hósdagur 5. november 2015síða 27

Fríggjadagur 6. november 2015 sosialurin 128 27 STÓRAR stjørnur Sigurjón Einarsson S angarin Pól Arni Holm gjørd­ist hvørsmansogn, tá hann sum oddamaður í rokk­bólkinum Týr kom við landa­plág­uni ”Orminum Langa”. Tað eru lið­in nógv ár síðan, at hann gavst sum sangari í Týr, men nú er Pól Arni klár­ur við einari solofløgu. Útgávan er á føroyskum, og tón­ leik­ur­in ferðast í einum heimi av før­ oysk­um sagnum, vísum og kvæðum, og kann bólkast sum fólkarokkur, varð m.a. sagt í tíðindaskrivi, tá spild­ ur­nýggja útgávan kom út tann 16. okt­ober í ár. Fløgan er gjørd saman við Una Deb­ess, ið eisini hevur staðið fyri upp­ tøk­un­um í Finn­ur Han­sen Studio. Um­framt Pól Arna og Una Deb­ess, eru Rani Hamm­ers­haimb Christi­an­ sen og John Áki Egholm tón­leikarar á nýggju út­gáv­uni, umframt hjálp frá øðrum góð­um fólki. Tað er plátu­fe­ lag­ið Tutl, ið hevur givið útgávuna út. Huglagið á fløguni Við tónleikinum hjá Pól Arna og Hamra­duni, verður eitt nú farið aft­ur til sagnirnar úr Føroyasøgu, har alskurin til føðilandið og søgu tess verður tikið fram. Sjálvt navnið »Hamra­dun« ber brá av, at støði verð­ ur tikin út frá føroyskum við­ur­skift­ um í ald­ar­gomlu søgu føroyinga. Hamr­ar­nir standa sum tigandi vitn­ir til til­burð­ir, ið eru farnir fram í føroyskari søgu, har dun frá ham­ ar­in­um er sum eitt afturljóð ella frá­ søgu frá farnari tíð. Pól Arni Holm er so­statt, gjøgnum Hamradun, ein søgu­sig­ari, og tað er í sær sjálvum bæði áhuga­vert og møguliga eisini týdn­ing­ar­mik­ið, tí hetta kann vera við til, at før­oysk­ir ungdómar kunnu fáa innlit í føroyskari søgu, ið kanska ikki ann­ars høvdu givið sær far um tað, tí er hetta onkursvegna eis­ini slóð­brót­andi tón­leik­ur frá Pól Arna og Hamra­duni. Við Týr fóru vit aft­ur í kvæðini og norðurlendsku mýtu­ logi­ina, men við Hamraduni koma vit eitt nú fram til tíðina, tá svarti deyði herjaði her á landi í 14. øld. Tað sigst, at av teimum 4000 fólkunum, ið búðu í Føroyum tá, sigst minni enn helmingurin ella heilt niður í 1000 fólk vera eftir á lívi, tá ið svarti deyði hæsaði av. Hetta var eitt stórt bak­ kast, sum tað tók nógv ár at vinna á, og tað er nakað av hesum, ið Hamra­ dun kem­ur inn á. Løgini At bólka Hamradun í fólkarokkinum kann tykjast at lýsa tónleikin hjá Pól Arna sera breitt, tí tá geislin fer frá, og tú hoyrir lagið »Sneppan«, ið minn­ir nakað um tungmálmsbólkin, Mano­ war, fært tú eina kenslu av, at her er tal­an um framfýsnan tungmálm, ið er blandaður við fólkarokki. Áðrenn sóttin svarta (svarti deyð­ in) kom og legði oyði í Føroyum, var Vík­arbyrgi í Suðuroy av størstu bygd­um. Men sóttin ruddaði út í Vík­ ar­byrgi og Hamrabyrgi (tey vóru tá bæði sum ein bygd). Eitt konufólk í Hamra­byrgi,  nevnt Sneppan, livdi ein­sam­alt eftir; men hon var vorðin so vill og stygg, at hon fekst ikki upp ímill­um fólk aftur. Í Hamrabyrgi varð hon sitandi einsumøll alla sína ævi, og tí