hósdagur 24. september 2015síða 17

Fríggjadagur 25. september 2015 sosialurin 110 17 síðani høvdu havt teirra egnu børn á stovn­inum. Nú vóru børnini stór og mammurnar kundu geva eitt gott ar­beiðið aftur sum tøkk fyri hjálpina, sum tær einaferð fingu. Bilsin av vánaligu umstøðunum Eitt annað, sum beinanvegin hugtók Maluna rættiliga nógv, var stóra orkan og ókugandi dirvið hjá hesum staku kvinnunum, sum á ongan hátt høvdu tað lætt. Í Meksiko er eingin hjálp at heinta, um tú kemur í eina slíka støðu, men hetta merkist ikki á kvinnunum. – Vit vistu sjálvandi, at tær vóru serstakliga fátækar. Men hetta merktu vit einki til. Kvinnurnar, sum vit hittu, vóru sterkar mammur, sum bara ynsktu tað besta fyri teirra børn, greiðir hon frá. Tær flestu mammurnar búðu eitt sindur uttanfyri sjálvan býin og Malan gjørdist ikki sørt skelkað, tá hon fyrstu ferð sá umhvørið hjá teimum. Í barnagarðinum sóu vit ikki á børnunum, at tey vóru fátøk. Hóast vit vistu, at tey livdu undir vánaligum umstøðum, so vóru hetta glað og frísk børn. Tí gloymdu vit eisini upprunan hjá teimum, fortelur hon. Samskiparin á barnagarðinum fer ein dagin ein biltúr við Maluni og nøkrum øðrum gentum, sum eisini arbeiddu á staðnum. Skjótt gjørdust tær varugar við, at hetta var ein heilt annar heimur enn tann, sum tær higartil høvdu sæð og upplivað í hugnaliga býnum San Miguel de Allende. Sjálvur býurin er tiltikin vakur og hugnaligur, men hetta var nakað heilt annað. Her vóru húsini evarska lítil, ofta ikki meira enn hálv, tey manglaðu tak og nógv órudd var rundan um tey, greiðir Malan frá og leggur afturat, at í hvørjum húsi kundu upp til fýra familjur búleikast saman. Eg minnist, at eg varð yvirraskað av, at tað veruliga stóð so illa til. Eg hevði longu verið í barnagarðinum í ein mánaða og kendi flest øll børnini. Og harvið eisini mammurnar. Tá tú so sært vánaligu umstøðurnar rundan um tey, so verður tú sjálvandi kedd. Hetta vóru jú børn, sum eg var vorðin góð við, sigur hon og leggur samstundis dent á, at hetta vóru viðurskifti, sum tey sjálvbodnu vóru væl kunnaði um áðrenn. Eg visti tað væl áðrenn og eg hevði eisini fyrireikað meg sjálva væl til hetta. Men tá tú fert út í heimin og sært hetta við tínum egnu eygum, so verður knappliga alt tað, sum tú kanska frammanundan visti, nógv meira veruligt. Mussaði og klemmaði Í barnagarðinum er eingin ivi um, at børnini hava tað gott. Tey verða muss­ aði og klemmaði í heilum, meðan starvsfólkini samstundis syrgja fyri, at tennirnar verða bustaðar og at børn­ini fáa okkurt gott at eta. Hvønn seinna­part verða øll klæðini skifti og hárið greitt, so at børnini eru rein og mett, tá mammurnar koma eftir teim­um. – Akkurát hesi børnini høvdu jú ikki bestu umstøður heima, so ein stórur partur av arbeiðinum hjá okkum var jú at syrgja fyri góðum og trygg­um karmum. Stórur dentur var eisini lagdur á, at børnini vóru rein og reinlig, greiðir Malan frá og legg­ ur afturat, at hetta alt var gjørt á ein hugnaligan og gevandi hátt. Men hoyrir so nógvar ræðusøgur frá barnaheimum og barnagarðum, har starvsfólk veruliga eru ónd við børnini og fara illa við teimum. Hetta var heilt øðrvísi, greiðir Malan