leygardagur 14. august 2004síða 6
‹ fyrra síða allar 21 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
10
Nr. 153 - 14. august 2004
Nr. 153 - 14. august 2004
11
Kjartan Kristiansen
Atlantsflog hevur havt góð-
an byr seinastu árini. Með-
an flogferðslan um allan
heim hevur stríðst við stór-
um undirskotum av stórum
falli í ferðafólkatalinum, av
met-høgum útreiðslum til
trygd og brennievni og av
ótálmaðari lágprískapping,
hevur Atlants-flog givið
avkast. Avkastið hevur ikki
verið nóg stórt til tað, sum
vit mugu krevja, um flog-
felagið skal kunna endur-
nýggja seg og liva upp til
framtíðar krøv. Men yvir-
skot er yvirskot.
Ferðafólkatalið á Føroya-
leiðini hevur ikki verið í
minking, og Atlantsflog
hevur átt størra partin av
ferðafólkunum. Bæði flog-
feløgini hava roynt seg við
ymiskum lág-prístilboðum,
men veruliga prískapping
hava vit ikki sæð á Føroya-
leiðini. Hesi viðurskifti
eiga sín lut í, at inntøkurnar
hjá Atlantsflogi hava megn-
að at goldið øðiliga hækk-
aðu útreiðslurnar. Men
hetta er ikki øll orsøkin.
Stóru flogfeløgini royna
at leggja saman at nýta fyri-
munirnar í stórvirkni. Onn-
ur royna at fáa sær hesar
fyrimunir við samstarvi.
Vit minnast málið hjá SAS
í sínari tíð at gerast eitt av
teimum fimm størstu. Nú
er felagið í STAR-alliance.
Á stóru flogleiðunum og
millum tættbygd øki og við
nógv vitjað ferðavinnumál
bjóða nýggj flogfeløg seg
fram við mestsum útsølu-
prísum.
Atlantsflog og Maersk
Air hava kappast á Føroya-
leiðini, sum í altjóða høpi
er ein pinkalítil leið uttan
stórvirknismøguleikar. Hjá
flogfelag, sum roynir at
byggja seg upp í Evropa,
gerst Føroya-leiðin mest
eitt íkast. At leiðin eisini
hevur tænt at flyta tey
mongu
starvsfólkini
í
Maersk koncernini til og úr
Føroyum, mann hava gjørt
sítt til, at felagið so leingi
hevur hildið fast í hesari
leiðini, sjálvt langt eftir, at
tað hevði lagt um til flog-
før, sum hóskaðu til størra
marknaðin heldur enn til
Føroya-leiðina.
Kappingin gjørdist ójøvn
og
til
fyrimunar
fyri
Atlantsflog.
Íslendingar
góvu heldur ikki Atlants-
flogi nakra kapping. Teir
høvdu valt annan marknað
og nýttu bert síni gomlu
innlendisflogfør at røkja
Føroyar. Hesir báðir kapp-
ingarneytarnir hava bert
styrkt um álitið á, at regu-
lariteturin er frægast við
Atlantsflogi.
Atlantsflog hevur
gjørt tað, tað
dugir best
Atlantsflog
hevur
ein
marknað. Tað er tann før-
oyski marknaðurin - at flyta
fólk úr Føroyum tær leiðir,
sum kunnu flúgvast við
avkasti. Tað er flutnings-
tørvurin hjá fólki og fyri-
tøkum í Føroyum, sum skal
nøktast. Hesi skulu helst
heimaftur, og tá ræður um,
at tey nýta sama flogfelag,
sum flutti tey út.
Flutningsleiðin kann eis-
ini verða nýtt av fólki, sum
skulu til Føroya. Útlit um
kol-vetni í føroyskari undir-
grund fingu fólk við áhuga
í hesum at leita til Føroya,
og Atlants-flog royndi at
byggja upp flogleiðir at
tæna hesum. Um hesar
leiðir samstundis kundu
nøkta ein ókendan flutn-
ingstørv hjá føroyingum,
kundu tær eisini gerast
lønandi.
