mánadagur 18. januar 2016síða 5

5 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 18. januar 2016 · Nr. 7 POLITIKKUR Árni Gregersen Nevndin, sum Løgtingið setti at kanna viðurskiftini kring Eik grunnin og grunnaeftirlitið, fanst í frágreiðingini á, at hon ikki fekk innlit í øll skjøl hesum viðvíkjandi, tí tey ikki eru undri føroyskum myndug- leikaøki. Nú hevur danska løg- reglumálaráðið sagt, at tað er sinnað at fáa eina loysn, so hetta ikki hendir aftur. Tað skrivar vinnunevndin í álitinum í einum uppskotið til samtyktar, sum formað- urin í nevndini, sum kann- aði Eik grunnin og grunna- eftirlitið, Joen Magnus Rasmussen, Fólkaflokkurin, hevur lagt fram. Í uppskotinum eru annars uppskot til fleiri broytingar, men vinnunevndin skrivar í álitinum, at fleiri av hesum broytingum longu eru gjørd- ar. Í uppskotinum verður mælt til at gera fimm ávísar broytingar: • at lóggáva um sparikassa- grunnar verður gjørd greiðari fyri at sleppa undan misskiljingum og skeivum tulkingum, • at sparikassagrunnar koma undir meira út- greinað eftirlit, og møgu- liga somu høvuðslóg- gávu sum bankar í tann mun, tað er gjørligt og relevant, • at sparikassagrunnar eiga at koma undir sama eftirlit sum bankin í fíggj- arsamtakinum, • at eftirlitið við spari- kassagrunnum verður styrkt, at hesar skerpaðu reglur eisini verða settar í verk fyri onnur stór fíggjarsamtøk, sum eru skipað eftir øðrum reglum enn vinnugrunnalóg og lov om finansiel virk- somhed, • at lóggáva um ikki- vinnurekandi grunnar eisini verður gjørd. Torført at fáa upplýsingar Í viðmerkingunum til upp- skotið til samtyktar, skrivar Joen Magnus Rasmussen, at nevndin, sum var sett at kanna Eik grunnin, hevur havt torført at fáa allar ynsktar upplýsingar til vega í kanningararbeiðnum, tí mál um peningastovnar eru undir donskum lóggávuræði. Tær lógir, sum geva møguleika fyri innlit í slík mál, geva eftir danskari meting ikki grein 19 nevndini rætt til innlit í hetta mál. Grein 19 nevndin er ikki samd í hesari meting og mælir til at skapa greið- ari lógargrundarlag fyri at tryggja, at grein 19 nevndir í framtíðini eisini fáa møguleika fyri innliti í skjøl hjá donskum myndug- leikum, sjálvt um talan er um málsøki, sum ikki eru yvirtikin. Tekur undir við málinum Uppskotið, sum er lagt fram og sum vinnunevndin hevur skrivað álit í, er eitt uppskot til samtyktar, sum heitir á landsstýrið um at koma við uppskotið um neyðugu broytingarnar. Vinnunevndin tekur samd undir við uppskotin- um, men vísir kortini á, at fleiri broytingar eru gjørd- ar í lógarverkinum um sparikassagrunnar, sum eru munandi herd. Nevndin heldur tí ikki, at neyðugt er at gera fleiri broytingar á hesum øki. Somuleiðis kann verða víst á, at tað eru gjørdar fleiri aðrar lógarbroytingar á økinum, sum hava bøtt munandi um teir vansar við lóggávum, ið grein 19 nevndin vísir á. Sostatt verður helst ikki neyðugt við øllum teimum tilmælunum, ið nevnd eru í viðmerkingunum til uppskotið. Vinnunevndin undirstri- kar tó, at hon heldur, at tað er alneyðugt, at landsstýrið hyggur nærri at samsetingini av nevndum í grunnum í framtíðini. Danir lova samstarv Ein av trupulleikunum, nú grein 19-nevndin gjørdi sínar kanningar, var, at danir ikki vildu lata nevndini allar neyðugar upplýsingar. Nevndin var ikki serliga nøgd við hesi viðurskifti, men meðan vinnunevndin hevur viðgjørt uppskotið til samtykar, hevur hon havt