týsdagur 15. september 2015síða 46

Mikudagur 16. september 2015 · Nr. 106 14 Sosialurin Stjóri: Bárður Enni Adressa: Smyrilsvegur 7, 2. hædd. 100 Tórshavn Telefon: 556 400 Teldupostur: hfs@hfs.fo Heimasíða: www.hfs.fo Høvuðsgranskingarøki: Matvørur og fiskasjúkur Vísindastørv (ársverk): 1-2 FAKTA Heilsufrøðiliga Starvsstovan røk­ir eftir­lit­ upp­gávur á matvøru- og djóra­sjúku­økinum, og rekur kann­ingar­stovuvirksemi. Arbeitt verður innan matvørur, djóra­heilsu, aliumsiting, arbeiðs­um­ hvørvi og gransking. Harafturat hev­ ur stovnurin tríggjar altjóða góð­kendar kanningarstovur: Eina kemiska, eina mikrobiologiska og eina patologiska, sum virka fyri álítandi og skjótum kann­ingar­ úrslit­um innan dálking av um­hvørvinum, føðsluvirði í mat­vør­um, dálk­ing av matvørum og innan sjúkur hjá fiski og djórum. Gransking er vorðin ein týðandi part­ur av virkseminum, serliga innan djóraheilsu og nú eisini inn­an matvørutrygd. Granskingin fevn­ir m.a. um fiskasjúkur og mat­vøru­dálking. Heilsufrøðiliga Starvsstovan Rektari: Sigurð í Jákupsstovu Adressa: J. C. Svabos gøtu 14, 100 Tórshavn Telefon: 352 500 Teldupostur: setur@setur.fo Heimasíða: www.setur.fo Høvuðsgranskingarøki: Hugvísindi, samfelagsvísindi, námsvísindi, náttúruvísindi og heilsuvísindi Vísindastørv: 89 FAKTA Fróðskaparsetrið er føroyski vitan­ar­depilin, ið fremur undir­vísing og gransking á altjóða stigi, og sum virkar fyri burðardyggari samfelagsmenning og nýskapan. Gransk­ingin verður sett inn í ein før­ oyskan samtekst, og dent­ur verður lagdur á at miðla gransk­ingar­úrs­lit­ini, so at tey gerast part­ur av orða­skifti­num í sam­felag­ num og í vísinda­heimi­num. Fróð­skaparsetrið hevur sett sær fyri at økja granskingar- og út­búgvingarvirksemið. Hetta verð­ur m.a. gjørt við at styrkja sam­starvið við onnur universitet, gransk­ingar­stovn­ar og vinnulív. Á henda hátt kunnu fleiri útbúgvingartilboð menn­ast, og lunnar leggjast undir ný­skap­ andi virksemi. Fróðskaparsetur Føroya Nú eru skjótt 2 á liðin síðan Horizon 2020 varð sjósett við ársbyrjan 2014. Nøk­ur lond hava gjørt eftir­met­ing­ ar, tó at tað er ov tíðliga at gera upp, hvussu stór luttøkan er í mun til undan­farnu skráir. Sum heild verður latið væl at. Kapp­ingin er hørð, tað eru øll samd um, og tað er stór avbjóðing at søkja um stuðul. Tað. sum er serligt við skipanini er, at í nógvum førum skulu fleiri partar úr fleiri ymiskum lond­um søkja. Tí ber til longu nú at síggja onnur munagóð úrslit, enn tann fíggjarliga stuðulin. Stór virðisøking sæst t.d. hjá fyritøkum, tá ið talan er um altjóða netverk. Nær­um øll lond í heiminum kunnu vera luttakandi partur í Horizon 2020 umsókn, tí hava fyritøkur fing­ið samstarvspartar og nýggjar mark­nað­ir gjøgnum arbeiði við um­ sókn til Horizon 2020. Í Horizon 2020 verður lýst við útboðum innan evni og øki, sum eru avbjóðingar í ES høpi. Í flestu før­um verður tí talan um tvør­fak­ ligt samstarv millum fleiri lond í Evropa. Umsóknin eigur at hava ein evropeiskan vinkul, soleiðis at skilja, at úrslitið kemur at hava nyttu­virði í ES og helst eisini aðra­ staðni. Nógv umsiting er, tá ið søkt verður um stuðul, tó at nakað er gjørt í ES fyri at lætta um um­ siting­ar­ligu byrðuna. Ein stór verk­ætl­an skal samskipast í øllum smá­lut­um líka frá byrjan til enda, og kann hetta vera ein forðing hjá t.d. fyritøku, sum ikki hevur roynt hetta áður. Tað vísir seg at vera gongd leið at miðsavna umsitingina á t.d. einari universitetsskrivstovu. Tá ið upp­gávan at samskipa netverkið og at skriva umsóknina verður savnað á serkønari skrivstovu, sum eisini røkir samskiftið við Brússel, verður tað munandi lættari hjá fyritøkum, bæði stórum og smáum, at fáa lut í møgu­leikunum í Horizon 2020. Eisini verða brýr bygdar millum gransk­ingarstovnar og vinnuna við slíkari miðsavning. Umframt møguleikan at søkja sum partur av størri netverki, ber eisini til hjá føroyskum fyritøkum at søkja einsamallar. Nakrar fyri­ tøk­ur hava víst møguleikunum í Horizon 2020 áhuga, og onkur hev­ ur eisini søkt. Men tað er einki at ivast í, at tað krevur royndir í at skriva umsóknir fyri at fáa lut í kappingarstuðli úr Brússel. Roynd­ ir, sum vit ikki enn hava nógvar av í Føroyum. Tað er ov tíðliga at eftirmeta luttøkuna í Horizon 2020, men tað eru granskingarstovnar og privatar fyri­tøkur í Føroyum, sum hava fing­ið stuðul. Granskingarráðið, sum røkir NCP kunningartænastuna um Hori­zon 2020, metir, at vit kunnu læra av royndunum hjá øðrum og roy­na at virka fyri, at góðar loysnir verða settar í verk, soleiðis at Hori­ zon 2020 kann verða gagnnýtt á best møguligan hátt. Horizon 2020 Horizon 2020 er granskingarskráin hjá ES fyri tíðarskeiðið 2014-2020. Stórur dentur verður lagdur á samstarv millum granskarar og vinnulívsfólk. Brýr skulu byggjast millum gransking, nýskapan og framleiðslu. Málið er at skapa vøkstur og nýggj arbeiðspláss, umframt at loysa tær avbjóðingar, sum eru fyri framman