hósdagur 7. januar 2016síða 26

FRÍGGJADAGUR 8. JANUAR 2016 SOSIALURIN 3 26 Siðsøga So kom alt heimaarbeiði afturat, serliga epli, torv og hoyggj. Har var nokk at takast við, tí tað vóru fáir arbeiðsførir menn heima um summarið tá í tíðini. So fór Arne við trolaran Goðanes av Norð­ fjørðinum. Fleiri úr Rituvík vóru við, millum aðrar Carl, bróðirin. Hann segði Arna frá, at teir manglaðu ein 2. kokk, og tað gjørdist Arne. Fyrsti túrurin við Goðanesi var á salt­fiska­ veiðu í Grønlandi, so var farið til Bjarnoynna. Arne var við Goðanesi til jóla í 1956. Tá fór hann av, tí hann og aðrir skuldu við Gerpi fyrst í januar mánaði. Gerpir var nýggjur trol­ari hjá sama reiðaríi. Goðanes sigldi á flesj­arnar í januar í 1957 og sakk. Skiparin varð ikki funnin. Allir hinir av manningini vórðu bjarg­aðir. Fyrsta árið við íslandstrolara var inntøkan 30.000 krónur, ógvuliga góð inntøka tá. Arne sigldi við Gerpi til í apríl í 1958, men fór av, tá ið trolarin skuldi til Grønlands á saltfiskaveiðu. Her kann vera nevnt, at Maggi, elsti bróð­ ir­in, var eisini við Gerpi. Teir vóru á somu leið sum Hans Hedtoft, tá ið hann sakk í januar 1959. Umborð á Gerpi stóð eisini nógv á gomlum nøglum. Sjóverkur førdi til grannskoðan Arne vildi hava realprógv og skuldi í skúla um hálvan august. Hann fór fyrst ein túr við Kallsevni til Grønlands. Túrurin bleiv nakað drúgvur, og hann kundi tí ikki fara í skúla fyrr enn um 20. oktober. Hann fekk prógv í 1960. Arne ætlaði at læra til jettflogskipara, og eftir lokið prógv fór hann niður til Keyp­ manna­havnar til upptøkuroynd. Eftir ein tíma varð hann vrakaður, tí hann hevði havt millum­oyrnabruna sum barn. Komin heimaftur fór hann so ein túr við Havborgini eystureftir. Teir høvdu ringa reisu. Arne var ringur av sjóverki, hetta gjørdi sítt til, at hann gavst við sjólívinum. Tískil gjørdist hann grannskoðari. Hann fekk starv sum lærlingur í einum lítlum grannskoðaravirki niðri. Tað einasta, tey spurdu um, var, um hann kundi arbeiða. Tað játtaði hann við góðari samvitsku. Lønin var ikki stór, 650 kr. um mán­að­in. Í 1962 fekk Arne starv í størsta grann­skoðara­ virki í Danmark tá, Revisions og For­valt­nings­ instituttet. Har var Arne, til hann í 1967 hevði fingið prógv í HD í roknskaparlæru. Tá flutti hann til Arthur Andersen, eina av heimsins størstu grannskoðarafyritøkum. Her var hann í fimm ár. Ímeðan tók hann prógv sum ríkis­ góðkendur grannskoðari í 1970. Arne arbeiddi so sum ráðgevi í trý ár. Ein stór uppgávu var fyri Føroya Landsstýri at endurreisa skipasmiðjurnar á Skála og í Vestmanna. Tað arbeiðið tók umleið hálvt ár. Veturin 1972/1973 búðu tey tí í Føroyum. Kom inn í fiskivinnuna Samstundis fekk hann fleiri uppgávur í fiski­ vinnuni bæði í Føroyum og í Esbjerg. Í 1970 høvdu Osmund Justinussen og Arne saman við øðrum stovnað eitt felag F/f Trol­ fisk, sum læt ídnaðarbát byggja á Esbjerg Skips­værft. Ídnaðarbáturin bleiv handaður á sumri í 1972 og fekk navnið Magnus í Rituvík eftir pápa systkini. Carl førdi hann. Sama árið keypti felagið Koralfisk. Várið 1973 stovnaði Arne, saman við øðrum í Esbjerg, felagið Trolfisk ApS umframt undir­ feløg at byggja ídnaðarskip. Eitt skip fór til Leir­víkar og fekk navnið Stjørnan. Seinni kom eisini Polarhav. Várið í 1973 fluttu Arne og húskið til Es­ bjerg, tí arbeiðið hjá honum tá var í Esbjerg og í Føroyum. Árini til 1984 arbeiddi hann eisini sum ráðgevi fyri Landsstýrið. Hann gjørdi til­ mæli viðvíkjandi ymiskum íløgum, har Lands­kassin skuldi geva studning ella lata veð­hald fyri lánum. Harumframt hevði hann ábyrgdina fyri einari skattafrágreiðing, einari ídnaðarfrágreiðing og einari