Leiting eftir møguligum
kolvetni og vónir um at
kunna fara undir boring,
fekk Atlants-flog at menna
seg til at standa fyri loft-
vegis flutningi í hesum
sambandi, bæði við tyrlum
og tvíveingjaðum flogfør-
um. Henda til-búgving hev-
ur gjørt tað møguligt nú at
fáa lut í starvsfólkaflut-
ningi hjá útlendskum olju-
felag og harvið nýta eyka
kapasitet hjá felagnum.
Samstundis mennir felagið
sína vitan og netverk innan
frálandavinnuna; sera hent
at hava, tá vónirnar aftur
verða bjartari fyri olju-
vinnu við Føroyar.
Samvinna við onnur før-
oysk flutningsfeløg hevur í
seinastuni ført til flutning
av russiskum manningum
beinleiðis millum Føroyar
og Murmansk og aftur.
Við at røkja sín nisju-
marknað - føroyskan flut-
ningstørv og flutningstørv í
sambandi við føroyska
vinnu, hevur Atlantsflog
hildið seg rættiliga væl á
flogi. Váðafúst við hvørt,
men er sloppið væl frá tí.
Størsti stuðulin dettur
nú burtur
Tað kann tykjast løgið at
kalla Maersk Air fyri
størsta stuðulin hjá Atlants-
flogi, men tað hevur hesin
kappingarneytin í roynd og
veru verið. Við verri hósk-
andi flogførum og við
„óføroyskari”
fatan
av
marknaðarføring í Før-
oyum, hevur Atlantsflog
havt ein eyðsæddan fyri-
mun. Maersk Air hevur ikki
røkt sína Føroya-leið sum
nisjumarknað, men hevur í
staðin givið føroyskum
flutningstørvi eitt eyka
tilboð.
Farmaflutningur
hevur verið týðandi táttur
av hesum eyka tilboði. Før-
oyskar fyritøkur, sum hava
roynt seg við loftvegis út-
flutningi hava havt stórt
gagn av Maersk Air við
sínum størra lastakapasiteti
og áhuga fyri at menna
farmaflutning til og úr
oyggjunum. At føroyski
áhugin fyri hesum flutningi
hevur verið so lítil, hevur tí
heldur ikki givið Maersk
Air nógv meira at gera.
At Føroyar ikki eru part-
ur av evropeisku loft-
ferðsluskipanini, men hava
sínar egnu reglur um góð-
kenning av prísum, hevur
eisini forðað fyri harðari
kapping millum bæði fel-
øgini.
Kortini hevur Maersk Air
hildið á fram við flúgving-
ini upp á Føroyar. Sjálvt um
kappingin
hevur
verið
ójøvn, so hevur hon tó
verið við til at ment
Atlantsflog. Onnur flog-
feløg eru ikki komin afturat
- tvey feløg munu vera nóg
mikið til lítla føroyska
marknaðin, og Atlantsflog
hevur sostatt kunna vaksið
spakuliga, men stútt, uttan
at vit hava sett felagnum
stóru krøvini. Tað er jú
okkara lítlibeiggi - og í
kapping!
Men nú fellur størsti
„stuðulin”
burtur,
og
Atlantsflog skal laga seg til
eina nýggja og truplari
framtíð.
Verður Atlantsflog nú
vongskert?
Nú sita vit so pent í tí -
Atlantsflog og føroyska
samfelagið. Nú eru vit
einsamøll at flyta fólk úr
Føroyum og røkja føroysk-
an flutningstørv, í hvussu
so er eina tíð.
Er Atlantsflog tilbúgvið
at taka við hesari avbjóð-
ingini, og vilja vit stuðla
felagnum í royndini?
Er tað trúligt, at Atlants-
flog kann nøkta ferðafólka-
flutningin, sum tað nú
einsamalt skal taka sær av,
uttan at vaksa um kapa-
sitetin? Fer ikki at verða
neyðugt við flogfari hvønn
morgun úr Kastrup? Altíð
at skula bíða til langt út á
seinnapartin at fara til Før-
oyar er ikki nóg gott tilboð!
Eitt er at tala um frakt-
rutu at flyta feskan fisk,
men vit hava havt loftvegis
farma-flutning, sum vón-
andi ikki dettur burtur.
