mánadagur 30. november 2015síða 7

7 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 30. november 2015 · Nr. 138 Árni Gregersen Undirtøkan er lítil frá and­ støðuni til uppskotið hjá landsstýrinum um at lækka grundupphæddina í fólka­ pensjónini við 580 krónum um mánaðin. Fleiri tingfólk førdu und­ ir orðaskiftinum und­ir 1. viðgerð fram, at hetta er fyrstu ferð síðani fólka­pen­ sjónin kom í gildi í Føroyum, at sjálv grundupphæddin lækk­ar. Í 1999 var upphæddin tó fryst, so hon ikki helt fram at hækka. Tað serliga við grundupphæddin er, at hon fer til øll og hon verður ikki skattað. Uppskotið frá Eyð­gunn Samuelsen, lands­stýris­ kvinnu við almannamálum, fer at spara landskassanum einar 50 milljónir krónur, men eitt annað uppskot ger, at viðbótin hækkar við 150 krónum um mánaðin. Hetta kostar so aftur lands­kassanum á leið 10 milljónir krónur, so samlaða sparingin fyri landskassan er á leið 40 milljónir krónur. Fyri pensjonistarnar hev­ ur hetta við sær, at tey missa 580 skattafríar krónur um mánaðin, men fáa 150 krón­ ur, sum skattur skal gjaldast av. Samhaldsfasti Uppskotið um at lækkka grundupphæddina, er knýtt at einum øðrum upp­skoti, sum ger, at út­gjaldið úr Samhaldsfast fer at hækka nakað, so tað sam­bært lands­ stýrinum verður eitt sindur meira til pen­sjon­istarnar. Kaj Leo Holm Johannesen, Sambandsflokkurin, undraði seg yvir, at hetta er eitt upp­ skot, sum kemur frá Javn­ aðar­flokkinum. – Flokkurin var á odda saman við Sambands­flokk­ inum, tá ið vit fingu fólka­ pensjónina, so eg skilji ikki, at flokkurin nú kemur við einum uppskoti um at broyta sjálva kjarnuna í fólka­pen­sjónini, segði Kaj Leo Holm Johannesen. Jenis av Rana, Miðflokk­ urin, helt, at hetta uppskotið í veruleikanum er at byrja at broyta alla nýggju pen­sjóns­ skipanina, sum leingi hevur ligið á borðinum, men ikki er endaliga samtykt enn. – Eg gleði meg at síggja, hvat tey nýggju javnaðar­ fólk­ini fara at gera. Um tey fara at halda seg til tann gamla Javnaðarflokkin og tað hugsjónina ella um tey meira fara at líkjast tí aka­ dem­iska partinum av tí Javn­ aðarflokki, sum vit kenna í dag, segði Jenis av Rana. Tvær ætlanir sleptar hjá nýggju samgonguni Skattalætin gjørdur á annan hátt og lesandi sleppa framvegis at tjena 20.000 krónur um mánaðin Árni Gregersen Longu áðrenn fíggj­ar­ lógin er komin til við­ gerð­ar í fíggjar­nevndini, he­vur landsstýrið tik­ið uppskotini um tvær fylgi­ lógir aftur, tí mót­støðan er so stór. Fyrst var tað lands­ stýriskvinnan við fíggjar­ málum, Kristina Há­ foss, Tjóðveldi, sum tók uppskotið um, hvussu skatturin á lág- og miðal­ inn­tøkum skal lækka, aftur. Kommunurnar vóru ónøgdar við, hvussu tær skuldu fáa endur­gjald fyri hækkaða botn­frá­drátt­ in, so hóast lands­stýris­ kvinnan helt seg hava eina avtalu um, hvussu hetta skuldi gerast, so vóru borgarstjórarnir so hart ímóti ætlanini, at landsstýriskvinnan við fíggjarmálum tók upp­ skotið aftur – og fer so at geva skattalættan gjøg­ num landsskattin. Hitt var lands­stýris­ kvinnan við menta­mál­ um, Rigmor Dam, Javn­ aðar­flokkurin, sum um viku­skiftið tók uppskotið um at lækka hámarkið hjá lesandi at tjena aftur­ at lestrarstuðlinum. Í løtuni er tað so, at les­ andi kunnu tjena 20.000 krónur um