frá og heldur áfram, at alt á stovninum kendist so ótrúliga fjálgt og fevnandi. Ætlar sær aftur til Meksiko Í dag er Malan glað fyri avgerðina um at vera í barnagarðinum í heil­ ar tríggjar mánaðir. Fleiri av teim sjálvbodnu steðga munandi stytri, men sambært Maluni var tað ikki fyrr enn aftaná fyrsta mán­aðin, at hon veruliga kendi allar manna­gongdir­ nar og av tí sama kundi kenna seg meira heima í øllum tí trygga. – Eg kom sjálvandi ikki at kenna øll børnini ordiliga væl, men sambandið var beinanvegin rætt­ ilga gott við tey allar flestu. Eg hevði eisini heilt víst nøkur børn, sum eg gjørdist serliga góð við og tú kanst ætla, at tað var torført at siga farvæl við hesi, tá eg skuldi fara heim aftur, fortelur hon. Seinasta dagin gekk hon runt á stovninum og sum tað seinasta fór hon inn á stov­una hjá pinkubørnunum, har henni eisini dámdi best at vera. Har liggur eitt av børnunum, sum hon er vorðin allarbest við og Malan fær ikki ordiliga tikið seg saman til at siga honum farvæl. Ístaðin stóð hon bara yvir honum og streyk hon­ um um hondina, meðan hon tosaði spakuliga við hann. Meðan hon soleiðis stendur og kínir lítla dreing­ inum tendrast aftur ein neisti í ungu klaksvíksdámuni og hon veit, at hon ein dag stendur aftur í sama barna­ garð­inum og veitir eina hjálpandi hond til teirra, sum kanska hava allar­ mest tørv á hjálp. Tey sjálvbodnu starvsfólkini á Casa de los Angeles búgva øll saman í einum húsi. Eftir arbeiðs­ tíð hava tey frí og kunnu tí sjálvi av­gera, hvat tíðin verður nýtt til. Hjá Maluni fór mesta tíðin við at ganga runt í hugnaliga býnum og hyggja eftir øllum tí forkunnuga, sum har var at síggja. At vitja kaffi­stovur var eisini eitt stórt hitt. Sambandið millum tey sjálv­ bodnu var, sambært Maluni, heilt fan­tastiskt: Eg minnist, at eg undraði meg yvir, at øll vóru so ótrúliga fitt. Tað var stór útskifting í húsinum, meðan eg bíði har og allatíðina kom onkur nýggjur til. Men beinan­vegin var samanhaldið nakað so ótrúligt. Hetta var sum at fáa eina nýggja familju og eg eri so takk­som fyri, at eg eri komin at kenna hesi ymiski fólkini, sum komu ymsa staðni frá í heiminum. Ein lítil og tiltikin hugnaligur býur við umleið 150.000 íbúgvum. Nógv ferðafólk frá øllum heiminum vitja hvørt ár gamla býin, sum hevur eina drúgva og áhugaverda søgu. Eingi ferðsluljós eru í býnum og allir vegirnir eru steinlagdir sum í gomlum døgum. Eingi høghús eru í býnum, men allastaðni standa gomul og hugnalig hús. Í miðbýnum liggur savningar­ staðið, Jardín, við eini rúgvu av kaffi­stovum, barrum og smáum handl­um. Allastaðni í býnum fram­leiða íbúgvar list og lutir av al­skyns slag. Mitt í býnum liggur eisini vakra kirkjan La Parroquia. Framman fyri henni situr Malan javnan sam­an við vinfólkunum og einum góð­um kaffimunni, meðan tey njóta vakra útsýnið. Sum at fáa eina nýggja familju San Miguel de Allende, Meksiko Malan saman við einum av børnunum í barnagarðinum. Hon gjørdist skjótt góð við børnini Nøkur av børnunum í barnagarðinum, har Malan arbeiddi sum sjálvboðin í tríggjar mánaðir Meira kunning um barna­ garðin Casa de los Angeles fæst á heimasíðuni www.casadelosangeles.org Myndir: Privat