hósdagur 19. november 2015síða 26

Fríggjadagur 20. november 2015 sosialurin 134 26 vilja ikki oyðileggja isMM Danjal av Rana Y virgangsatsóknin í París fríggjadagin hevur hert um ynskini hjá mong­ um evro­pearum, um at vestur­heim­urin nú má fara í her­ naðarligt stríð við felagsskapin. Slíkur ónd­skapur kann ikki standa ósvar­aður, hugsa mong. Russland fór undir at bumba IS fyri góðum mánað síð­ani, og síðani yvirgangsatsóknina fríggja­dagin hava fransmenn eisini bumba IS. Onnur hava tosað um, at tað er upp á tíðina, at NATO kemur á ban­an og byrjar at taka ábyrgd. Tað er tó ivasamt, um so verður, heldur Gunnar Fermann, sum undir­ vísir í uttanríkispolitikki við lærda há­skúlan í Tróndheimi. – Stjórnirnar í vesturheiminum hava heldur tvígildar kenslur um IS. Orsøkin er hon, at IS er strategisk gagnligt hjá vesturheiminum, tað tænir mongum vestligum enda­ mál­um at hava ein felagsskap, sum skap­ar nakað av stríð í Miðeystri. IS er ein finna í einum stórpolitiskum talvi, sigur hann. Bardagin er eitt royktám – Eitt, ein eigur at spyrja seg sjálvan er, hvussu vesturheimurin kann stríð­ast móti hesum felagsskapinum í trý ár, uttan at koma nakran veg. Ein sann­lík frágreiðing er, at tey vilja ikki niður­berja felags­skapin. Tá russar so byrja at bumba IS, eru úrslit at síggja beinan­vegin, sum enn meiri styrkir ill­grunan um, at vestliga stríðið móti IS er eitt royktám. Gunnar Fermann sigur, at tað er týdningarmikið at skilja tað polit­ iska landslagið í Miðeystri, um ein ynsk­ir at finna høvd og hala á tí heila. Stríðslinjur millum ymiskar partar, fólkasløg og átrúnaðarligar bólkar ganga á kross í allar ættir. Sjia­ muslimar stríðast móti sunni­muslim­ um, kurdarnir ynskja størri sjálvræði, eina­ræðisharrar gerast alsamt minni um­tóktir av fólkinum. – Tað er absurd, tá nøkur siga, at ein­asta veruliga stríðið í Miðeystri er millum Ísrael og Palestina. Stríðið mill­um sjia- og sunnimuslimarnar er minst líka haturskent til tíðir. Hetta er ikki eitt stað, har tú skapar eitt nýtt ES, fyri at siga tað soleiðis. Og inn í hend­an meldurin trína so stór­ maktir­nar við teirra hernaðarligu og ikki minst fíggjarligu áhugamálum, sigur Gunnar Fermann. IS tænir vestligum áhugamálum Teir báðir størstu leikararnir í hesum talvinum eru gomlu stórmaktirnar frá kalda krígnum, USA og Russland. Hvørgin teirra hevur tó sum fremsta mál at stríðast móti IS, men vilja fyrst og fremst verja egin áhugamál. – Hjá Russlandi er tað í veru­leik­ anum sera einfalt. Gamla stórveldið ger alt tað kann, fyri at varðveita sína støðu sum ein leikari á altjóða pall­inum. Ein partur av hesum, er at tryggja sínar hernaðarligu støður, sum vit sóu, tá Russland hertók Krim- hálvoynna. Krimhálvoyggin mátti tak­ast, tí Russland mátti tryggja sær at­gongd til Svartahavið. Somuleiðis, ein­asta havnin, sum russiski flotin hevur atgongd til í Miðjarðarhavinum, er í Sýria. Tí er Russland farið inn í Nú má Frankaríki gera okkurt, og teir hava sum so størri frælsi at handla í miðeystri« Sannleikin er, at IS tænir endamálunum hjá mongum pørtum við nógvum áhugamálum í Miðeystri og tí er lítið sannlíkt, at nógv verður gjørt fyri at niðurberja felagsskapin, sigur Gunnar Fermann, sum undirvísir í uttanríkispolitikki við lærda háskúlan í Tróndheimi Yvirgangur