mán­aðin uttan at nakað verð­ur mót­roknað í lestar­stuðl­ in­um. Landsstýriskvinnan skeyt upp, at hetta há­ mark var sett niður í 15.000 krónur um mán­ aðin. Tað hevði givið lands­kass­anum eina spar­ing uppá 1,5 milljónir krón­ur. Hetta uppskotið hevur landsstýriskvinnan tikið aftur. – Eg havi lurtað eftir teim­um atfinningum, sum hava verið og tikið upp­skotið aftur, segði lands­stýriskvinnan við Kring­varpið. Hon segði, at menta­ málaráðið skal spara einar 20 milljónir krónur á fíggjarlógin, so tá eru hálv­onnur miljón ein stór­ur partur. POLITIKKUR Ónøgd um lækkaða grund­ upphædd í fólkapensjónini Undirtøkan var sera lítil frá andstøðuni til uppskotið um at lækka grundupphæddina hjá pensjonistum Felagskvotur eru ikki besta loysnin Í Løgtinginum eru tey flestu ímóti felagskvotum, men svartkjafturin restina av árinum verður felagskvota Kaj Leo Johannesen Eg skilji ikki, at javnaðarflokk­urin nú kemur við einum uppskoti um at broyta sjálva kjarnuna í fólka­pen­sjónini KAJ LEO JOHANNESEN Árni Gregersen Tingfólk og fiskivinnan eru sum heild ímóti felags fiski­ kvotum, tí tað gevur ikki mest til samfelagið. Kortini hava føroysk skip fingið 120.000 tons av svartkjafti sum felagskvotu, tað sum eftir er av árinum. Fiskimálaráðið sigur, at hetta verður gjørt, tí so stutt tíð eftir er at fiska í ár. Um ræður at fiska so stóran part av kvotuni sum møguligt og av tí at ongin fer at klára at fiska kvotuna upp, so er hon felags, tað sum eftir er av árinum. Formaðurin í vinnu­ nevnd­ini, Bjarni Hammer, Javn­aðar­flokkurin, segði: – Eg haldi ikki, at tað er gott við felagskvotum, men hinvegin so haldi eg at støðan júst nú er so, at hetta er besta loysnin. Orðaskiftið um kvoturnar var, tí eitt uppskot er lagt fram um at áleggja 20 oyru avgjald á hvørt kilo av svartkjafti, tað sum eftir er av árinum. Heldur ikki Ingolf S. Olsen, Tjóðveldi, helt at fe­ lagskvotur er ein góð loysn: – Men støðan er serlig í ár. Neyvan hevði nakar roknað við, at kvotan fór at verða økt so nógv at hon ikki verður uppfiskað. Tí er hetta frægasta loysnin nú. Bjørn Kalsø, Sam­bands­ flokk­urin helt heldur ikki at fe­lagskvota er skilagott, tí tá fæst minst burturúr, men hann fanst eisini at politisku ásettum tilfeingisgjaldi. – Tað var júst tað, sum fyrr­verandi andstøðan var ímóti. Nú skapar hon ótrygg­ leika við at leggja gjøld á alla­staðni, segði Bjørn Kalsø. Landsstýrismaðurin við fiskivinnumálum, Høgni Hoy­dal, Tjóðveldi, var samd­ ur í, at felagskvotur ikki eru besta loysnin, men vísti á, at hetta verður gjørt nú, tí so lítið er eftir av árinum. Um at alt, sum fiskað verð­ur, skal virðisøkjast í Før­oyum, segði lands­stýris­ mað­urin: – Hesum eri eg heilt samd­ ur í og tað fer at verða yvir­ skrivtin á øllum komandi fiski­vinnupolitikkinum. – Eg haldi ikki, at tað er gott við felagskvotum, men hinvegin so haldi eg at støðan júst nú er so, at hetta er besta loysnin, segði Bjarni Holm, Javnaðar­flokkurin Bjørn Kalsø, Sam­bands­ flokk­urin helt heldur ikki at fe­lagskvota er skilagott, tí tá fæst minst burturúr, men hann fanst eisini at politisku ásettum tilfeingisgjaldi – Eg havi lurtað eftir teim­um atfinningum, sum hava verið og tikið upp­skotið aftur, segði lands­stýriskvinnan við Kring­varpið