Megnar Atlantsflog uttan
víðkan at taka sær av
hesum farmaflutningi, sum
Maersk Air hevur røkt, við
verandi kapasiteti og uttan
at tað gongur út yvir ferða-
fólkini?
Er tað ikki sannlíkt, at
Atlantsflog fyrr enn ætlað
fer at hava tørv á størri
eginpeningi, bæði til íløgur
og til góðan rakstur? Fel-
agið er partafelag og skuldi
havt møguleika at bjóða inn
til nýtekningar av parta-
peningi. Men vilja vit loyva
felagnum frælsið at kunna
útvega sær størri eginpen-
ing?
Stendur tað til Føroya
løgting, verandi eina-eig-
ara, at seta nýggjan parta-
pening í, fer tað at taka so
langa tíð, at Atlantsflog
verður vongskert, langt
áðrenn peningurin verður
játtaður.
Bráðneyðugt við fleiri
partaeigarum
Vilja vit, at Atlantsflog skal
halda seg væl á flogi, má
Føroya Løgting ongantíð
ov skjótt samtykkja í, at
aðrir partaeigarar, føroyskir
eins væl og útlendskir,
koma upp í felagið og sum
frá líður heilt at yvirtaka
felagið.
Vandin fyri, at eitt privat
Atlantsflog verður niður-
lagt, er ikki stórur. Heldur
felagið seg til at gera tað,
sum tað er best til, kann tað
styrkjast til at røkja før-
oyska flutningstørvin enn
betur.
Frælsa
loftferðsluskipan
Men Føroya Landsstýri má
herumframt skjótast gjør-
ligt fáa Føroyar sum javn-
bjóðis part upp í evropeisku
loftferðsluskipanina.
Vit
mugu geva útlendskum
flogfeløgum betri møgu-
leikar á føroyska marknað-
inum,
samstundis
sum
Atlantsflog sleppur at royna
seg á útlendska flogmarkn-
aðinum á jøvnum føti og
undir somu treytum sum
onnur flogfeløg. Vit mugu
kroysta Atlantsflog til at
gerast altjóða kappingarført
og ikki bert á vardum før-
oyskum marknaði.
Vilja vit tryggja okkum
gott og bíligt flogsamband
við útheimin, mugu vit
broyta umstøðurnar fyri
flúgving upp á Føroyar og
hjá Atlantsflogi í stundini.
Hesi viðurskifti skuldu
helst verið greið, tá Maersk
Air gevst at flúgva.
Gera vit ikki tað, kemur
kanska onkur at bjóða seg
fram, kanska ikki. Hesin
møguligi nýggi fer ikki at
virka við somu virðing fyri
Føroyum og føroyingum,
sum Maersk hevur sýnt.
Kortini má Atlantsflog
royna at klára tørvin, sum
feløgini
higartil
hava
nøktað í felag. Uttan møgu-
leika at styrkja seg eyka til
hesa uppgávu og uttan
nýggjar altjóða karmar at
virka undir, gerst felagið
sárbart og fer trúliga at
maktast.
Full javnbjóðis kapp-ing
á
Føroyaleiðini
gevur
Atlantsflogi veruliga av-
bjóðing at gerast enn betur
til tað, sum tað er best til.
Tað gevur samtíðis føroy-
ingum fleiri flogtilboð og
bíligari prísir.
VIÐMERKINGAR
Tjóðveldisflokkurin
Høgni Hoydal
Tjóðveldisflokkurin heitir
við hesum á landsstýris-
mannin, um at gera tað,
hann er mentur til tess at
fyribyrgja, at lítli Petur fer
av landinum mánadagin 16.
august.
Eitt av aðalmálum Tjoð-
veldisfloksins er, at børn
sum er sálarliga skadd ella
brekað á einhvønn hátt,
skulu ikki fáa verri sømdir
og ikki hava verri verju,
enn onnur børn.
Fer lítli Petur av land-
inum mánadagin, rakar
hetta hann sjálvan og fam-
ilju hansara meint. Tá fær
Petur verri sømdir enn
systrar sínar, og hann fær
heldur ikki somu verju. Tá
fer Petur at fáa verri sømdir
og verri verju, enn so mong
onnur føroysk børn.
