mánadagur 4. januar 2016síða 9

9 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 4. januar 2016 · Nr. 1 Tingfundur aftur eftir hálvan januar Løgtingið fer aftur til arbeiðis av álvara eftir hálvan januar Árni Gregersen Tingarbeiðið liggur stilt her fyrstu vik­ur­ nar í nýggja árinum. Nógv lógararbeiði var gjørt móti ársenda, tá ið fíggjarlógin fyri 2016 eisini skuldi sam­ tykkjast. Løgtingið kemur sa­m­an aftur – um onki óvanligt er á skránni – umleið 20. januar og nevndararbeiðið byrj­ ar eitt sindur áðrenn. Fleiri mál bíða eft­ir at verða endaliga við­ gjørd. Millum annað ligg­ur uppskotið um upp­boðssølu í vinnu­ nevnd­ini. Álitið kom ikki aft­ ur úr nevndini, tí meir­ lutin í vinnu­nevnd­ini vildi hava eitt upprit frá umsitingini í Løg­ ting­inum um eitt slíkt uppskot kann fara hava krøv um endur­ gjald við sær. Tað er soleiðis, at sjálvt um sam­gong­ an eig­ur for­mann­in í vinnu­nevnd­ini, so hev­ ur and­støð­an meir­lut­ an í nevndini. Fyri at eitt álit kann koma úr nevndini, so skulu fýra undirskrivtir til – og teimum fýra und­ir­ skrif­t­un­um situr and­ støð­an á. Samgongan hevur annars boðað frá, at hon fer undir fleiri stór politisk mál og hev­ur boðið and­støð­ uni við. Talan er fyrst og fremst um broyt­ ing­arnar í lóg­ini um vinnu­lig­an fiski­skap, sum skal virka frá 1. januar 2018, pen­sjóns­ lógina, stjórnarskipan og onnur mál. Politiskt sær 2016 út til at fara at agerast eitt arbeiðssamt og krevj­andi ár. GREINING IRÐUNUM: AR« FØROYAR« ferðartænasturnar, sum sam­felagið er bygt á. Nýggja samgongan hevur ikki krógvað, at hon vilhava virðini í samfelagnum býtt øðrvísi. Hon hevur boðað frá nýggjari skatta- og av­gjalds­ skipan, tilfeingis­gjaldi á fiski- og alivinnuni, nýggjari pen­sjónsskipan og nýskipan av heilsuverkinum. Samgongan millum Javn­ aðarflokkin, Tjóðveldi og Fram­sókn sigur, at hon vil hava hesar nýskipanir gjørd­ ar í einari breiðari politiskari semju við allar flokkar á tingi. Um hetta fer at eydnast er sjálvandi ein politiskur spurn­ingur, men sum lands­ stýriskvinnan við fíggj­ar­ mál­um, Kristina Há­foss, Tjóð­veldi, skrivar í tíðar­ grein, so eru broytingar part­ vís settar í gongd. Um tað er so, at tað sum er gjørt í sambandi við fíggj­ arlógina, er ein partur av broyt­ingunum, so er ikki nógv sum bendir á, at vit fáa breiðar politiskar semjur um stóru broytingarnar. Tá ið atkvøðugreiðsla var um fíggjarlógina og tær lóg­ir, sum eru knýttar at fíggj­arlógini, vísti tað seg í flestu førum, at lógirnar vóru samtyktar við einari at­kvøðu meira enn tær, sum vóru ímóti. Hvat hendir í 2016 Stóru fráboðaðu broyting­ar­ nar skulu gerast í 2016. Á ólavsøku verður eitt upp­skot lagt fram um hvussu fiskivinnan skal skip­ ast eftir 1.janaur 2018. Landsstýrismðaurin við fiskivinnumálum, Høgni Hoy­dal, Tjóðveldi, hevur boð­að frá, at hann fer at seta eina nevnd, sum skal gera upp­skot til hesa nýskipan. Nevndin er ikki alment sett enn. Pensjónsskipanin skal eis­ ini gerast í 2016. Um hetta fer at bera til er eisini ivasamt, tí higartil hevur verið arbeitt vð hesum spurningi í mong ár. Tað eydnaðist at gera tann partin lidnan, sum sig­ ur, at øll skulu gjalda inn til egna skipan, men júst nú hevur tingið samtykt, at hetta skal broytast. Nú skal størri partur gjald­ast gjøgnum Sam­halds­ fasta. Føroyingar sleppa und­an í 2016 at gjalda eitt pro­sent meira inn til egna pen­sjón sum ætlanin var, men afturfyri skal mesti pen­ingurin av tí eina pro­ sent­inum gjaldast inn í Sam­ halds­fasta. Við øðrum orðum, so hev­ur nýggja samgongan við smølum meirluta gjørt broyt­ingar í pen­sjóns­skip­ anini, sum ætlanin annars er at gera breiða semju um í hesum árinum. Broytingar eru eisini gjørd­ar í fiskivinnuni og í vinnu­nevndini liggur eitt upp­skot um uppboðssølu. Áltið kemur úr nevndini í hes­um mánaðinum – helst eitt sindur niðurgraderað – men við nakað av upp­boðs­ sølu í. Heldur ikki hendan broyt­ ingin leggur upp til sam­starv við andstøðuna, sum tó hevur sagt, at hon sjálv­andi vil viðvirka til at gera eina nýggja skipan um vinnu­ ligan fiskiskap frá 1. januar 2018. Javnvágin Tað stendur heilt greitt, at tað fylti ómetaliga nógv hjá samgonguni at gera eina fíggjarlóg, sum ikki hevur hall, men tað fylti eins nógv at halda lyftini um ein skatta­lætta til lág- og miðal­ inn­tøkurnar. Í politiska arbeiðnum móti endanum á árinum var mang­ar ferðir sagt, at nógvar manna­gongdir vóru ikki fylgdar, tí tíðin var so knøpp. Í hesum árinum fáa vit at síggja um samgongan hjá Aksel V. Johannesen, løg­ manni, hevur tað politiska handa­lagið, sum skal til, fyri at gera broytingar í sam­fe­ lag­num, sum byggja á breið­ ar politiskar semjur. Útlitini eru ikki tey bestu, so sum frontarnir eru drignir upp nú. Politiska samgongan og andstøðan standa hvør sínu megin gjónna. Blokkarnir hava hvør sín hugsjón um, hvussu virðini skulu býtast, so skulu vit hava loysnir, sum halda í longri tíð, skal gott politiskt handverk til. At broytingar eru neyð­ ug­ar ivast ongin politikari í. Hvussu tær skulu gerast er ein annar spurningur. Enn er nevndin ikki almenn, sum skal gera broytignarnar í lógini um vinnuligan fiskiskap. Landsstýrismaðurin við fiskivinnumálum, Høgni Hoydal, Tjóðveldi, lovar framvegis, at hon verður sett fyrsta dagin Politiska skipanin og serliga samgongan bjóðar til breiðar semjur í hesum árinum, men gjøgnumførdi broytingar í 2015 uttan undirtøku frá andstøðuni