týsdagur 29. desember 2015síða 42

Mikudagur 30. desember 2015 18 Sosialurin Brot og bitar úr árinum, ið fór Óluva fest í Hesti Kringvarpskvinnan Óluva Zachariasen hevur fest kongsgarð í Hesti, har mamman seinastu mongu árini hevur verið bóndi. – At taka ábyrgdina av garðinum í Hesti fer neyvan at broyta so nógv uppá mítt lív, tí eg havi allatíðina verið ein partur av tí, sum er knýtt at garðinum, sigur Óluva Zachariasen. Ven stutt og hart Magni Mohr hevur saman við øðrum granskarum úr útheiminum kanna ymiskar venjingarhættir, og niðurstøðan í granskingini er, at mest effektiva venjingin er intens intervalvenjing – tað er, tá ið fólk venja hart í styttri løtur við hvíld ímillum venjingarnar. Hesar venjingarnar eru vanliga ikki serliga drúgvar afturímóti øðrum venjingum. August: Leygardagurin 15. august fer seint í gloymibókina hjá einari familju í Sandavági. Hendan dagin er 14 ára gamli drongurin Karl Mouritsen farin við U16 liðnum hjá 07 Vestur til Klaks­ víkar at spæla dyst. Eitt lítið korter inni í seinna hálv­leiki fær 07 Vestur innkast á egnari hálvu í høgru síðu. Karl fer út at taka innkastið. Hann bukkar seg niður eftir bóltinum og smellur um. Tað tekur eina løtu, áðrenn álvarin í støðuni gerst greiður fyri teimum, sum eru við vøllin í Klaks­ vík. Joan Hovgaard er liðleiðari hjá 07 Vestur, og stendur á síðulinjuni í Klaksvík henda dagin. Hon rennur stillisliga yvir móti, har Karl liggur á síðulinjuni. Hon heldur fyrst, at tað kanska er eitt beinbrot ella okk­urt líknandi, ið er áfatt. Men tá hon kemur yvir til hansara, er tað ein mun­andi álvarsligari støða, enn hon fyrst gav sær far um. – Tá eg komi yvir, liggur hann á liðini. Hann hevur krampar um allan kroppin. Eg leggi merki til at hann er bleikur, hevur bláar varrar og at pupillurnar eru útspílaðar. Og so merki eg at hann hevur ongan puls, sigur Joan Hovgaard. Níggju lívbjargandi minuttir Tað, ið síðani hendur, er stóra bragdið í øllum hesum. Joan Hovgaard er útbúgvin lærari og hev­ur gjøgnum sítt starv verið á fyrstuhjálparskeiði, har hon hevur lært lívbjargandi fyrstuhjálp. Hon merkir eftir á Karli, at ongin pulsur er, og byrjar tí at geva fyrstuhjálp. Onnur fólk streyma eisini til. Onkur loypir yvir í Svimjihøllina í Klaksvík eftir einum hjartastartara. Joan hyggur upp og leggur eisini til merkis, at ein dama í svimjidrakt, bert við einum handklæði rundan um seg kemur við yvir á vøllin. Henda daman er sum skilst portørur, og hevur sæð at okkurt er áfatt. Eisini ein lívbjargari úr svimjihøllini er komin við. – Men tá vit skulu nýta hjartastartaran eru elektrodurnar útgingnar. So vit mugu halda áfram við at geva hjartamassagu og kunstigan andadrátt, greiðir Joan frá. Tað er fysiskt krevjandi at geva lívbjargandi fyrstuhjálp, so tey eru trý fólk, ið arbeiða upp á Karl, meðan hann liggur á vøllinum. Hini bæði eru Laila Jacobsen úr Miðvági og Eyðstein Poulsen úr Klaksvík. – Vit fáa lív í hann einaferð, altso puls, og leggja hann á liðina. Men so fær hann aftur hjartasteðg, og so mugu vit halda áfram at geva fyrstu hjálp, vísir Joan á. At enda kemur sjúkrabilur á staðið, og portørarnir taka yvir. Tá sjúkrabilurin fer av staðnum við Karli eru akkurát níggju minuttir farnir. »Gullmedalja« Hetta hendi alt leygardag. Mána­ morgun vóru Karl og for­eldr­ini send til Danmarkar á Ríkis­sjúkra­ húsið. Her hava læknar kannað Karl, til tess at finna útav, hví hjart­ að steðgaði. Teir hava útilokað allar teir verstu og álvarsomu møgu­leik­ arnar. Mikudagin varð Karl lagdur undir skurð, har hann fekk ein ICD, ella pacemakeara, innopereraðan, sum forðar hjartanum at steðga aftur. Men tað stendur rimmarfast, at skjóta fyrstuhjálpin á staðnum Í tíggju minuttir sveimaði Karl Mouritsen millum lív og deyða á fótbóltsvøllinum í Klaksvík, eftir at hann var smallin um í dysti Sveimaði millum lív og deyða AUG Sigraði í sirmi Heimskendi svenski poppbólkurin Roxette var høvuðsnavn á Summar Festival­inum, og hóast songkvinnan í bólk­inum mátti sita á stóli undir kon­ sertinir, var talan um frálíka konsert: – Roxette uttan roks. Roxette, ið kom, sá og sigraði í sirminum við einum stúgvandi full­um Vágsbøi, har øll sungu við, skrivar um­mælarin hjá Sosialinum. Rýma til Noregs Nógvir føroyskir sjúkrarøktarfrøðingar rýma úr Føroyum og fara uttanlands at arbeiða. Og talið veksur skjótt – heilt skjótt. Tað sigur Óluva í Gong, forkvinna í Felagnum Før­oyskir Sjúkra­røktar­frøð­ ingar, sum stúrir fyri gongdini. Hon sigur, at hetta er ein beinleiðis av­leiðing av, at arbeiðsumstøðurnar hjá sjúkrarøktar­ frøð­ingum í Føroyum verða meiri og meiri ótolandi. Ráð fyllir 30 ár Útnorðurráðið, sum Føroyar, Ísland og Grønland hava í felag, hevur ársfund í Føroyum, og har verður 30 ára stovn­ ingar­dagurin hjá ráðnum feiraður. Millum gestirnar á fundinum er íslendski for­sætis­ráðharrin, Ólafur Ragnar Grímsson. – Føroyingurin í dag er nærum ósjónligur í føroyskum bókmentum. Í staðin finnur tú hill eftir hill við nýskrivaðum bókum um burtur gingin skip, og fisk sum bæði er fiskaður og etin fyri áratíggjum síðani. Silvia Henriksdóttir rithøvundur – Eg havi eisini altíð trúð upp á meg sjálva og ikki ivast eina løtu í, at eg kann klára alt tað, sum mannfólk klára, so hetta er bara nakað eg havi havt í mær Ingeborg Winther fyrrverandi forkvinna í Føroya Arbeiðarafelagi 2015