hósdagur 22. oktober 2015síða 24

Fríggjadagur 23. oktober 2015 sosialurin 122 24 Í Miðvági hava tey filosofiskar salonir. Nýggja gistingarhúsið í gamla hotellinum ætlar sær nevnliga eisini at verða eitt tiltaksstað. Og millum fyrstu tiltøkini á vetrarskránni eru prátkvøld um evnir sum longsul, skomm og frælsi Dorit Hansen K ann skomm brúkast til nakað? Er Facebook okk­ ara gapistokkur, har vit skamma hvønn annan? Er tað skomm at vera gamal? Skomm. Tað var evnið á filosof­ isk­ari salon á gistingarhúsinum Magenta mikukvøldið í farnu viku. Hóast veðrið er í ringum lag hetta kvøldið, er hugnaliga móttøkuhøllin í gamla hotellinum full av fólki, tá til­ taks­fyriskiparin, Sissal Kampmann, bjóðar vælkomin. Gestirnir sita kring smá, fronsk kaffiborð við blómuvasum úr krystalli og silvurbakkum við sukurskál og mjólka­krússi. Jógvan D. Hansen, kvølds­ins orðstýrari, reisir seg úr grønu veloursofuni og leggur út við at greiða frá muninum á skomm og skuld. Jógvan er kanska best kend­ur frá send­ing­ini Filosoffarnir í Kring­ varp­inum, og hann stýrir kvøldinum líka hegnisliga, sum hann ger trupul evni skillig í útvarpinum. Í øðrvísi ljósi Aristoteles hevur sagt, at skomm­in situr í eygunum, greiðir heimspeki­ lærarin frá. Hon er knýtt at tí, sum onnur síggja, ella tí, sum vit halda, at tey síggja. Hann vísir eisini til Sartre og Weber og lýsir hugtakið á einum støði, sum øll skilja, men sum eisini týðuliga varpar annað ljós á evnið enn tey sálarfrøðiligu og teologisku ljósini, sum vit annars ofta brúka, tá vit hugsa um skomm. Kanska er skommin eitt neyðugt og nyttugt samfelagsligt amboð, sigur Jógvan D. Hansen. Kanska er tað eitt instinkt, sum hjálpir okkum at tillaga okkum og undirtrykkja egnar lystir og vera partur av sivilisatiónini. Fyrr var skammikrókurin eitt van­ligt amboð hjá lærarunum í skúl­anum. Men í dag eru vit komin eitt sindur longur, ha? Filosoffurin smílist og leggur upp til nøkur kjak­ evni, og tá fólk hava verið uppi við barr­diskin og fingið sær ost og breyð á mågestellstallerkarnar og vín í bláu gløs­ini, gongur prátið lystiliga, fyrst á ein­støku borðunum og síðani millum allar gestirnar. Hví ikki heldur hekla Men hví skipa fyri einari filosofiskari salon við tungum, heimspekiligum evnum? Hví ikki heldur bjóða fólki inn at hekla fýrkantar ella at fáa positiv ráð frá onkrum heilsuráðgeva? – Vit vildu skapa eitt lívsfilosofiskt rúm, har fólk kunnu samrøða um viðkomandi og nærverandi evni við støði í filosofiskum hugtøkum, sigur Sissal Kampmann, tá eg leiti mær vestur­aftur at forvitnast nakrar dagar seinni. – Samrøðan tekur støði í einum sakligum, filosofiskum grundarlagi, men viðgerðin er skipað soleiðis, at øll kunnu vera við. Í september var evnið longsul, í november verður evnið frælsi, í desemb­er takksemi, í januar tví­drátt­ ur og í februar siðmenning. Umframt filosofisku salonirnar, sum eru einaferð um mánaðin, verð­ur seinni heimsbardagið eisini við­gjørdur aftur við morgundrekka hvønn hós­morgun. Dagin eftir filosof­isku salonina um skomm, var fyri­lestur um týningarlegur. – Vit skulu ikki bara tosa um tað góða, sigur Sissal Kampmann av­ gjørd. – Tað trupla er eisini partur av veruleikanum, og vit hava brúk fyri seta orð á tað. Tað hevur eisini víst seg, at filosofisku salonirnar eru fullsettar, og hóast morgunfyrilestrarnir eru mitt í arbeiðstíð, so koma eisini nógv fólk til teir. Prát í veruliga rúminum Fram til jóla fylla jólafrokostar nógv á gistingarhúsinum, men dagligi leið­ arin, Brynhild Rebekka Lisberg, sigur, at ætlanin er, at fleiri tiltøk skulu set­ ast á skrá. Í november verða mill­um annað singer-songwriter skeið og open-mic kvøld. – Tað tekur tíð at venja fólk við at koma út til tiltøk, og tí hevur tað týdn­ing, at tey eru reglulig, og at góðsk­an er á einum støði, so fólk hava hug at koma aftur, sigur Brynhild Rebekka Lisberg. Hetta regnváta mikukvøldið er helvtin av gestunum lokal fólk og helvt­in avbygda- og avoyggjafólk. Fólk loyva sær at vera ósamd, og filo­ sof­iski inngangurin tykist at gera tað trygt at tosa um eitt evni, sum annars lættliga kundi verið nalvapilkandi pínligt. Onkur sigur, at hon skammast um almenna orðaskiftið um muslimar. Jamen, skal eg skammast um at vera bangin um framtíðina, sigur ein onnur. Facebook er ein spískisteinur, heldur onkur. Tað kann væl vera, heldur ein annar, men ofta er tað væl uppiborið og eitt gott amboð at ávara fólk um, hvussu tey kunnu bera seg rættari at. At hittast á filosofiskari salon er nakað enn nátturðaprát heima í køkinum, men tað er eisini øðrvísi enn vanliga kjakið á sosialu miðlunum, har móttakarar og avsendarar eru ósjón­ligir. Tey prátandi á gamla hotell­inum í Miðvági kennast ikki øll, men tey síggja hvønn annan, hoyra rødd­ir­narnar og síggja andlitsbráini. – Og minnist til, at í morgin eru týningarlegur aftur við morgun­ kaffinum, sigur tiltaksfyriskiparin, tá hon takkar fyri og biður góða nátt. Tá heimspeki rúmast í gerandispráti mentan Brynhild Rebekka Lisberg, dagligur leiðari á gistingarhúsinum Magenta í Miðvági, og Sissal Kampmann, tiltaksfyriskipari. Gamla hotellið skal ikki bara vera gistingarhús, men eisini eitt tiltaksstað, eitt Guest & Event House, sum tey siga á enskum. Tiltøkini, sum eru sett á skrá í vetur, eru ikki heilt vanlig í føroyskum høpi. myndir: Dorit Hansen Filosofiskar salonir í Miðvági Eitt mikukvøld um mánaðin frá kl. 20.00 til 22.00 18. november: Frælsi 16. desember: Takksemi 13. januar: Tvídráttur (splittelse) 17. februar: Siðmenning (dannilsi) Jógvan D. Hansen hevur upplegg øll kvøldini www.magenta.fo