leygardagur 8. juli 2000síða 8

14 15 tíðindablaðið sosialurin tíðindablaðið sosialurin Nr. 129 - 8. juli 2000 Nr. 129 - 8. juli 2000 gult cyan magenta svart gult cyan magenta svart ynskiligt. Málið Betty Lómstein Pedersen varð studentur í fyrsta ár- Føroyingur kannar nyttuna í heilivági Betty Lómstein Pedersen vardi 9. juni ph. d. ritgerð, har málið hevur verið at koma longri á vegnum at finna fram til, hvussu heiligvágur betri kann koma til sín rætt Úrslitini Eftir at hava arbeitt í fýra ár við stóra og spennandi spurninginum, vardi Betty Lómstein Pedersen 9. juni ritgerðina, sum hon hevur latið úr hondum. Ein av niðurstøðunum var, at gallið hevur stórt árin á gongdina í upploysingini. Tá maturin fer úr maganum og sodningin skal halda fram, verður maturin bland- aður við gallið. Saman við galli og sevju frá búkspýts- kertlinum fer stór niðurbrót- ing av t.d. feitti fram. Gall- mongdin er óstøðug. Betty hevur í ritgerðini víst á, at fyri tungtupploysilig evni hevur gallið serliga nógv at siga. Eitt annað av úrslitunum hevur verið, at Betty er komin við uppskotum um kunstigar sevjur, sum kunnu brúkast at kanna upploys- ingsgongdina og upploysn- ingsferðina hjá evnum í nýggjum heilivágum. Ein niðurstøða var, at hon heldur tað vera týdningar- mikið at halda fram við systematiseringini av evn- um. Í sínum arbeiði hevur Betty, sum omanfyri nevnt, brúkt tvey evni. Hon heldur, at tað er neyðugt at gera kanningar við nógv fleiri ymiskum evnum. Altjóða kent Tá Betty Lómstein Peder- sen vardi ritgerðina, vóru opponentarnir tríggir í tali. Sjálvsagt er tað felags fyri teir, at teir hava ph.d. heiti, og at teir hava fingist nógv við spurningin, sum Betty Lómstein Pedersen nú hev- ur fingist við og skrivað rit- gerð um. Ein tann størsti kapasitet- urin á økinum eitur J. B. Dressman. Hon er ættað úr Australia, og hon arbeiðir í Frankfurt. Hon var ein av opponentunum. Ein annar var sviin Bertil Abrahams- son, sum arbeiðir hjá kendu heilivágsfyritøkuni Astra- Zeneca (áður vóru Astra og Zeneca kappingarneytar, men nú eru tær ein og sama fyritøka). Síðsti opponent- urin var Sven Frøkjær, sum er professari á farmaseut- iska háskúlanum í Keyp- mannahavn. Ritgerðin var góðkend, og tað stendur Betty Lóm- stein Pedersen nú í boði at halda fram at granska, sam- stundis sum henni stendur í boði at undirvísa teimum, sum lesa á instituttinum í Keypmannahavn. At áhugin fyri evninum er stórur sæst eisini av, at tað hava verið fleiri, sum hava verið forvitin eftir at frætta, hvat tað er, sum Betty hevur fingist við. Tríggjar ferðir hevur hon luttikið á ráð- stevnum, har hesin stóri og viðkomandi spurningurin hjá ikki minst heilivágsídn- aðinum hevur verið við- gjørdur. Ein av ráðstevnu- num var í París, ein onnur í Berlin, og so var Betty eina ferð í New Orleans í USA. Í sambandi við gransking- ararbeiðið var hon eitt stutt skifti í Uppsala í Svøríki, har hon gjørdi royndir í samarbeiði við svenskar granskarar. Eftir at hon í 1993 var liðug at lesa, arbeiddi Betty í eitt ár á Løvens Kemiske fabrik. Tey, sum hava kann- að omanfyri nevnda spurn- ing, fáa ofta starv í heili- vágsídnaðinum. Men Betty hevur í fyrstu atløgu ikki tikið aðrar avgerðir um framtíðar arbeiði, enn at hon ætlar at taka av tilboð- num um starv í hálvt annað ár, sum hon hevur fingið frá instituttinum, har hon bæði hevur verið studentur og ph. d. kandidatur. Betty Lómstein Pedersen varð studentur í fyrsta árganginum við Gøtu- gjógv. Tað var í 1985. Í januar í 1993 leyk hon farmaseutiskt embætis- prógv í Keypmannahavn, og í 1995 fór hon undir granskingararbeiðið Tað stendur Betty Lómstein Pedersen nú í boði at halda fram at granska, samstundis sum henni stendur í boði at undirvísa teimum, sum lesa á instituttinum í Keypmannahavn JÓANNES HANSEN Tað er av stórum týdningi, at tað verður granskað. Hesa vendingina hevur tað aftur og aftur verið tikið til. Sein- ast hoyrdu vit hana, tá ráð- stevnan um gransking í sambandi við fiskivinnuna var í Norðurlandahúsinum. At føroyingar ikki standa aftanfyri onnur, tá tað ræður um at granska, verður aftur og aftur staðfest. Og nú hava vit aftur fingið hetta staðfest. Fríggjadagin 9. juni vardi Betty Lómstein Pedersen, sum er ættað av Toftum og býr í