Tjóðveldisflokkurin heit-
ir tí á landsstýrismannin
um at avráða við Karup
kommunu, at ætlanin at
senda lítla Petur av land-
inum 16. august verður av-
lýst.
Samstundis
skal
landsstýrismaðurin
geva
Karup kommunu trygd
fyri, at hann útvegar Petur
eitt skikkað sosialpeda-
gogiskt tilboð í seinasta
lagi 1. januar 2005.
Tjóðveldisflokkurin
heldur, at tað fer at bera til
at finna Peturi eina fyribils
loysn, inn til tilboðið er
útvegað.
Nú sita vit pent
Harra Hans Pauli Strøm,
landsstýrismaður í almanna
- og heilsumálum
Jenis av Rana
Í sólskininum mikudagin
ringdi
útvapsmaður
og
spurdi um støðu Mið-
floksins til samanleggjan-
ina av sjónvarpinum og
útvarpinum. Eg nevndi tá,
at uttan mun til, hvussu
nógv ella fá vørp vit hava,
er objektivitetur journa-
listsins avgerandi. Persón-
liga hugsan journalistsins
hevur ongan áhuga og eigur
ikki at fáa rúmd í tíð-
indaflutninginum. Spurdur
nærri vísti eg á vána støðu
okkara á hesum øki, bæði
innanríkis- og uttanríkis.
Eg nevndi m. a., at nakrir
journalistar tykjast hata alt,
sum hevur við Ísrael, USA
og Bush at gera.
Í
døgurðatíðindunum
dagin eftir er hetta vorðið
til, at allir føroyskir journa-
listar hata Ísrael, USA og
Bush. Tíðindaberin hesa-
ferð er formaður Blað-
mannafelagsins, sum legg-
ur mær hesi orð í munn.
Men hann verður at umbera
meg, eg taki ikki av
»tilboði« hansara. Orðini,
og harvið skuldsetingar
hansara móti øllum starvs-
feløgum sínum, eru og
verða hansara egnu! Hetta
kann útvarpið eisini um
neyðugt vátta.
Men at útvarpsmaðurin
ikki rættar hann, at hann
ótarnaður sleppur at leggj-
ast á púra óviðkomandi
fólk, og at útvarpið ikki í
tíðindunum ynskir at rætta
mistakið, tað staðfestir bert
niðurstøðu mína í tíðind-
unum mikukvøldið.
Staðfesting blaðmannaformansins
C
M
Y
K
11
10
Høgir oljuprísir, nógv borivirksemi og nýggj fram-
leiðsla hevur aftur sett Atlantsmótið í fokus. Stóra økið
millum Føroyar og Hetland verður nú aftur raðfest høgt
í altjóða oljuverðini. Og um stutta tíð fara vit at frætta,
hvussu høgt. Tí tá verða nýggj leitiloyvi latin, fyrst í
bretskum øki og síðani á føroyska landgrunninum.
Hóast steðgur er í leitingini um okkara leiðir í løtuni,
so verður dúgliga borað hinumegin markið. Í summar
er talan um ikki færri enn 4 ymsar brunnar, sum allir
kunnu fáa stóran týdning fyri framtíðina hjá økinum.
Lítið fæst tó at vita um úrslit enn, hetta tí at oljufeløgini
ikki vilja geva øðrum upplýsingar, sum kunnu gera
teirra kappingarstøðu verri, nú og tá uppaftur nýggj øki
verða boðin út. Men okkurt lekur altíð út, og verður
mett, at fleiri av brunnunum kunnu vera sera áhuga-
verdir.
Men tað er so eisini talan um nýggja framleiðslu á
Atlantsmótinum. Eingin minni enn risin av øllum
oljurisum, Clairfeltið vestan fyri Hetland, verður nú
vaktur úr dvala. Hetta størsta oljufeltið á bretskum øki
var funnið fyri 25 árum síðani, og nústaðni er tøknin so
mikið framkomin, at tað lønar seg at fara eftir Clair-
oljuni. Framleiðsla frá tí triðja oljufeltinum vestan fyri
Hetland byrjar fyri jól.
Stóri spurningurin hevur alla tíðina verið, nær og um
tað loysir seg at taka olju upp á Atlantsmótinum, har
váðin er so stórur og har útreiðslurnar eisini eru stórar.
