mánadagur 23. november 2015síða 10

Mánadagur 23. november 2015 · Nr. 135 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Vildu hava føroyskar eigarar Eirikur Lindenskov Eftir at Bakkafrost varð skásett á virð­is­bræva­markn­ að­inum í 2010 vóru umleið 60% føroyskir partaeigarar. – Tá vit fóru á parta­ bræva­markn­aðin, valdu vit tilvitað at siga, at allir før­oy­ ing­ar skuldu fáa for­keyps­ rætt til fe­lag­ið í mun til út­ lend­ing­ar. Tí fingu føroysku parta­eig­ar­ar­nir ta­ð, sum teir teknaðu seg fyri, meðan út­ lendsku parta­eigararnir vórðu mink­aðir við millum 70 og 90 pro­sent­um, sigur Reg­in Jac­ob­sen. – Hesum boðaðu vit frá framm­anundan, sigur hann. Sjálv­andi kann ein og hvør nær sum helst keypa parta­brøv í Bakkafrost, og tí hava allir føroyingar alla tíð­ina havt møguleikar at ger­ast partaeigarar í eini ali­ fyritøku. – Vit kunnu bara stað­ festa, at tíverri hava før­oy­ ing­ar ikki endiliga havt hug til at eiga í eini føroyskari ali­fyri­tøku í sama mun sum út­lend­ingar. Og tað heldur Regin Jac­ ob­sen vera spell. – Er tað tí, at tit eru ov stór­ir til føroyingar? – Nei als ikki. Vit hava nógv­ar pensjónspengar í Før­o­y­um. Eg haldi, at tað er óhepp­ið, at 99 prosent av pen­sjónspengunum verða plas­er­aðir uttanlands. – Um vit siga, at før­oy­ing­ ar hava 10 milliardir í pen­ sjóns­pengum, so hevði tað ikki verið púra burt­ur­við at sagt, at 10 ella 20 pros­ent av peng­unum skuldu brúkast í før­oyskum vinnu­lívi – og har kundi ein fitt­ur partur verið brúkt­ur í Bakka­frost, heldur Reg­in Jacobsen. – Eg veit ikki, hvør grund­ gev­ing er fyri, at allir pen­ sjóns­peng­arnir skulu liggja utt­an­lands, sigur hann. Kanska eitt sindur fýr­ kant­að sett upp, heldur hann. Tí sjálvandi eru onkrir pen­sjónspengar í Bakkafrost, sig­ur hann, uttan at fara í smá­lutir, tí tað kann hann ikki. – Men generelt hava før­oy­ing­ar ongar við­merk­ ing­ar til, at føroyskur kapi­ tal­ur verður plaseraður utt­ an­lands. Men nógv hava ilt í reyv­ini av, at útlendskur kapi­tal­ur verður plaseraður í Før­oy­um, sigur stjórin á Bakka­frost, sum saknar meira kjak um hetta evni í fjøl­miðl­un­um. 340 milliónir í landskassan Bakkafrost rindaði 340 milliónir krónur í skatti í fjør, tá skatturin av vinningsbýti er íroknaður Eirikur Lindenskov Av ársúrslitinum hjá ali­ vinn­uni rindar hon skatt upp á 430 milli­ón­ir krónur. Sam­bært stjór­an­um á Bakka­frost, so stendur P/F Bakka­frost fyri umleið 80 pro­s­ent­um av hesum skatti. – Tá tosa vit um parta­fe­ lags­skatt, loyvisskatt – og í hesum førinum, so rokni eg eisini við skattin av vinn­ings­ býti uppí, sigur hann. – Tá vit gjalda út vinn­ ings­býti, so er skatturin í miðal 29 prosent av út­být­in­ um. Tí tað veldst um, hvar tú býrt, hvussu tú verður skatt­ að­ur í Føroyum av kapi­tal­ vinn­ingi. – Tey, sum gjalda minst, gjalda 15 prosent í skatti, og tey, sum gjalda mest, gjalda 35 prosent. Av tí at vit hava dup­ult­skattaavtalur við Norra, so gjalda teir norsku parta­eig­ar­ar­nir bara 15 prosent í kapi­tal­vinn­ings­ skatti í Før­oy­um, sigur Regin Jac­ob­sen. Um 18 prosent av parta­ eig­ar­un­um í Bakkafrost búgva í Norra. Um ein einstakur parta­ eig­ari í føroyskum felag eig­ ur meira enn 10 prosent av partapeninginum, so er hann skattskyldugur í heim­land­in­ um. Men eing­in partaeigari í Bakka­frost eig­ur meira enn 10 pro­sent. Tí rinda allir parta­eig­ar­ar í Bakkafrost kapi­tal­vinn­ings­skatt til før­ oyska lands­kass­an. Vinningsbýti hjá Bakka­ frost í fjør var 293 milliónir krón­ur. Av teimum vóru 86 milli­ón­ir krónur goldnar í kapi­tal­vinningsskatti. Tað er upp­gáv­an hjá partafeløgum at flyta Taks pengarnar fyri kapi­tal­vinn­ingsskatt, áðrenn vinn­ings­býti verður latið parta­eig­ar­unum. Tað er politikkurin hjá Bakka­frost, at helvtin av úr­ slit­inum eftir skatt verður gold­ið sum vinningsbýti til partaeigarnar. Regin Jac­ ob­sen vísir á, at fe­løg, sum eru skrá­sett á virð­is­bræva­ markn­að­um, hava vanliga fast­an politikk um, hvussu tey lata útbýti. – Størsti trupulleikin við einum skatti, sum ikki er kapp­ingarførur við kapp­ ing­ar­neytarnar er, at vinnan miss­ur kapp­ing­ar­føri. Í hes­ um føri er trupulleikin, at skatt­ur­in, um prísurin verð­ ur sum væntað næsta ár, verð­ur oman fyri 30 prosent. Í Norra verður hann 25 pros­ ent, sigur stjórin á Bakka­ frost. Hann sigur víðari, at um prís­urin veðrur lægri, eitt nú 40 krónur fyri kilo til 32 krón­ur fyri kilo, so rýkur skatt­ur­in upp á 43 prosent. Fer prísurin niður á 28 krón­ ur fyri kilo, so rýkur skatt­ ur­in upp á 100 prosent, so­leið­is sum uppskotið er sam­an­skrúvað, sigur Regin Jac­ob­sen. – Um laksaprísurin verður sum væntað, so verður skatt­ ur­in ov høgur í mun til tey, sum vit kappast við. Men vit hava eisini eina avbjóðing um annaðhvørt søluprísurin fer niður ella at kostnaðurin fer upp, eitt nú av tí, at vit hava onkrar avbjóðingar. Tí so fer skatturin eisini upp. Regin Jacobsen ber hetta saman við, at um tey lægst­ løntu í Føroyum fingu at vita, at tey skuldu gjalda eitt ávíst krónutal í skatti – uttan mun til inntøkuna, so kundi vandi verið fyri, at tey máttu gjalda alla lønina í skatti, um lønin fór niður á sama krónu­tal sum skatturin. Um laksaprísurin lækkar niður á 32 krónur fyri kilo, so verður skatturin 43 prosent. Men fer laksaprísurin niður á 28 krónur fyri kilo, so verður skatturin 100 prosent alivinnan