hósdagur 7. januar 2016síða 28

FRÍGGJADAGUR 8. JANUAR 2016 SOSIALURIN 3 28 FÓLKAPENSJÓNIN NÚ FÆST HÆGRI GJALD ÚR SAMHALDSFASTA ÁRNI GREGERSEN O rðaskiftið gjørdist drúgvt og langt, tá ið landsstýrið kom í Løgtingið við einum uppskoti, sum lækkaði grund­upphæddina í fólkapensjónini. Uppskotið hekk saman við einum øðrum uppskoti, sum segði, at vit skulu gjalda meira pening inn í Sam­ haldsfast, sum so væntandi eisini fór at hækka útgjaldið. Uppskotini frá landsstýrinum vóru samtykt og nú hevur so stýrið í Arbeiðsmarknaðareftirlønargrunn inum – kallaður Samhaldsfasti ella AMEG – avgjørt at fylgja áheitanini frá landsstýrinum og gjalda eitt hægri gjald úr grunninum frá 1.januar í ár. Gjaldið úr Samhaldsfasta verður frá 1.januar í ár 3.910 króur um mán­ aðin. Samhaldsfasti hevði framm­an­ undan avgjørt at hækka útgjaldið 100 krónur, men avgerðin hesa vikuna – eftir at inngjaldið er hækkað – fór so upp við 800 krónum afturat. Orðaskiftið um at lækkka grund­ upphæddina í fólkapensjónini skapti orðaskifti á tingi og serliga um­boð fyria Fólkaflokkin, Sam­bands­flokkin og Miðflokkin funnust at Javn­aðar­ flokkinum fyri at ganga á odda við at minka um sjálva grund­upp­hæddina í fólkapensjónini. Pensionistafeløgini vóru eisini hart ímóti, at hetta skuldi henda, tí fyri mong teirra er grundupphæddin í fólkapensjónini tryggasta inn­tøk­an tey hava – og harafturat er grund­upp­ hæddin skattafrí. Landskassin sleppur bíligari Samhaldsfasti er ein grunnur, sum er uttanfyri almennu skipanina og eisini leysur av landskassanum. Samhaldsfasti hevur eitt stýrið við umboðum fyri løntakarar og ar­ beiðsgevarar umframt ein for­mann, sum valdur verður í felag. Í løtuni er Marita Rasmussen, stjóri í Føroya Arbeiðsgevarafelag, og Georg Hansen, formaður í Før­oya Arbeiðarafelag limir, meðan Ann­fin Vitalis Hansen, advokatur, er for­ maður í stýrinum. Tá ið landsstýrið júst nú hevur valt at gera broytingar í inn- og út­ gjald­inum, so er hetta fyri at minka um útreiðslurnar hjá landskassanum til pensjónirnar og fyri at fáa hallið hjá landskassanum burtur í ár. Samstundis sigur landsstýrið, at hetta saman við øðrum broytingum, fer at geva pensjonistum eitt sindur meira at liva fyri. Í viðmerkingunum til uppskotið um hægri útgjald, skrivar landsstýrið: »Samstundis sum ætlanin er at hækka útgjaldið úr arbeiðs­mark­ naðar­eftirlønargrunninum so­leiðis, at hesin verður ein størri part­ur av samlaðu pensjónsskipan før­oy­inga, er ætlanin at lækka grund­ar­upp­ hæddina í fólka­pen­sjón­ini sam­svar­ andi. Hartil er ætlanin at hækka við­ bótina til fólkapensjónistar soleiðis, at teir pensjónistar, ið bert hava fólka­pensjón og útgjald úr arbeiðs­ marknaðareftirlønargrunninum at liva fyri, fáa meira at liva av. Hetta fer, saman við skatta­lætt­ anum til lág- og miðallønt, um­framt munandi broyting í kring­varps­ gjaldinum fyri pensjónistar, at geva pensjónistum ein munandi fíggjar­ ligan lætta í 2016.« Uppskotið styrkir haldførið í al­ menna búskapinum, og uppskotið fer umvegis AMEG at økja um eftir­ lønar­upp­sparingina í landinum. Løgtingið samtykti hægri inngjald – og nú hevur stýrið í Arbeiðs marknaðareftirlønargrunninum hækkað gjaldið frá 2016 Samhaldsfasti Samhaldsfasti – ella AMEG – er ein arbeiðsmark naðareftirlønargrunnur, sum bæði løntakarar og arbeiðsgevarar gjalda inn í. Stýrið er mannað við einum umboði fyri arbeiðsgevararnar og einum fyri arbeiðstakararnar. Annfin V. Hansen er formaður í stýrinum. Hinir limirnir í løgtuni eru Georg Hansen, formaður í Føroya Arbeiðarafelag og Marita Rasmussen, stjóri í Føroya Arbeiðsgevarafelag. Inngjaldið hækkar eitt hálvt prosent av lønini fyri arbeiðstakarar og eitt hálvt prosent fyri arbeiðsgevarard. Hækkingin gevur grunninum á leið 85 milljónir krónur meira um árið. Samlaða inngjaldið í grunnin verður so í 2016 millum 380 og 390 milljónir krónur. Grunnurin letur um 90 prosent av inngjaldinum út aftur, so einar 370 millæjónir krónur verða útgoldnar í ár. 7000 løntakarar fáa útgjald úr Samhaldsfasta. Kristina Háfoss, landsstýriskvinna við fíggjarmálum, legði uppskot fram um at hækka inngjaldið í samhaldsfasta. Annfinn Vitalis Hansen, formaður í stýrinum fyri Samhaldsfasta, játtaði saman við hinum báðum stýrislimunum at gjalda 800 krónur um mánaðin afturat úr Samhaldsfasta.