Men so skjótt sum nøkur felt fara undir framleiðslu og
ein infrastrukturur, eitt nú rørleiðingar at flyta olju og
gass, gerst veruleiki, so hevur tað stóra ávirkan á fram-
tíðar virksemið. Hetta er við at leggja botn fyri kom-
andi avgerðum um bæði leiting og útbygging av felt-
um.
Nú kundi so verið spurt, hví hendingar vestan fyri
Hetland kunnu hava áhuga og týdning fyri okkum.
Hetta er fyri tað fyrsta tí, at jarðfrøðin í stóran mun
tykist vera sama báðumegin markið tó við undantaki
av basaltinum, sum helst fjalir kolvetnisgoymslur í
føroysku undirgrundini. Tess fleiri fund verða gjørd
nær okkara marki, tess størri sannlíki er fyri, at
kolvetni eisini finnast her hjá okkum. Og tess fleiri
fund og útbyggingar bretsku megin markið, tess størri
íløgur verða har gjørdar í infrastruktur tvs. rørleiðings-
skipanir at flyta olju og gass til eitt nú Hetlands. Verða
fund gjørd okkara megin markið, tá kunnu hesi – sjálvt
um tey eru smá - gerast lønandi í og við, at til ber at
»hekta« seg uppá infrasstrukturin hinumegin markið.
Tvs. at tað tá slepst undan stórum íløgum.
So tá Clairfeltið fer undir framleiðslu í næstum, eru tað
eisini góð tíðindi fyri okkum. Og sama er galdandi, tá
og um tað fæst at vita, at brunnarnir, sum eru og verða
boraðir við markið í summar, hava givið positiv úrslit.
Í næstu viku letur 2. runda á okkara landgrunni upp.
Kann vera at hon kemur í júst tí røttu løtuni. Hon letur
so aftur 17. november. Vissuliga ein sera spennandi og
týdningarmikil tíð fyri Føroyar sum framtíðar oljutjóð,
ið liggur fyri framman. Orsøk er til bjartskygni.
DAGSINS MEINING
Sosialurin
Vónir á Atlantsmóti
VIÐMERKINGAR
Sosialurin
Stovnaður: 1927
Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller
jan@sosialurin.fo
Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov
eirikur@sosialurin.fo
Fíggjarleiðari: Jákup Mørk
jakup@sosialurin.fo
Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo
Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo
Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo
Hjørdis Gregersen hjordis@sosialurin.fo
Blaðfólk:
Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo
Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo
Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo
Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo
Solby Eliasen solby@sosialurin.fo
Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo
Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo
Heini í Skorini heini@sosialurin.fo
Terji Nielsen terji@sosialurin.fo
Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo
Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo
Hans Kárason Mikkelsen
hans@sosialurin.fo
Ítróttur:
Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo
Terji Nielsen terji@sosialurin.fo
Myndamenn:
Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo
Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo
Sosialurin í Norðoyggjum:
Postsmoga 231
Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík
tel. 458686 fax 458687
e-post: klaksvik@sosialurin.fo
Sosialurin í Suðuroy:
tel. 375364 fax 375464
tel. 220727
e-post: aki@sosialurin.fo
e-post: dagfinn@sosialurin.fo
Sosialurin í Eysturoy:
Postsmoga 143, Saltangará
tel. 447820 fax 449520
tel. 228909
e-post: vilmund@sosialurin.fo
Sosialurin í Vágum:
360 Sandavágur
tel. 333820, 220507 fax 333720
e-post: edvard@sosialurin.fo
e-post: vagar@sosialurin.fo
Uppseting/prent:
Uppseting: Hestprent
Prent: Prentmiðstøðin
Útgevari:
Sp/f Sosialurin
Avgreiðsla:
Mán.-frí. 8-16
Argjavegur 26,
Tel. 341800, Fax 341801
Postadressa:
Postboks 76, 110 Tórshavn
E-mail:
post@sosialurin.fo
lysing@sosialurin.fo
lysingartorg@sosialurin.fo
varp@sosialurin.fo
Blaðið verður prentað
mánadag-fríggjadag klokkan 1400
Lýsingar
Freistir:
Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir
Týsdagsblaðið Mán.kl. 10
Frí.