Glostrup, ph.d ritgerð- ina hjá sær. Tað gjørdi hon á farmaseutiska institutti- num á farmaseutiska há- skúlanum í Keypmanna- havn. Heitið á ritgerðini var Gastrointestinale væskers rolle for opløsning af tung- topløselige lægemiddelstof- fer. Heitið tykist tungt og tor- skilt, men setningurin er sera áhugaverdur, og hann er serliga áhugaverdur hjá heilivágsídnaðinum. Hjá teimum hevur tað stóran týdning at skilja og fáa inn- lit í, hvussu evnini, ið eru tungt upploysilig, skikka sær í sambandi við heilivág og harvið ávirkanina, sum heilivágurin hevur. Heili- vágurin skal jú upploysast í tarmunum fyri at fara í blóð- ið og harvið hava tað árinið, sum hann er ætlaður til. Trupulleikin við tungt upploysiligu evnunum er, at tey kunnu fara útaftur, uttan at tey eru upployst. Tað hev- ur tað fyri heilivágin ó- hepnu avleiðing, at árinið verður minni, enn tað kanska varð roknað við, ella at árinið verður minni støð- ugt, enn tað hevði verið ganginum við Gøtugjógv. Tað var í 1985. Í januar í 1993 leyk hon farmaseut- iskt embætisprógv í Keyp- mannahavn, og í 1995 fór hon undir granskingarar- beiðið. Málið hjá henni var partvís at fáa eina størri fat- an av, hvussu evni verða upployst í sevjunum í mag- atarmunum, og partvís at finna fram til onkra kunst- iga sevju, sum kann brúkast í royndarrúmum. Betty sær sítt arbeiði sum eitt klípi afturat tí nógva kanningarvirkseminum, sum gongur fyri seg í t.d. USA, Svøríki og Týska- landi, og hon hevur í rit- gerðini víst á fleiri onnur øki, enn tey, sum hon hevur arbeitt við, og sum hava týdning fyri heildarfatanina av spurninginum. Mátin Burtursæð frá einum ári, tá hon var burturfrá í barns- burðarfarloyvi, hevur Betty Lómstein Pedersen síðani í 1995 og fram til í summar arbeitt á Instituttinum fyri Farmaci í Keypmannahavn. Arbeiðið hevur m.a. fevnt um at kanna, hvussu skjótt tungtupploysilig evni upp- loysast ella, hvussu væl tey upploysast. Hetta er gjørt við at brúka tvey so kallað modelevni og við at nýta magatarmsevjur frá menn- iskjanum og kunstigar mag- atarmsevjur. Summarfrí Vegna summarfrí er skrivstovan stongd frá 17. juli til og við 28. juli 2000. Advokatfirma Annfinn V. Hansen. Hví ikki nýta summarið í Danmark? Vit sóknast eftir timburmonnum ella fólki sum duga at smíða, at byrja skjótast gjørligt. Arbeiði er á Sælandi og Jútlandi og treyt- irnar eru góðar. Ert tú timburmaður ella dugir at smíða og hevur hug at vinna nógvan pening, so er hetta nakað fyri teg. Ring á tlf. 210626 og fá nærri at vita. Sp/f Fær-Byg GLAÐING - føroyska mánaðarblaðið er at fáa á hesum støðum: Sosialurin - 311820 Norðoyggjar: Shell Quick Service, Stangavegi, Klaksvík Statoilstøðin, N. Pálsgøtu, Klaksvík Kioskin hjá Ann, Klaksvíksvegi, Klaksvík Kioskin v/ Andreu Gaard, Klaksvíksvegi 59, K. Tuck Shop, Klaksvíksvegi 65, Klaksvík Kiosk Sigrið, Klaksvík Hotel Norð, Viðareiði Eysturoy: Shell-støðin á Oyrarbakka Statoil, Skálabotni Statoil, Heiðavegi, Saltangará Statoilstøðin á Strondum Kiosk Vár, Runavík Kioskin við Toftagjógv, Toftir Shell-støðin í Gøtudali FK, Fuglafirði Joma, Skála Stranda Centrum Norðstreymoy: Shell-støðin inni á Fjør, Vestmanna Statoil-støðin, Kollfjarðadali Hjá Børge, Kollafjørður Tórshavn/Argir: H. N. Jacobsens bókahandil Hjalmar Jacobsens bókahandil Bókasølan í SMS Bónus FK-Hoyvík FK, Dr. Jacobsensgøta Kiosk Activ P. A. Restorff Ternubúðin Frants Restorff, bakarí Hjá Gunnleivi, Landavegi Hjá Gunnleivi, Hoyvíksvegi Shell við Norðara Ringveg Statoil-støðin í Gundadali Hornið, SMS Bakaríið Mylnan Kiosk Sentrum, Handilskjarnin Kiosk Svalin Video 2000, Per Mohrsgøtu, Hoyvík Kioskin í Hoyvík, Hvítanesvegi Hornabúðin, J. Dalsgøta, Hornabø Bónus, Smyrilsvegi Garðsbúðin, Argir Argjabúðin, Argir Statoil-støðin, Argir Vágar: Kafeteria á flogvøllinum Myllan, Miðvági FK Vágar, Miðvági Nólsoy: Hjá Anfinn Sandoy: Shell-støðin, Sandur Statoil-støðin,Sandur Suðuroy: Tangabúðin, Tvøroyri FK, Trongisvági Shell-støðin á Oyri, á Bakka, Vági Fa. Dahl, v/ Solveig Johansen, Vági Tekna teg sum haldara, so fært tú sosialin 5 ferðir um vikuna til dyrnar Haldarar ’ F¿royum: 360,-/‡rsfj. Haldarar ’ Europa: 510,-/‡rsfj. 5 bl¿Ý einaferÝ um vikuna ’ Europa: 425,-/‡rsfj. Onnur lond: Ymiskir pr’sir Internet: 240,-/‡rsfj.