flaka­ virkisfrágreiðing. Í august í 1975 stovnaði Arne saman við tveimum kenningum grannskoðaravirki í Es­ bjerg. Í 1980 og aftur í 1990 legði Arne sítt virki saman við øðrum virkjum í Esbjerg. Nýggjasta felagið var Deloitte. Starvsfólkatalið var 110 í Esbjerg og 750 í øllum Danmark. Arne var leiðari í Esbjerg-deildini í tvey ár. Hann kom í nevndina fyri felagið og bleiv for­maður á heysti í 1994. Tá ið Arne fór frá í 1999, var hetta størsta grannskoðaravirki í Dan­mark. Síðan Arne gavst sum grannskoðari, hevur hann tikist við nevndararbeiði og ráðgeving hjá virkjum, sum hann hevur havt serligt sam­band við. Seinnu árini hevur hann eisini sam­an við øðrum arbeitt at menna fiskarí og olju­leiting. Familjan Arne er giftur við Sólvá, dóttur Herborg og Gunnar Gunnarsson, kendur sum leiðari á Fiskivinnustovuni í Tinganesi. Tey giftust í oktober í 1961. Arne og Sólvá eiga trý børn, Gisla, Evu og Leon. Sólvá var tvey ár lærlingur á Tjaldurs Apo­ teki í Havn. Hon var eitt skifti skrivstovufólk á telefonstøðini í Havn. Í 1960 fór hon niður til Holbæk á húsarhaldsskúla. Hon hevur arbeitt á ymsum skrivstovum niðri. Sólvá dugir ógvuliga væl til hendurnar, at binda, seyma og mála. Hon hevur fleiri ferðir havt seymiskeyð í Føroyum. Frá 1991 til 1999 var hon javnan á skeiði hjá hálendsku listakonuni Baukje Zijlstra at læra at mála. Hon hevur ofta framsýningar og hevur sýnt fram í Føroyum fleiri ferðir. Í september í ár skal hon hava framsýning í Smiðjuni í Lítluvík. Hetta var søgan um systkini í Rituvík Hetta var so søgan um hesi systkin í hesum umfarinum. Teirra søga er sjálvandi nógv longri enn hetta. Men kortini er hon nóg long til at geva eina lýsing av hesi familju og hennara umstøðum. Samstundis er hetta eisini ein partur av søguni hjá Rituvík. Henda søga er meira útgreinað í Keraldinum nr. 8, blaði hjá fornminnisfelagnum á Glyvrum. Her er m.a. greitt frá torvverkfallinum í Ritu­ vík fyrst í farnu øld. Rituvíkingar seldu torv til havnarfólk. Teir hildu seg fáa nakað lítið burtur­úr og vildu hava prísin hækkaðan úr 40 upp í 45 oyru fyri leypin. Tað sum hjálpti rituvíkingum, var kolaverkfall í Bretlandi, sum gjørdi, at minni fekst av koli. Úrslitið var, at prísurin fór upp í 42 ½ oyra. Tað var heppið, at henda søgan um systkini kundi verða skrivað, meðan tey øll eru á lívi. Henda søgan byrjar sum við so mongum av tilvild. Í 2011 rættlósu Amy og Svenning mína bók »Havið tók teir«. Umframt hetta gjørdist Svenning eisini ein íblástur til bókina, serliga til partin um vanlukkuna í 1927 við Florens, sum kostaði einum av hansara skyldmonnum lívið. Men Svenning læt seg ikki ávirka av tí, men gav eitt íkast, sum skapti meira javnvág í teimum frásagnum, sum hava verið millum manna alla hesa tíð, síðan vanlukkan hendi. Vit komu at kennast væl hesa tíðina. Hetta førdi til, at hugskotið um at lýsa hesi 12 systkin varð nevnt fyri Amy. Øll hava hoyrt um tey, men tey eru fá, sum vita nakað serligt um tey. Hetta helt Amy eisini vera gott hugskot, og hon hevur eisini fingið til vega stóran part av tilfarinum, og skal hon hava takk fyri tað. Samstundis er ættin hjá systkjunum fegin um at hava fingið so mikið sum hetta av sínari ættarsøgu upp á blað. Hesum kunnu so onnur eisini fáa gleði av. Sunnudagsskúlin í missiónshúsinum taldi nógv í uppvøkstrinum hjá hesum systkjum. Hetta eru sunnudagsskúlabørn í Rituvík William Martin var skúlaskipið hjá flestu rituvíkingum. William Martin varð keypt úr Hetlandi. Hetta modellið stendur á Fiskivinnufróðskaparsetrinum í Scalloway í Hetlandi Minnisvarði fyri niðursetufólkini í Rituvík. Teirra millum vóru omman og abbin hjá systkjunum