hósdagur 5. november 2015síða 23

Fríggjadagur 6. november 2015 sosialurin 128 23 sagt, so vita danir væl, at Føroyar og Grønland hoyra til ríkið, og tað merk­ir, at danir síggja seg sjálvar sum part av nøkrum, ið er størri enn bara oyggjarnar í Jútland, Fjón og Sæ­ land. Tað merkir nakað fyri hvussu man sær seg sjálvan sum heims­borg­ ari. Tað er ein søga, ið kanska ikki er so kend, men hon er partur av fólka­ sál­ini. – Tí er týdningarmikið at læra dan­ ir um søguna, tí tey hoyra fordómar um føroyingar og grønlendarar, og mugu taka støðu til viðkomandi mál sum makrelstríðið, grindadráp, loys­ing ella okkurt líknandi. Tá man skal taka støðu til hesi málini, so ger man tað við eini kenslu av, at vit hava eina felags søgu, men kenna ov lítið til hana. Tí verður kjakið mangan ov tunt, og tað er tí, at vit framleiða hesar send­ingarnar, so fleiri fólk kunna taka lut í kjakinum um ríkisfelagsskapin á ein­um upplýstum grundarlagið. Eitt litríkari kjak uttanfyri Danmark Ein stórur partur av verkætlanini er at gera samrøður við søgufrøðingar, pol­it­ik­arar, fólkalívsfrøðingar og fólk, ið minnast søguligar hendingar. Har­ við hava menninir handan verk­ætl­ an­ini fingið eitt sjáldsama gott inn­lit í, hvør ráðandi fatanin er av rí­k­is­fe­ lags­skapinum í teimum ymiskum lond­unum. – Tann størsti munurin í hugs­an­ini um ríkisfelagsskapin er, at tað í Før­ oy­um og Grønland er eitt livandi kjak, um hvat besta samstarvi er landanna mill­um. Tað kjakið vísir á fleiri loysnir. So­leiðis er tað sjáldan í Danmark. Tey fáu, ið luttaka í kjakinum, eru vanligir pol­it­ikarar og søgufrøðingar. Har eru tey flestu enn av tí føstu sannføring, at verandi ramma, tað vil siga danska grundlógin og ríkisfelagsskapurin, er besta ramman. Nýggja CEF-samgongan hevur boð­að frá, at ætlanin er at smíða eina føroyska grundlóg ella stjórn­ar­ skip­an. Ein slík lóg hevur áður ver­ ið um­strídd, og vandi er fyri, at hon kann vera í stríð við donsku grund­ lóg­ina. Martin Breum metir tó ikki, at ætlanin hjá nýggju sam­gong­uni órógvar samstarvið í rík­is­fe-lags­ skap­in­um, tí einki nýtt er undir sólini. Tosa hevur nevniliga verið í longri tíð um eina føroyska grundlóg. Danmark hevur tørv á Føroyum Sjálvt um framtíðin hjá ríkis­fe­lags­ skap­inum ikki verður viðgjørd í send­ ing­unum, so svarar Martin Breum feg­in, tá hann verður spurdur um, at koma við einum boði um framtíðina hjá ríkisfelagsskapinum. – Tað hevur aldrin verið so týðiligt sum í dag, at Danmark hevur tørv á Før­oy­um og Grønlandi. Tað er tá klárt, at Danmark er ein størri tjóð í verð­ini, tí Føroyar og Grønland eru part­ar av danska kongaríkinum. Tað er ein støðu, ið danska stjórin og allar kom­andi stjórnir fara at gera sítt fyri, at tað ikki broytist. Tað hevur ver­ið støð­an í nógv ár, og tað fer tað fram­ yv­ir at vera. hallur@sosialurin.fo Leita eftir tilfari um kendar før­oy­ingar Tað er nógv tilfar, ið skal fáast til vega, tá slíkar sendingar verða gjørdar. Ikki altíð er tað so lætt heldur, tá tilfari skal finnast um menniskjur, ið livdu í eini tíð langt áðrenn, at fartelefonir, myndatól og aðrir hentleikar vóru tøkir, ið taka eitt ótal av myndum av fólkum í heilum. Serliga hevur tað verið torført at finna tilfar av Lucas Debes og Nólsoyar Páll. Er tað tí onkur, ið hevur eina mynd, málning, tekning, tekniseriur, frímerki ella eina skitsu av Lucas Debes ella Nólsoyar Páll, ið kann brúkast til sendingarnar, so ber til at fáa samband við Martin Breum við at skriva ein teldupost til mb@martinbreum.dk