gingu menn og kastaðu kjøt nið­ur av einum hamri til hennara, at hon skuldi ikki doyggja í hungri. Ein toft er enn í Hamrabyrgi, sum rópast Snepphúsið eftir henni. Hetta sama huglagið um svarta deyða hoyra vit eisini í lagnum »Frísarnir«, ið handlar um frísarnar, sum búleikaðust í Akrabyrgi og sum eisini fullu fyri svarta deyðanum. Í »Sinklarsvísu« verður farið aftur til føroysku kvæðini, har øll tey 19 ørindini eru tikin við. Eitt lag, ið varir í yvir átta minuttir, ið nemir við føroysku fólkasálina. Hamradun roynir at halda seg til upprunatilfarið, men tað kann altíð kjakast um, hvussu ella um tað verður pilkað ov nógv við sjálvt stevið í útgávuni, men tað lati eg upp til tann einstaka at avgera. Men hetta verður avgjørt eitt lag, sum lurtarin fer at taka til sín, eingin ivi um tað! Við søgnini um »Snæbjørn«, ið “Uppi millum stovur” ella eisini nevnt Tingstovan omanfyri Øravík, hoyra vit um tá Snæbjørn varð dømdur, tí hann hevði keypt frá hálendarum. Eftir mikið rok, flýddi hann og livdi friðleysur ymsastaðni í Suðuroy, áðrenn hann flýddi av landinum. Út frá somu søgnini um Snæbjørn er lagið »Útlegd« gjørt. Her ger Pól Arni sær tankar um Snæbjørn, ið er flýddur til Hetlands og hugsar aftur til føðilandið og kvinnuna, ið ber hansara barn. »Kvæðið um Hargabrøður« er ein nýtulking av vísuni, ið er skrivað av Pól F. Og so verða vit eisini borðreidd við einum sálmalag hjá Mikkjali á Ryggi, har deyðin er í brennideplinum, tí »Tað er ein stutt og stokkut løta«, so fara vit úr hesi verð, ið Pól Arni á óføran klæðir inn í eitt rokkent lag, sum hóskar seg sera væl. Niðurstøða Hóast tónleikurin til tíðir líkist tónleikinum hjá Týr, so er avgjørt pláss fyri einum tílíkum bólki, ið miðlar okkum tilfar úr føroysku søguni. Og tað kemur Pól Arni sera væl frá. Eg komi tíverrri ikki so nógv inn á sjálvan tónleikin, og hvussu hann verður framborin, tí har er mestsum einki at seta fingurin á. Hetta er úr hondum væl greitt! Heldur er tað søguliga tilfarið, ið tónleikaútgávan, Hamradun, sum eg gjarna vil hava fokus á, tí hetta er gott søguligt tilfar, Pól Arni er farin í holt við. Hetta er hansara kvøða til fosturlandið og føroysku søguna! Og hevur tú ikki fylgt við á skúlabonki sum unglingi, so er hendan tónleikaútgáva eitt gott høvi at fáa eitt sindur av føroyskari søgu gjøgnum tónleikin á útgávuni. Eg loyvi mær enntá at fara so langt, uttan at taka munnin ov fullan, at her er talan um veruliga tjóðarbygging frá Pól Arna! Ein verður bergtikin av tí søguliga tilfarinum, ið verður framborin á ein so fantastiskan hátt, at eg kenni meg koma í samband við mínar forfedrar her á landi gjøgnum tónleikin! Hamradun elur kenslur í barmi at brenna! Hamradun fær fýra STÓRAR stjørnur út av fimm! Við útgangsstøði úr føroysku søguni – við serligum atliti til Suðuroynna, bjóðar Hamradun okkum við á tónleikaferð gjøgnum føroysku kvæðini, sagnirnar, vísurnar og sálmarnar. Søguligur fólkarokkur frá Hamraduni 4 ★★★★★