týsdagur 25. august 2015síða 19

19 Mikudagur 26. august 2015 · Nr. 97 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Ein annar spurningur, sum flokkarnir hava tikið við í valskráirnar er, at all­ur fiskur, sum verður veidd­ur undir Føroyum ella av før­ oyskum kvotum, skal uppá land í Føroyum. Flokkarnir ásanna, at skal tilfeingið virðisøkjast, so skal tað gerast í Føroyum. Hvar er orðaskiftið? Gjøgnum alt hetta seinasta valskeiðið hevur við jøvnum millumbilum verið orðaskifti um nýskipan av fiskivinnuni. Tryggir karmar og stundir hjá vinnuni at tillaga seg hava verið orð, sum ofta hava verið at hoyrt. Men tá ið politiska skip­ an­in ikki megnaði at finna eina loysn, so er retorikk­ur­in broyttur. Nú er góð tíð, hóast lógin um vinnuligan fiski­ skap fer úr gildi 31. des. 2017. Tað tykist eisini sum and­støðan ikki longur er so hvassorðað í sínum út­meld­ ingum á økinum. Tjóðveldi legði í seinastu viku eitt uppskot fram, sum flokkurin heldur kann vera grundarlag undir ein­ari fe­ lags semju um fiski­vinn­una. Seks punkt heldur flokk­ urin øll kunnu semjast um: • Fiskiríkirømið er ogn Før­ oya fólks • Stovnsrøkt og burðardygg veiða • Fiskivinnan á føroyskum hondum • Virðisøking í Føroyum • Føroyskir sáttmálar og reglar • Altjóða avtalur og at­ gongd til marknaðir og virðis­øking Um flokkarnir kunnu semj­ ast um hetta er tó ivasamt, tí tað er ymiskt hvat flokk­ ar­nir leggja í hesar seks yvir­ skriftirnar. Og so skal nógv fyllast í lógina afturat. Tó skal leggjast afturat, at bæði Javnaðarflokkurin og Tjóðveldi hava linka krøv­ini. Nú siga flokkarnir greitt, at teir aktørar, sum eru í vinnuni nú, sjálvandi skulu sleppa at halda fram at virka – og at teir skulu hava somu rætt­indi sum øll onnur í fram­tíðini. Framsókn hevur í val­ skránni eitt greitt boð uppá nýggjan fiskivinnupolitikk, sum millum annað byggir á: »Fiskiríkidømið er ogn Før­oya fólks. Høvuðs­am­ boð­ini at tryggja, at vinnan gerst handilslig, eru tvær upp­boðssølur – onnur skal um­sita og selja veiðu­rætt­ indi, hin sjálva veiðuna. Best er, um tær frá byrjan hava øll rættindi og alla veiðu um hendi, men tær skulu sum minstamát umsita ein vaks­ andi part.« Júst hetta við upp­boðs­ søl­um hevur skapt kjak, kanska mest tí tað ikki altíð hevur veirð greitt, hvat skal seljast um uppboðssølurnar. Tað hevur Framsókn eitt boð uppá, men hetta fær als ikki undirtøku frá Fólka­ flokk­inum. Politiskt spæl Valstríðið nú nevnir nógv­ ar aðrar trupulleikar í sam­ felagnum, sum mugu loysast, men fiskivinnunýskipanin er tað, sum fordeilir virðini í føroyska samfelagnum. Tí kann tað undra eitt sindur, at júst hetta ikki fyllir meira í orðaskiftinum. Fiskivinnan verður hon, sum setir karmarnar fyri hvussu vit kunnu liva kom­ andi árini og hvussu før­oyska samfelagið verður inn­rætt­að. Inntøkukeldurnar hjá før­oyska smfelagnum er tað, sum fiskivinnan og alivinnan fær inn, umframt blokkin úr Danmark. Fiskivinnan er so stór í okkara samfelag, at tað als ikki eigur at bera tilat skúgva hana til viks í einum valstríði, tá ið avgerðirnar skulu takast áðrenn 1.januar 2018. Jacob Vestergaard, Fólkaflokkurin, hevur umsitið fiskivinnuna. Hann heldur at núgaldandi lóg kann brúkast, bert nakrar tillagingar verða gjørdar. Orðaskiftið um fiskivinnuna skal eisini verða partur av valstríðnum. Tað er tamt nú, men var munandi hvassari áðrenn tingið fór heim