hósdagur 7. januar 2016síða 14

FRÍGGJADAGUR 8. JANUAR 2016 SOSIALURIN 3 14 TEMA Atkomuviðurskifti ...hjá teimum, sum bera brek RÓGVI NYBO S einastu árini hevur al­samt størri fokus verið sett á um­ støðurnar og atkomu­viður­ skiftini hjá teimum borgar­ um í Føroyum, ið bera brek. Serliga er tað Meginfelag teirra, ið bera brek í Føroyum, MBF, ið javnan er frammi og varpar ljós á ymisk viðurskifti, ið tørvur er á at bøta um. Føroyingar eru eisini vorðnir meira tilvitaðir um at taka atlit til fólk, ið bera brek, enn vit vóru fyrr. Sambært Tóru við Keldu, ið er forkvinna í MBF, sæst hetta eisini aftur. – Vit síggja alsamt batar á brek­ økinum. Tó kunnu vit ikki nágreina, hvussu langt vit eru komin, tí tað eru ongar ítøkiligar kanningar gjørdar, greiðir Tóra við Keldu frá. Meginfelag teirra, ið bera brek í Føroyum arbeiðir við hesum økinum út frá altjóða sáttmálanum hjá Sam­ eindu Tjóðum um rættindi teirra, ið bera brek, ið varð samtyktur av Føroya Løgtingi í 2009 at eisini skula galda fyri Føroyar. Tó at batar eru at hóma á brek­øk­ inum, merkir tað ikki at alt er leyst og liðugt, og at komið er á mál. Tvørtur­ ímóti eru enn nógvar av­bjóð­ingar at loysa. Álvarslig støða hjá tunghoyrdum Hóast nógvir glottar eru at hóma, er enn langt á mál, til at vit kunnu siga, at Føroyar fult og heilt kunnu liva upp til ST sáttmálan fyri fólk við breki. Í fjør lat MBF eina sonevnda skuggar­ frá­greiðing inn til ST, sum greiðir frá hvussu Føroyar vísa sáttmálan í verki. Skuggafrágreiðingin og niður­ støður­nar frá ST vísa, at enn er nógv eftir. – Út frá hesum hava vit millum ann­að víst á, at ein tann mest um­ ráð­andi greinin, fyri at seta í verk ST sátt­málan í Føroyum, er grein 33 um innlendis ígildissetan og eftir­lit. Vit hava eisini eftirlýst, at Føroya Lands­ stýri setir í verk ein brek­politikk, sigur Tóra við Keldu, for­kvinna í MBF. Men uppaftur verri er statt hjá tunghoyrdum ella næstan deyvum í Føroyum. – Vit hava millum annað eisini víst á, at støðan hjá tunghoyrdum ella næstan deyvum í Føroyum er álvar­ slig. Mong teirra hava ikki teknmál og kunnu als ikki vera við í tí, sum hendir rundan um tey og í samfelagnum. Tey eru ofta avskorin frá sosialari sam­ veru og eisini til dømis frá næstan øll­um, sum Kringvarp Føroya sendir, greiðir Tóra við Keldu frá. Hetta er sjálvsagt ein álvarslig støða hjá hesum bólki at vera í, at vera avskorin frá allari sosialari samveru. Tí hevur MBF eisini í fleiri umførum varpað ljós á viðurskiftini, eitt nú við teksting og teknmálstulking av send­ ing­um í Kringvarpinum. Ferðasambandið ein avbjóðing Ein onnur serlig avbjóðing hjá fólkum, ið bera brek, er ofta at koma aftur og fram við almennu flutnings­ møgu­leikunum í Føroyum. Eins og vit vísa á í aðrari samrøðu á næstu síðunum, eru atkomumøguleikarnir hjá fólkum, ið bera brek, av stórum týdn­ingi at fáa bøtt um. Serliga um tey ikki sjálvi hava møguleika at ferð­ ast við bili, og tískil noyðast at brúka al­menna ferðafólkaflutningin. Sambært forkvinnuni í MBF eru bussarnir og nøkur skip hjá Strand­ faraskipum Landsins ein avbjóðing hjá teimum, ið bera brek. Serliga trup­ult er tað hjá fólkum, ið bera brek, at koma út á smærru útoyggjarnar, har at­komu­viðurskiftini eru rættiliga tengd at veðrinum. Snýr seg eisini um hugburð Almennu Føroyar hava fyrstu og fremstu ábyrgdina av, at betra um kor­ini hjá øllum teimum, ið bera brek, so­leiðis at tey hava javnbjóðis møgu­ leikar við onnur í samfelagnum. Men tað snýr seg eisini um hugburðin hjá hvørj­um einstøkum borgara. – Sjálvsagt er uppgávan tvídeild, har almenni myndugleikin eigur at arbeiða fyri at liva upp til ST sátt­ málan, men MBF vísir alla tíðina á týdningin í hugburðinum hjá føroy­ ingum. Um samfelagið skal broytast, so mugu føroyingar standa saman um uppgávuna at geva hvør øðrum javn­rættindi og ein so virknan ger­ andis­dag sum gjørligt, staðfestir Tóra við Keldu, forkvinna í MBF. ROGVI@SOSIALURIN.FO MBF Vit síggja alsamt batar á brek­ økinum. Tó kunnu vit ikki ná­greina, hvussu langt vit eru komin, tí tað eru ongar ítøkiligar kann­ingar gjørdar« Tóra við Keldu BUSSAR OG SKIP ERU EIN AVBJÓÐING Nógvir batar eru at síggja á brekøkinum. Tó eru onkrir bólkar verri staddir enn aðrir, og serliga eru nøkur skip og bussarnir hjá Strandferðsluni ein avbjóðing, sigur Meginfelag teirra, ið bera brek í Føroyum, um støðuna sum heild Tóra við Keldu, forkvinna í MBF – Á útoyggjunum eru vit tengd av náttúruni og veðrinum, og tað er neyðugt at passa sær løgir og leypa í land, og tað sigur seg sjálvt, at tað ber ikki til hjá rørslutarnaðum, sigur Jóhan Petur Abrahamsen, rakstrarleiðari hjá Strand­ faraskipum Landsins. SAVNSMYNDIR: ÁLVUR HARALDSEN