mánadagur 23. november 2015síða 13

13 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 23. november 2015 · Nr. 135 Árni Gregersen Ætlanin hjá landsstýrinum og samgonguni at leggja til­ feingisgjald á ymisk fiska­ sløg, fær stóra ávirkan á býtið millum skip og mann­ ing av teimum virðum, sum verða fiskað. Reiðarafelagið leggur ikki fingrarnar ímillum, men sigur í klárum orðum, at hetta er ein óskikkur, sum ann­ars ikki er kendur um okkara leiðir, at landsstýrið nú knappliga roynir at avgera, hvussu sáttmálarnir skulu setast saman – og í veruleikanum leggja seg útí galdandi sáttmálar. Felagið hevur sent eitt tíðindaskriv út, har funnist verður hvassliga at nýggju ætlanini og har eisini verður sagt, at hetta fer at geva manningunum á tildømis uppsjóvarskipunum eina lønarhækking uppá heili 20 prosent. Spurningurin um mann­ ingarnar skulu gjalda til­ feingisgjaldið var við í sam­ráðingunum millum mann­ingarfeløgini og Føroya Reiðarafelag, tá ið sáttmálin var til samráðingum fyri umleið hálvum ári síðani. Undir samráðingunum kravdu tvey av mann­ing­ ar­feløgunum, at til­feing­ isgjaldið ikki skuldi fara av ábýttum, men at reiðarin skuldi gjalda hetra av sínum parti. Hetta kravið kom ikki ígjøg­num og nýggjur sátt­ máli varð undriskrivaður. Gjøldini verðasambært sátt­ mál­anum framvegis tikin av óbýttum Lógin broytir sáttmálar Í teimum ætlanum, sum fyri­liggja nú, so skulu manninganar nú sleppa undan at gjalda fyri kvotur og tilfeingisgjald. – Hetta er greitt brot á tað sum vit her kalla fyri tann frælsa samráðingarrættin á arbeiðsmarknaðinum, sigur Herálvur Joensen, stóri í Føroya Reiðarafelag. Í einum skrivi sigur Før­ oya Reiðarafelag, at broyt­ ingarnar, sum lagt verður upp til í uppskotinum hjá landsstýrinum, fara at hava við sær, at hýrurnar fara at hækka við 20 prosentum hjá teimum, sum skulu keypa kvotur ella gjalda til­ feingisgjald. – Og vit vita væl, at kvot­urnar hjá manning­ un­um, sum sigla við upp­ sjóvarskipum ikki eru tær lægstu, men heldur tær hægstu. Tí er tað óskiljandi, at landsstýrið kemur við hesari uppíleggingini, sigur Herálvur Joensen. – Tað er um okkara leiðir óhoyrt, at ein stjórn ger seg inn á ein galdandi sátt­mála, og harvið frælsa samráðingarrættin mill­um partarnar á ar­beiðs­mark­ naðinum. Onkuntíð verða semingsuppskot gjørd til lóg, men tá er talan um sátt­málaloysi og vanda fyri verkfalli, sum kann hótta stór samfelagsvirði, skrivar Føroya Reiðarafelag og legg­ ur afturat: – Í hesum førinum eru ongar serstakar um­støð­ur ella vandi fyri sam­felags­ virðum. Partarnir í fiski­ vinnuni halda seg til galdandi sáttmála. Lógaruppskotið sigur heldur einki um, hví hetta skal gerast. Har er bara ein staðfesting av, at hesi viðurskiftini eru viðgjørd í sáttmálum millum reiðarar og manningarfeløgini umframt at uppskotið setir til síðis møguligar frádráttir í hesum avtalum. Sanniliga valdshugmóð, sum vil nakað. Avleiðingarnar Føroya Reiðarafelag heldur ikki, at landsstýrið hevur gjørt sær greitt, hvørjar av­ leiðingarnar verða av lógini. Felagið vísir á, at verða tonstølini fyri makrel, svart­ kjaft ognorðhavssild fyri 2014 brúkt fyri 2016, so hevði hetta givið uppsjóvarskipinum eina eyka útreiðslu uppá góð­ar 16 milljónir krónur. Eftir galdandi sáttmálum høvdu mannignarpartarnir tá goldið góðar fýra av hes­ um milljónunum. Við nýggja mátanum, har tað eru skipini, sum gjalda alt, fer hýran umborð á einum slíkum skipi úr 1,3 milljónir um árið til 1,6 milljónir. Hýran hjá skiparanum á einum skipi av hesum slag fer eisini nógv upp, tí skiparar fáa tvær og eina hálva ferð mannignarpartin. Tað vil siga, at fær ein skipari 3,4 milljónir krónur um árið, so hækkar tað til 4,1 milljón við hesum broyt­ ingunum. Sambandið