kl. 15
Frí.
kl. 12
Frí.
kl. 12
Mikudagsblaðið
Týs. kl. 10
Mán. kl. 15
Mán. kl. 12
Mán. kl. 12
Hósdagsblaðið
Mik. kl. 10
Týs. kl. 15
Týs. kl. 12
Týs. kl. 12
Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10
Mik. kl. 15
Mik. kl. 12
Mik. kl. 12
Leygardagsblaðið Frí. kl. 10
Hós. kl. 15
Hós. kl. 12
Hós. kl. 12
Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og
áðrenn ásettu freistir.
Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð.
Stødd:
Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á
einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm.
Innsent tilfar
Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl-
an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið.
Innsent tilfar
Av tí at vit fáa rættuliga nógv innsent tilfar
sendandi – meira enn vit fáa í blaðið – hevur
blaðleiðslan verið noydd at gjørt nakrar
avmarkingar.
Enn sum áður skal fult navn skal vera undir
øllum innsendum greinum – annars verða tær
ikki prentaðar. Harnæst tilskila vit okkum rætt til
at ikki at taka við tilfar, sum eisini er sent øðrum
bløðum ella hevur verið prentað aðrastaðni.
Drúgvar greinar – greinar sum eru longri enn
áleið 5.500 tekn, verða raðfestar lægri, og koma
bert í blaðið, um pláss er fyri teimum. Tað er ein
fyrimunur um vit fáa tilfarið umvegis teldupost
ella á diskli.
Hildur Eyðunsdóttir,
býráðslimur
Endamálið við kvinnulist-
anum til komandi býráðs-
val er sjálvandi at fáa fleiri
kvinnur valdar, og fyri-
myndin er m. a. góðu
royndirnar hjá kvinnunum í
Reykjavík og í Vestmanna.
Men kunnu hesar royndir
yvirhøvur brúkast sum
fyrimynd til býráðsval í
Tórshavnar kommunu? Eg
haldi tað ikki, og orsøkin er
tann, at fortreytirnar hjá
teimum kunnu als ikki
samanberast við tær í Tórs-
havnar kommunu.
Í Reykjavík eins og
nógva aðrastaðir, er tað so-
leiðis, at listarnir hava eina
raðfesting av valevnunum.
Tey sum verða raðfest nr.
eitt ella tvey o.s.fr. verða
vald framum, hóast onkur
longri niðri á listanum hev-
ur fleiri atkvøður. Hetta
inniber, at fyri at blíva vald,
er neyðugt at vera raðfest
ovaliga. Hetta var trupul-
leikin hjá kvinnunum í
Reykjavík. Tær høvdu trup-
ult við at fáa sínar flokkar
at raðfesta kvinnurnar ova-
liga á listanum. Við tílikari
skipan fer sjálvandi ein
innanfloks
valdskampur
fram um placeringina á
listanum, og vanliga úrslit-
ið varð, at menn stóðu ovast
á listanum, tá ið av tornaði.
Tá
ið
Kvennalistin
í
Reykjavík varð stovnaður,
høvdu kvinnurnar fingið
nóg mikið, og fingu sær sín
egna lista til býráðsvalið.
Royndirnar hjá Kvennalist-
anum vóru sera góðar, og er
politiska skipanin í Íslandi
eyðsæð búnað av hesum.
Teir gomlu flokkarnir vóru
noyddir at tillaga seg og
geva kvinnum rúm og nóg
góða raðfesting, vildu teir
hava tær aftur. Í dag stilla
kvinnurnar upp og verða
valdar á teimum vanligu
listunum, á jøvnum føti við
menninar. Kvennalistin er,
eftir at hava tænt sínum
endamáli, nú farin í søg-
una.
Hendan
trupulleikan
hava vit ikki í Føroyum, her
er tað atkvøðutalið sum er
avgerandi fyri, hvørji verða
vald. Valskipanin leggur
ikki upp til mismun, og
spurningurin er ikki um, at
kvinnur ikki sleppa upp á
verandi politisku listarnar,
men heldur tann, at ikki
nóg nógvar kvinnur halda
seg framat ella verða stuðl-
aðar til at koma uppá list-
arnar.
