hósdagur 12. november 2015síða 10

Fríggjadagur 13. november 2015 sosialurin 131 10 tema Prostatakrabbi Yvirskeggini varpa ljós á krabbamein Krabbamein er krabbamein óan­sæð hvar tað rakar, siga tey. Men givið er, at júst hesi bæði krabbasløgini hava eitt til felags. Tey raka ávikavist kvinnu­liga og mannliga sjálv­ virði meint. Í farna mán­aði var bróstkrabbi til við­gerðar í temasíðunum hjá Vikuskiftis Sosialinum. Har kom millum annað til sjóndar, at bróst­ krabbi hevur tað ávirkan, at kvinnu­ligheitin hjá sjúkling­ unum fær eitt slag fyri bógvin, tá ið bróstini skulu leggjast undir skurð, takast burtur og síðani endurbyggjast eftir lokna sjúkralegu. Í temasíðunum hesaferð síggja vit, at prostatakrabbi hevur neyvt somu ávirkan á menn, sum bróstkrabbi hevur á kvinnur. 71 ára gamli Torkil Skála sigur í blaðnum í dag, at ein sera keðiligt avleiðing av við­gerðini fyri prostatakrabba er, at hann hevur mist sínar seksuellu førleikar, og tað ávirkar sjálvsálitið. Á temasíðunum kanst tú eisini lesa samrøðu við Jóan Petur Davidsen, serlækna í urologi á Suðuroyar Sjúkrahúsi. Niður­støðan hansara er døpur. Eingi skjalaprógv eru fyri, at aggressiv viðgerð móti prostata­krabba hjálpir, sam­ stundis sum viðgerðirnar hava álvar­sligar komplikatiónir, sum tær hjá Torkili, við sær. Átøk sum Movember vilja hava fleiri menn at kanna seg, men talið á monn­um, ið doyggja av prostata­krabba, er tað sama í dag, sum tað var fyri 60 árum síðani. Um menn skulu lata seg inspirera av yvirskegga­ rák­inum, og lata seg kanna fyri prostata­krabba, mugu teir sjálvir gera av. Og um movember­rørslan ger meira skaða enn gagn, eru ivleyst nógvar mei­ingar um. Undir øllum um­støðum hevur yvir­skegga­átakið havt eina stóra ávirkan á gransking innan prostata­krabba. Tað byrj­aði sum ein roynd hjá avstralsk­um vinmonnum at fáa yvirskegg mótarøtt aftur. Síðani 2004 hava tey ikki bert verið mótarøtt – tey hava eisini savnað fleiri milliardir inn til gransking innan júst prostata­ krabba. Góðan lesihug – hesaferð um Movember. Meðan oktober er mánaðurin, tá ið vit varpa ljós á bróstkrabba, so er november mánaðurin, har prostatakrabbi kemur undir luppin Barbara Holm Redaktørur á Vikuskiftis Sosialinum Sigurjon einarson T að byrjaði sum skemt, hattar har við yvirskegg­ inum. Hví er tað soleiðis, at fleiri rák koma aftur og aftur, men eingin vil kennast við snor­ bremsuna á yvirvørrini? Alt kemur aftur – fyriuttan hatta eyðkenda yvirskeggið frá 1970-unum. Hvussu kunnu vit gera tað nýmótans aftur? Tað var nakað soleiðis, at tríggir mans úr Avstralia hugsaðu yvir á einari barr í Melbourne í 2003. Teir fingu samlað 30 mans, ið hvør játtaði seg at grógva eitt yvirskegg. Úrtøkan var null krónur fyrsta árið. Nú, 12 ár seinni, er hetta yvirskeggið, ið sæst í øllum støddum og hevur ymisk skap, við til at fíggja eitt nú gransking av eista- og prostatakrabba. Yvirskeggið skuldi gerast nýmótans aftur Tað byrjaði eitt sindur av tilvild, men á ein avstralskan hátt. Menn sótu og drukku nakrar øl, har tosið kom inn á, at yvirskeggið ongantíð fór at blíva nýmótans aftur. Tí komu hesir vin­menn fram til eina niðurstøðu, at teir vildu hava yvirskeggið fram aftur millum manna við at doypa novemb­ er til movember. Eitt yvirskegg í Avstralia verður kallað fyri mo, stendur millum annað at lesa á heima­síðuni hjá felagsskapinum, movember.com. Tá var tað eingin orsøk til, at ein fyrst skuldi vera nýrakaður, og síðani lata yvirskeggið grógva teir næstu 30 dagarnar. Tá var tað bert talan um at Movember byrjaði sum skemt Dillan, at menn lata yvirskeggið grógva í november mánaði, byrjaði sum skemt í avstralskari barr. Nú er yvirskeggið við til at veita stuðul til gransking, tá tað kemur til heilsuna hjá monnum »Vit vóru teir einastu í endanum av 20-unum í øllum Melbourne, ið høvdu yvirskegg«