hósdagur 7. januar 2016síða 29

FRÍGGJADAGUR 8. JANUAR 2016 SOSIALURIN 3 29 Bæði í skrift og talu var mótmælt móti at lækka grundupphæddina í fólkapensjónini ÁRNI GREGERSEN Tað var ongin undirtøka, tá ið lands­ stýriskvinnan við fíggjarmálum, Krist­ina Háfoss, Tjóðveldi, legði upp­ skot fram um lækka grund­upp­hædd­ ina í fólkapensjónini og so heldur lata pensjonistum meira pening úr Sam­ haldsfasta. Sum í øllum hinum uppskotunum, sum vóru knýtt at fíggjarlógini, so segði landsstýrið, at tíðin var so stutt, at uppskotini ikki vóru send til hoyr­ ingar. Vanligt er, at lógaruppskot verða send til hoyringar til teir partar í sam­felagnum, sum verða raktir bein­leiðis av lógarbroytingununm. Hoyringspartarnir fáa so vanliga fýra vikur at gera viðmerkingar til upp­skotini. Í heyst og í vetur var tíðin so stutt til fíggjarlógin skuldi samtykkjast, at stundir ikki vóru at senda flestu upp­ skotini til hoyringar. Kortini hendi tað í málinum um at leggja ein part av fólkapensjónini í Samhaldsfasta, at nógv kortini komu við við­merkingum, hóast tey ikki høvdu fingið uppskotini til hoyringar. Og landsstýrið fekk nógvar grund­ gevingar fyri, at hetta var ein vánalig loysn. Í flestu hoyringsskrivunum verð­ ur sagt, at tá ið útgjaldið úr Sam­ halds­fasta áður er hækkað, so hevur endamálið altíð verið at bøta um korini hjá pensjonistum, tí gjaldið úr Samhandsfasta er komið afturat fólkapensjónini. Stýrið fyri Samhaldsfasta hevði eisini viðmerkingar til uppskotið um at meir skuldi gjaldast inn í Sam­ haldsfasta: »1) Tað er líkt til at samgongan ynskir at AMEG skal spæla ein størri leiklut í framtíðar pensjónum. Tað kann stýrið taka undir við, men heldur at broytingin í so fall eigur at vera partur av tí arbeiði, sum pensjónbólkurin, sum skal arbeiða við nýggju pensjónsskipanini, skal gera. 2) Uppskotið um at hækka inn­gjald­ ið til AMEG tekur grunnurin til eftirtektar um tað verður sam­tykt í Løgtinginum og eitt hægri inn­ gjald grundar eitt hægri útgjald. Stýrið fyri AMEG fær tó ikki viðgjørt, hvussu stórt útgjaldið verð­ur hækkað við, fyrr enn upp­ skotið um broytingina av inn­ gjald­inum er samtykt á tingið. 3) Stýrið hjá AMEG ynskir at vísa á, at broytingar í fólkapensjónini (grundupphæddini), ikki hava nakra ávirkan á málsviðgerðina av útgjaldinum úr AMEG. Tvey høvuðsatlit eru, tá stýrið fyri grunnin ásetir útgjald úr grunn­ inum. Fyri tað fyrsta at pengarnir »halda« yvir tíð og fyri tað næsta at veitingin er »inflatións«tryggjað – at útgjaldsskipanin er haldfør og støðufest. 4) Uppskotið um at broyta lógina um eftirløn hevur stýrið onga við­ merking til, tá hon ikki hoyrir til økið hjá stýrinum. Tó skal sigast, at tað er ikki rætt, at uppskotið til broyting í lógini um AMEG krevur eina broyting í lógini um eftirløn.« Stýrið fyri grunnin leggur afturat, at Samhaldsfasti higartil altíð hevur verið tað, sum verður lagt afturat pen­ sjónini – og ikki ein beinleiðis partur av pensjónini, sum tað verður nú. Føroya Arbeiðsgevarafelag sig­ur eisini, at Samhaldsfasti var upp­runa­ liga eitt gjald, sum var lagt afturat pensjónini og higartil hevur verið hildið fast um tað. Líka til nú. Føroya Arbeiðsgevarafelag endar skrivið við at siga: »Føroya Arbeiðsgevarafelag held­ ur, at betri hevði verið, at lands­stýr­ ið steðgaði á her og fór meira grund­ leggjandi til verka við at seta eina nevnd at eftirhyggja alla pen­sjóns- skipanina, sum hon er. Vit heita staðiliga á landsstýrið at seta ein arbeiðsbólk at gera eina væl gjøgnumarbeidda pensjónsnýskipan, sum tekur atlit til allar tættir, m.a. arbeiðsmarknaðareftirløn og pen­ sjón, og sær hetta í einum saman­ hangi við eftirlønargjøldini ásett í kollektivum sáttmála umframt hald­ føri hjá landskassanum.« Heldur ikki Fakfelagssamstarvið heldur, at loysnin hesaferð er serliga skilagóð og tey finnast eisini at, at arbeitt verður so skjótt, at stundir hava ikki verið at senda uppskotið til hoyringar. »Tí er okkara vón, at hesar broyt­ ing­arnar bíða, til tá ein breið semja er komin undir land – eins og okk­ara vón er, at tá arbeiði við eftir­løn­ar­ reforminum fer í gongd, so eru allir viðkomandi partar við í tí a­r­beið­ inum, og allar freistir við­víkj­andi hoyr­ingum og so framvegis, somu­ leið­is verða virdar.« Hóast hesar viðmerkingarnar, so vóru uppskotini um at lækka grund­ upphæddina í fólkapensjónini og at hækka inngjaldið til Samhaldsfasta samtykt. Og nú hevur stýrið í Samhaldsfasta samtykt at hækka útgjaldið. Samanumtikið ger hendan broyt­ ingin, at tað verður lættari at sleppa undan halli á fíggjarlógini í 2016, tí Samhaldsfasti er ein grunnur fyri seg – og er ikki partur av landskassanum. Øll mótmæltu at lækka grundupphæddina Pensjonistarnir mótmæltu og bóru Løgtinginum skriv um, at tey eru ímóti lógarbroytingini um at lækka grundupphæddina í fólkapensjónini