hósdagur 17. desember 2015síða 24

FRÍGGJADAGUR 18. DESEMBER 2015 SOSIALURIN 146 24 GREINING STÓRT TRÝST Á SAMGONGUNI ÁRNI GREGERSEN Í meldrinum her undan jólum, tá ið fíggjarlógin fyri 2016 við fylgilógum skal samtykkjast, merkir samgongan, hvussu stórt arbeiði skal til fyri at fáa musikkin at spæla og fáa samgong­ una at vinna á andstøðuni. Størsta og mest prinsipiella málið hesa vikuna er uppskotið um at selja ein part av fiskatilfeinginum á upp- boði. Uppskotið hevði frammaundan verið til hoyringar. Tað vísti seg, at so at siga allir partar eru ímóti, at nakað av tilfeinginum verður selt á uppboði. Í samgonguskjalinum er orðið upp­boðssøla heldur ikki nevnt, men tað verður sagt fleiri ferðir, at farast skal frá politiskari út­flut­ning av fiskirættindum til eina markn­ aðargrundaða skipan. Hendan meira leysa orðingin hevur volt serliga Javnaðarflokkinum, men eisini samgonguni trupulleikar. Ein av javnaðartingmonnunum, Kristin Michelsen, boðai frá, tá ið ætlanin longu í seinastu viku var at leggja eitt uppskot fram um upp­boðs­ sølu, at hann kundi ikki taka undir við uppskotinum. Hann vísti til, at tað onganstaðni í samgonguskjalinum stendur, at upp­ boðssøla er ein partur av fiski­vinnu­ politikkinum. Hann vísti eisini á, at ein nevnd skal setast at taka sær av at gera uppskot til eina nýggju fiskivinnuskipan. Kemur hendan nevndin við uppskoti um uppboðssølu av einum parti av fiskatilfeinginum, so kann tað gott vera, at hann hevur eina aðra støðu tá. Nógv trýst Fríggjadagin í seinastu viku stóð greitt, at tingmaðurin úr Suðuroy ikki tók undir við uppskotinum. Hann er í løtuni í farloyvi frá tinginum, men kortini var hann á fundi í samgonguni seint seinna­part­ in seinasta fríggjadag. Men Smyril sigldi klokkan 18.30 og tá fór hann suður saman við hinum tingmanninum av Tvøroyri, Bjarna Hammer. Samgonguleiðarin, Aksel V. Johannesen, segði í Degi og Viku sama kvøld, at ein semja var funnin, men longu mánamorgunin stóð greitt, at málið var líka óloyst sum fríggja­dagin. Kristin Michelsen stóð fast uppá sítt. Løgmaður sjálvur noyddist til Keyp­mannahavnar á ríkisfund. Út á mánadagin ringdi hann til lands­ stýrismannin við fiski­vinnu­málum, Høgna Hoydal, og bað hann bíða við at leggja uppskotið fram til týsdagin – eftir at Javnaðarflokkurin hevði havt innanhýsis fund. Heilt greitt var, at trýstið á polit­ isku skipanina var ómetaliga stórt um vikuskiftið. Telefonirnar gingu heitar, bæði millum samgongufólk, men eisini millum fólk í andstøðuni. Vinnan royndi at leggja trýst á, so hon skal sleppa undan upp­boðs­ søl­uni. Tey sum sita á rættindunum nú siga, at tey nógv heldur vilja gjald fyri rættindini enn at hesi somu rættindi koma á uppboðssølu. Vinnan metir, at tað verður munandi dýrari og at tað fer at gera viðurskiftini ótryggari. Hinvegin hevur samgongan sett sær fyri at gera broytingar, so onnur eisini sleppa framat fiskiloyvunum. Tað er ein politiskur setningur hjá sam­gonguni, so tað er torført at sleppa uppskotinum, sum er snikkað til. Broytt uppskot Løgmaður er leiðari fyri samgonguni, so hann hevur stóran áhuga í at upp­ skotið verður lagt fram. Tí hevði hann týsmorgunin fund við tingbólkin í Javnaðarflokkinum fyri at fáa eina loysn á trætumálinum í flokkinum. Flokkurin hevði fund á Gamla Apotekinum, men Kristin Michelsen sat á Tvøroyri og luttók gjøgnum Hendan vikan hevur veruliga víst nýggju samgonguni, hvat skal til, tá ið tung og álvarslig mál skulu atkvøðast ígjøgnum í Løgtinginum Samgongan um fiski­vinnuna í sam­gongu­skjal­inum: Nýskipan í fiskivinnuni Vit vilja fremja eina grundleggjandi nýskipan í fiski­vinnu­poli­ tikkinum, sum verður sett í verk frá 1. januar 2018. Nýskipanin skal byggja á hesar aðalreglur: • Allur fiskiskapur skal vera lívfrøðiliga, búskaparliga og samfelagsliga burðardyggur. • Livandi fiskiríkidømið í føroyskum sjógvi og tað, sum Føroyar hava samráðst seg til í avtalum við onnur lond, skal framhaldandi vera fólksins ogn og kann ikki gerast ogn hjá privatum feløgum ella einstaklingum ella fara á útlendskar hendur. • Fiskirættindi skulu vera á føroyskum hondum. • Farast skal frá privatari sølu av loyvum og fiskirættindum. • Farast skal frá politiskari útluting av fiskirættindum til eina marknaðargrundaða skipan. • Veiddur fiskur skal vera atkomiligur hjá virkjum á landi at bjóða uppá. • Veiðan og alt av fiskinum eigur at verða fingið til lands og í størstan mun virðisøkt í Føroyum. • Bert feløg, sum hava føroyskar eigarar, eru skrásett í Føroyum, rinda skatt í Føroyum og sum rinda manningini hýru sambært føroyskum sáttmála, kunnu bjóða seg fram í føroyskari fiskiveiði. Høgni Hoydal, landsstýrismaður í fiskivinnumálum Aksel Johannesen, løgmaður Kristin Michelsen, løgtingsmaður