hósdagur 26. november 2015síða 25

Fríggjadagur 27. november 2015 sosialurin 137 25 tíðargrein Tíðargreinin verður skrivað av skiftandi fólkum, sum ikki dagliga eru knýtt at blaðnum. Evnini eru ymisk, men viðgera øll okkurt evni, sum er viðkomandi fyri tíðina júst nú. Johan Jacobsen Cand. Mag. í arabiskum sat tryggur á trúnuni – um­leið 30.000 lótu lív í hesum stutta tíðar­ skeiðnum). Assad-klanin ansar eftir teimum ungu Undan marts 2011 liggja 40 ár við einum stýri, ið gerandisliga ansar eftir borgarum sínum, serliga teimum, ið gera mótstøðu. Og hetta eftirlitið fevnir eisini um stýring av fólkinum, atburði og tonkum teirra. Serliga ungdómurin hevur verið ansaður væl eftir og sjálv­ andi dissidentarnir, seig tvør­ball, ið stinga høvdið upp úr rúgvuni og tosa valdinum beint ímóti. Vit kenna til arbeiðið hjá fregnar­ tænastum sum eitt nú Stasi í Eysturtýsklandi og hjá eina­ræð­ inum í Rumenia; Sýria var jú somu­ megin jarnteppið og í sama blokki, í trygga favntakinum hjá Sovjet­ samveldinum, og frælsum tíðinda­ miðlum og frælsum orða­skifti var ikki rúm fyri. Sýria hevur hinvegin líka síðan 1973-kríggið við Ísrael verið í undan­taks­støðu. Eitt nú hevur serliga verið ansað eftir teimum ungu, skúlaverkinum og tey mongu í hertænastuni. Dømi um hvussu nógv stýrið hevur arbeitt við hesi ansing og eftir­liti av egnum borgarum er, hvussu heilir skúlar blivu sendir út á ítrótta­leikvøllir at fylla áskoðara­plássini til serlig høvi, og eitt nú lyfta upp plátur, ið saman vísa and­litið hjá forsetanum ella ein boð­skap, ið hálovar honum og hansara avrikum. Men eisini javnan stuðulsskrúðgongur og líknandi tiltøk, har fólkið í hópa­ vís hálovar forsetanum – t.d. hava russiskir serfrøðingar lagt myndug­leikunum lag á við fyri­ skipan­ini av slíkum tiltøkum, av og á í 90unum. Forsetin bleiv, eins og vit kenna tað úr øðrum londum sum Rumenia, hálovaður fyri síni evni í tíðindabløðum og øðrum miðlum; ein landsfaðir, stríðs­ maður, lærarir, sakførari, lækni, hin besti apotekarin, leiðari í allar ævir, nútíðar Salah al-Din, sum endurvann ræðið á Jerusalem frá fígginda­num. Ein kult kring Assad- klan­ina er við slíkum tiltøkum reist og er tað hetta stýrið, sum nú­ver­ andi forsetin Bashar Al-Assad arvar í árinum 2000. Stutt eftir at ungi eygnalæknin Bashar Al-Assad tók við valdinum var huglagið optimistiskt og í fyrsta parti av 00unum varð enntá tosað um eitt vár við politiskum ný­ gerð­um og ábótum av harðrenda stýris­forminum í besta blóma. Lovandi røður blivu hildnar, lesara­brøv og mótmælisskriv blivu almennakunngjørd. Eisini vóru almennir fundir hildnir, har politikkur var á skrá. Rættiligir and­ støðu­menn og eisini forvitin vístu andlit og lurtaðu. Men so við og við, sum eingin broyting hendi, og sum illgrunasamir persónar eisini vístu andlit til slíkar fundir, vísti tað seg, at eingin broyting var í væntu. Ein andstøðan hevur gjøgnum árini sjálv verið umboða í parla­ ment­inum í Damaskus, men hevur hon ein­ans verið eitt eiti, stýrd og í lumm­anum hjá stýrinum. Harðrenda stýrið vísti sítt sanna andlit stutt eftir at nýggi for­setin hevði sett seg til rættis. Teir and­ støðu­menn, sum høvdu víst andlit, vóru blakaðir í fangatippir og aðrir flýddu úr landinum í árunum eftir hesar tilburðir. Í 2011 var eitt heilt ættarlið kastað í fangatippir, onnur flýddu, og so eru tað tey mongu, ið góvu lív sítt. Upp­reisturin hevur havt ein ómeta­ligan kostnað og hevur við tíðini ført til eitt sera fløkt borgara­ kríggj, ið veruliga er ein avbjóðing fyri altjóða samfelagið. post@sosialurin.fo Teir andstøðumenn, sum høvdu víst andlit, vóru blakaðir í fangatippir og aðrir flýddu úr landinum í árunum eftir hesar tilburðir Í 2002 vóru tríggir áhugaverdir persónar úr andstøðuni og greiddu frá virksemi sínum á Danska Mentanarhúsinum í Damaskus. Ein av hesum var Ammar Abdulhamid, uttast til høgru. Hann var virkin kjakari, aktivistur fyri mannarættindum, og opinskáraður atfinnari av stjórnini var hann eisini. Í 2005 var hann noyddur at flýggja úr landinum við familju síni. Mynd: Egin