týsdagur 12. januar 2016síða 44

VIKA 2 • 11. JANUAR 2016 12 ÓKEYPIS LÝSINGARBLAÐ TEMA Heilsa Fimtihvør roykir hvønn dag Næstan fimtihvør, sum var við í spurnar­kanning hjá Fólkaheilsu­ ráðnum, roykir hvønn dag. 19,1 prosent av teimum spurdu svaraðu, at tey roykja hvønn dag, og lutfalsliga eru tað nærum eins nógv av hvørjum kyni – eitt vet fleiri kvinnur enn menn roykja hvønn dag. Fólkaheilsukanningin, sum Folka­heilsuráðið skipaði fyri í fjør, um­fat­aði 4559 fólk yvir 18 ár. Hesi fólk vórðu tilvildarliga vald úr Lands­fólka­yvirlitinum og fingu spurnar­blað sendandi. Ein lítil helvt av teimum, 2197, svaraðu spurnar­blað­num, og við hesum svarum hevur Fólkaheilsuráðið gjørt eina meting av heilsumálum hjá før­oy­ingum. Tá ið tað ræður um royking, eru fólk í aldrinum 25 til 34 ár lutfalsliga størstu roykjararnir. Tað er í hesum aldursbólki, at flest fólk svara, at tey roykja hvønn dag. Talið á roykjarum er tó størst í aldurs­bólkinum 45 til 64 ár. Kanningin hjá Fólkaheilsu­ráð­ num vísir eisini, at 70 prosent av teim­um, sum roykja, fegin vildu lagt av. 31,6 prosent av teimum spurdu hava lagt av at roykja. Ávirkar heilsuna Royking ávirkar fólkaheilsuna nógv, og roykjarar eru í størri vanda fyri at fáa fleiri sjúkur, mill­um annað krabbamein, æðra­ kálk­ing og lungnasjúkur. Líka mikið hvussu lítið roykt verður, er royking tengd at øktum vanda fyri sjúku. Stórroykjarar (tey, ið roykja 15 ella fleiri sigarettir um dagin) liva í miðal átta til tíggju ár styttri saman­borið við tey, ið ongantíð hava roykt. Roykjarar (tey, ið roykja 14 ella færri sigarettir um dagin) liva í miðal fimm ár styttri saman­ borið við tey, ið ongantíð hava roykt. Hetta vísa útlendskar kann­ ingar og er ivaleyst eisini soleiðis hjá okkum. Royking skapar øktan vanda fyri sjúkum og tekur burtur av lívslongdini Næstan triði hvør føroyingur hevur ikki nortið alkohol seinasta árið N ýggja Fólkaheilsukanningin vís­ir, at 30 prosent av teimu spurdu hava ikki nortið alkohol sein­asta árið. 2197 fólk svaraðu spurningunum í spurnarblaðnum, sum Fólka­heilsu­ ráðið sendi teimum, og eitt óvæntað stórt tal av føroyingum søgdu seg halda seg burtur frá rúsdrekka. Í kanningini varð spurt: »Hevur tú drukkið alkohol teir seinastu 12 mán­ aðirnar«. Svarast kundi ‘ja’ ella ‘nei’. 70 prosent av teimum, ið svaraðu, søgdu seg hava drukkið alkohol sein­ astu 12 mánaðirnar, og harvið vóru tað 30%, ið ikki hava drukkið alkohol sein­astu 12 mánaðirnir. 79,6 prosent av monnunum og 62,7 prosent av kvinnunum høvdu drukk­ið alkohol seinastu 12 mán­að­ir­nir. – Talið á teimum, sum als ikki drekka, er so­ statt stórt í Føroy­ um. Hetta hava vit eisini sæð í und­an­ farnum kanningum, sigur Fólka­heilsu­ ráðið. Í kanningini varð eisini spurt, hvussu ofta drukkið varð fimm alko­ eindir ella meir við sama høvi. 59 pro­ sent siga seg sjáldan drekka fimm alko­eindir ella meir til sama høvi. 3,7 pro­sent av teimum spurdu siga seg drekka fimm alkoeindir ella meir til sama høvi nakrar ferðir um vikuna. Alkohol er eisini ein faktorur, sum ávirkar fólkaheilsuna. Umframt ymsar likamssjúkur kann bundinskapur av alkoholi eisini hava sálarligar og sosi­ alar fylgir við sær fyri tann ein­staka og fyri familjuna. Nógv halda seg burtur frá rúsdrekka Næstan triði hvør føroyingur nertir ikki rúsdrekka Fólkaheilsukanningin hjá Fólka­heilsu­ ráðnum vísir, at heili 75 prosent av teim­um spurdu hava tikið eitt ella fleiri sløg av heilivági seinastu 14 dagar­nar. Mest brúkti heilivágurin er pínu­stillandi ímóti høvuðpínu, 32,3 pro­sent av teimum spurdu siga seg hava tikið hendan heilivág. Kanningin vísir, at 40 prosent av teimum, sum eru í aldrinum 18 til 44 ár hava tikið pínu­stillandi heilivág fyri høvuðpínu, men brúkið av hesum heilivági minkar við árunum. Taka nógvan heilivág Serliga tey yngru fólkini roykja hvønn dag, vísir kanning hjá Fólka­heilsuráðnum