vil hava borgar­ stjóran á ting Nú vil sambandið hava, at borgarstjórin í Klaksvík fer í Løgtingið at arbeiða, samstundis sum hann er borgarstjóri Árni Gregersen Jógvan Skorheim, borg­ ar­stjóri í Klaksvík, var 1. september valdur á ting fyri Nýtt Sjálvstýri. Hann hevur tó ikki tik­ið sæti á tingi, tí bý­ ráðið í Klaksvík hevur sett sum treyt, at er túr borgarstjóri í Klaksvík, so kanst tú ikki eisini sita í Løgtinginum. Atkvøðugreiðsla var í býráðnum í Klaksvík um at lata Jógvan Skorheim røkja bæði størvini, men átta býráðslimir vóru ímóti, meðan bert tríggir býráðslimir atkvøddu fyri, at borgarstjórin kundi røkja bæði størvini. Hetta gjørdi, at Jógvan Skorheim valdi at halda fram sum borgarstjóri og lat varamanni sínum, Báður Kass Nielsen yvir­ taka tingsessin. Stórbroyting Nú takrir mánaðir eru farnir er støðan broytt – í hvussu so er í Norðoya Sambandsfelag. Felagið heitir nú á býr­ áðið um at loyva borg­ar­ stjóranum at røkja bæði størvini. – Vit hava ein ting­ mann minni at umboða Norðyggjar og tað halda vit ikki er rætt, sigur for­maðurin í Norðoya Sambandsfelag, Magnus Arge. Hann vísir eins og fleiri onnur á, at tær broytingar, sum nýggja samgongan ger í samfelagnum, fara at taka pening og orku frá tí partinum av Føroyum, sum er uttanfyri miðstaðarøkið. – Tí tørvar okkum eina rødd afturat í ting­ inum, sum kann ávirka gongdina, so hon eis­ini gagnar tí parti av sam­ felagnum, sum í stóran mun stendur fyri fram­ leiðsluni í Føroyum, sigur Magnus Arge. Jógvan Skorheim segði undan valinum, at varð hann valdur, so fór hann at røkja bæði størv­ini, men tað vildi Klaks­víkar Býráð ikki lata borgar­ stjóran sleppa. Nýggjan fund um botnfrádráttin í kommunuskattinum Landsstýriskvinnan við fíggjarmálum fer at hava fund aftur við kommunurnar um, hvussu kommunurnar skulu hava endurgjald fyri hækkaða botnfrádráttin Árni Gregersen Um vikuskiftið kom fram, at kommunurnar í Føroyum ikki eru serliga fegnar um, hvussu tær skulu hava endurgjald fyri hækkaða botnfrádráttin í kommunuskattinum. Ætlanin, sum liggur á borðinum er, at kommunurnar skulu fáa ein part av tøkugjaldinum, sum verður lagt á alivinnuna, at tær skulu sleppa heilt undan MVG og at tær fáa onkrar aðrar smærri inntøkur, sum landið annars fær. Nevndin í Føroya Kommunufelag heldur ikki, at hetta er ein góð loysn og finst at, at tað almenna ikki bara letur kommunum 111 milljónir krónur – tað sum skattalættin kostar – krónu fyri krónu úr landskassanum. Í fíggjarmálaráðnum er ein roynd gjørd at fíggja endurgjaldi uppá hendan mátan, tí annars skal ein broyting gerast í skattalógini. ­– Eg havi skotið upp, at ein nevnd verður sett at gera broytingar í skattalógini til næsta ár, sigur Kristina Háfoss, landsstýriskvinna við fíggjarmálum. – Men orsøkin til okk­ ara uppskot nú er, at hetta eru møguleikar, sum kommunufelagið hevur nevnt, men nú skilji eg, at stýrið í Føroya Kommunu­ felag ikki heldur, at hetta er eitt gott uppskot. Tí fari eg á fund við tey fyri at vita um vit ikki finna eina loysn. At serligar krónur verða veittar kommununum er ikki vanligt, men tað er kortini ikki heilt nýtt. Í sambandi við at eldraøkið var lagt út til kommunurnar vóru ávísar skattainntøkur beindar beinleiðis til eldraøkið og frammanundan er kent, at partar av partafelagsskatti verður latin kommununum eftir ávísum býtislykli. POLITIKKUR Kristina Háfoss, landsstýriskvinna, fer nú at hava nýggjan fund við Førtoya Kommunufelag. Reiðarafelagið í øðini tí lands­ stýrið leggur seg út í býtið millum skip og manning Eftir ætlanini hjá samgonguni, so sleppa manningarnar nú undan at gjalda partar av tilfeingisgjaldinum. Tað gevur eina 20 prosenta lønarhækking Herálvur Joensen er stjóri í Føroya Reiðarafelag