðin er løgd soleið- is til rættis, at eg kundi vera her til tjóðarhátíð tykkara. Eg haldi, at tað er ein vakur siður, sum vísir aftur á tykkara kristnu røtur. Nær hon fer avstað aftur, er tískil ikki fastlagt enn. Fyrst og fremst ætlar hon sær at ferðast kring landi við standmynd sínari, og tosa við fólk. 30 lond á 2 ár Nú vanta bert 30 lond, so hevur systir Ruth vitjað øll londini í heiminum. Føroy- ar eru hennara 207. land. – Eg hevði viljað havt eina aðra nunnu við mær. Fyri tað fyrsta, so merkir tað selskap, og fyri tað næsta, so er tað ikki eins vandamikið, sum tá ein er einsamallur. Um tvey ár ætlar systir Ruth at gevast við at ferðast kring heimin, og mál henn- ara er at hava nátt tey sein- astu 30 londini innan ta tíð. – Eg havi verið kring helvtina av Afrika, í størsta partinum av Asia og mær vantar framvegis nøkur lond í Suðuramerika. Tey vandamestu londini, sum eitt nú Irak, Afghanistan og Saudi Arabia, ætli eg mær at vitja seinast, tí har eri eg bangin fyri at fara. Spurd um hví hon hevur valt hetta slagi av arbeiði svarar hon: – Eg byrjaði at lesa Opin- beringina, og har sá eg, at nógv av teknunum, ið eru nevnd har eru komin nú. Hon sigur, at millum ann- að er álopið á World Trade Center lýst í kapitli 18 í Opinberingini. Við arbeiðnum kemur systir Ruth í samband við fleiri milliónir av menniskj- um, tí tað er ofta, at hon er at síggja og hoyra í sjón- varpi, útvarpi og bløðum. Og eisini tá gingið verður runt, so hittir hon hundrað- tals fólk. – Hevði tað ikki verið fyri míni trúgv, so hevði eg sjálv verið deprimerað. Eg lurti eftir trupulleikum all- an dagin. Men mítt arbeiði gevur mær stóra gleði, vón og troyst. Tað týdningar- mesta í mínum lívið er Jesu kærleiki, og um eg kann vísa menniskjum á hann, so eri eg gleð. Serliga nú, tá verðin er háttað soleiðis, sum hon er í dag. – Mítt arbeiði er hart. Men eg vildi ikki givið tað upp fyri allar pengarnar í verðini, sigur 63 ára gamla systir Ruth úr London. Systir Ruth, nunna: Næstan altíð bangin – Eg eri bangin næstan allatíðina. Men onki skal steðga mær í at gera mítt arbeiði. Um eg verði dripin, so góðtaki eg tað, sigur systir Ruth, nunna, ið seinastu 17 árini hevur ferðast kring heimin við standmyndini av Mariu og Jesusbarninum og boðað gleðiboðskapin Mynd: Álvur Haraldsen C M Y K 7 6