Í Vestmanna var støðan
uppaftur ein onnur, har
vóru bert tveir listar, og teir
vóru
fyri
stóran
part
mannaðir av monnum. Tað
er mær fortalt, at orsøkin
m. a. til, at tær gjørdu ein
kvinnulista var tann, at
undanfarin
bygdaráð
á
ongan hátt raðfestu upp-
gávur, sum kvinnurnar sóu
sum átrokandi uppgávur at
fáa loystar. M. a. var ongin
barnaansing, samstundis,
sum tað var stórur tørvur
fyri kvinnunum á arbeiðs-
marknaðinum.
Til býráðsval í Tórshavn-
ar kommunu er talið av
listum nógv størri, vanliga
ikki minnið enn 6 og ofta
fleiri. Tað eru 13 býráðs-
sessir, og málið má verða,
at minst 6-7 kvinnur manna
hesar sessir. At stilla ein
kvinnulista upp, er, eftir
míni
sannføring,
ikki
gongda leiðin at náa hes-
um. Kvinnulistin verður ein
av kanska 7 listum, og um
hann fær tvær valdar er tað
sera, sera flott, men tíverri
ósannlíkt. Men hevði tað
tænt endamálinum? Høvdu
vit komið nærri málinum,
sum er, at í minsta lagi 6-7
kvinnur skulu sita í bý-
ráðnum? Eg havi frætt, at
tað er áhugi fyri, at fáa okk-
um sum í løtuni sita í
býráðnum, at stilla upp á
kvinnulistanum. Tað undrar
meg stórliga; sjálvandi vil
man hava ein sterkan
kvinnulista, men um man
samstundis drenar frá hin-
um listunum, so undirgrav-
ar man endamálið, sum er,
at fáa fleiri kvinnur valdar.
Og hvørji eru tey, sum
høvdu atkvøtt fyri kvinnu-
listanum? Tað eru fólk, sum
frammanundan
atkvøða
fyri kvinnum, og tí kemur
kvinnulistin neyvan at økja
um kvinnuatkvøðurnar.
Høgra - vinstra, ella bara
kvinna?
Enn er tað bert í Tórshavnar
og í Klaksvíkar kommunu,
at tað verður stillað upp
politiskt. Men eg vænti, at
við tíðini, og við alt størri
kommunum, verður hetta
meira vanligt. Kommunal-
politikkurin er í broyting og
kommunurnar fáa støðugt
fleiri, og meira krevandi
uppgávur at røkja. Hetta fer
eisini at viðvirka til, at
politisk uppstilling verður
meira vanlig. Eftir mínum
tykki ber ikki til, at skilja
kvinnupolitikk frá øðrum
politikki. Tingini hanga
saman og eg meini tí, at tað
er skeivt at hava kvinnulista
við síðuna av hinum polit-
isku flokkunum. Flokspol-
itiskar raðfestingar eru
ymiskar, og kvinnur eru
ikki bert kvinnur, men eis-
ini fólkafloks-, sambands-,
javnaðar-, sjálvstýris-, mið-
flokka- og tjóðveldiskvinn-
ur. Tað er tó ongin ivi um,
at kvinnur duga at sam-
starva, og at nógv gott
hevði kunna komið burtur-
úr, um fleiri kvinnur komu
framat.
Eftir míni bestu sannfør-
ing meini eg tí, at tað hevði
verið óklókt at stilla ein
kvinnulista upp, og at tað
hevði verið eitt afturstig
fyri kvinnustríðið. Kvinnu-
listarnir í Reykjavík og
Vestmanna gjørdu stóran
mun har. Tær vístu, hvussu
týðningarmikið tað var at
fáa fleiri kvinnur í politikk,
og tær hava so sanniliga
eisini víst, at tær megnaðu
at stýra. Men, sum eg segði
í byrjanini, so vóru for-
treytirnar hjá teimum nak-
rar aðrar, enn tær í Tórs-
havnar
kommunu,
og
kunnu vit tí ikki brúka
sama leist, men mugu finna
okkara egnu leið.
Kann kvinnulistin økja um kvinnu-
umboðanina í býráðnum?