samskifti við danska ríkis- umboðsmannin í Føroyum. Í álitinum til uppskot- ið verður sagt, at nevndin umvegis ríkisumboðsmann- in 11. desember í fjør fekk eitt svar frá danska løgmála- ráðharranum Søren Pind. Vinnumálanevndin sigur seg fegnast um, at danska løgmálaráðið í sínum svari sigur, at danska stjórnin er sinnað til at finna felags loysnir soleiðis, at tað í fram- tíðini ikki skal verða nakar trupulleiki útvega neyðugar upplýsingar í slíkum arbeiði. Sjálv kanningin hjá grein-19 nevndini er eitt stórt verk uppá yvir 400 síður. Joen Magnus Rasmussen, Fólkaflokkurin, var for- maður í nevndini, sum gjørdi kanningina, meðan Kristina Háfoss, Tjóðveldi, og Helgi Abrahamsen, Sambandsflokkurin, vóru nevndarlimir. Sigmund Poulsen, advo- katur, var kanningarráðgevi. Árni Gregersen Tingfólk hella seg vanliga at flokspolitikki, tá ið tey atkvøða og tosa um politisk mál í tinginum. Undantøk eru tó, har tingfólk sjálv sleppa at taka støðu og ikki hava fyri neyðini at halda seg til stevnuskrá floksins. Talan er um tey so- kallaðu etisku málini. Her er siðvenjan, at flokkarnir ikki áleggja tingfólkum, hvat tey skulu atkvøða, men lata tað vera upp til tey sjálvi at taka støðu í etiskum málum. Heitasta etiska málið seinastu árini, er málið um at geva samkyndum møguleikan at giftast. Hesin spurningur krevur broytingar í fleiri lógum, fyri at hetta kann lata seg gera. Spurningurin var frammi í seinasta val- skeiði, men vann ikki frama. Nú er so at siga sama uppskot lagt framaftur. Tær fýra Sonja Jógv- ansdóttir, uttanflokka, Bjørt Samuelsen, Tjóð- veldi, Kristianna Winther Poulsen, Javnaðarflokk- urin, og Hanna Jensen, Framsókn, hava lagt trý uppskot fram, sum hava til endamáls at geva sam- kyndum rætt at ganga inn í hjúnalag. Talan er tó bert um borgarliga vígslu. Politiska støðan Spenningurin er rættuliga stórur um tað fer at fáa hesi uppskotini samtykt í hesi tingsetuni. Í veruleikanum eru tað umboð fyri sam- gonguna, sum hava lagt uppskotið fram. Sonja Jógvansdóttir er ikki partur av samgonguni, men hon er partur av parlamentariska grund- arlagnum hjá lands- stýrinum hjá Aksel V. Johannesen, løgmanni. Tað stendur greitt, at Framsókn fer at atkvøða fyri uppskotinum. Flokk- urin hevur áður verið við til at leggja uppskotið fram. Og nýggja ting- manningin hjá flokkinum hevur sagt, at hont ekur undir við uppskotinum. Alt bendir eisini á, at Tjóðveldi samla fer at kvøða fyri uppskotinum. Eitt sindur meira iva- samt er, hvussu javn- aðarflokkurin fer at at- kvøða. Skal uppskotið verða samtykt, so er helst neyðugt, at allur flokkurin atkvøður fyri. Andsstøðan tekur helst ikki undir við upp- skotinum. Hóast onkur av tingfólkunum í and- støðuni kanska tekur undir við uppskotinum, so kann neyvan væntast, at tað verða umboð fyri andstøðuna, sum bera eitt so heitt etiskt mál ígjøgnum í Løgtinginum. Sum nevnt aðrastaðni her á síðunum, so hava ríggjar nevndir viðgerð av hesum málum á skránni hesa vikuna. Málini eru enn ikki sett á dagsskrá í tingsalinum. Sleppa at royna seg í etiskum málum Nývaldu tingfólkini mugu av álvara vísa lit, nú tey skulu viðgera fyrsta etiska málið eftir valið í september Danir vilja samstarva við føroyingar um fíggjar- viðurskifti At nevndin, sum kannaði Eik grunnin ikki fekk neyðugt innlit, fær nú avleiðingar Joen Magnus Rasmussen, Fólkaflokkurin, var formaður í nevndini, sum kannaði Eik grunnin