hósdagur 11. februar 2016síða 16
‹ fyrra síða allar 40 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
FRÍGGJADAGUR 12. FEBRUAR 2016
SOSIALURIN 18
16
SAMFELAGIÐ
MEIRA KRAKKA-
VELDI ELVIR TIL
STÚRAN HJÁ
CTD-SJÚKLINGUM
– Øll vita hvat tað er, at hava ilt í búkinum, men hugsa tær so,
at hava tað allan dag og hvønn dag restina av sínum lívi. Tað er
framtíðin hjá mær og dóttrini, um vit ikki fáa stuðul til kostískoyt,
sigur Frans Jensen, ið má bíða í óvissu eftir neyðugum heilivági
Frans Jensen
Karnitin
HALLUR AV RANA
T
að hevur vakt høvuð
brýggj hjá fleiri sjúk
lingum síðstu vikurnar,
tá tey í apotekum kring
landið við læknaresept í hondini
eru vorðin noktað tað kostískoyti
til heilivág, ið áður hevur veitt
teimum linnan og grøðing móti
sjúku. Ískoyti, ið tey fram til 1.
januar, vóru von við at fáa hendur
á.
Orsøkin til óvæntaðu støðuna
botnar í einum ynski frá Sirið
Stenberg, landsstýriskvinnuni
í heilsumálum, um at tálma út
reiðslurnar hjá Heilsutrygd við 1,4
milliónir krónur. Tað skuldi gerast
við millum annað at avmarka brúk
av vørum, so sum kostískoyti, ið
ikki er neyðugar í sjúkraviðgerð.
Við lógarbroytingini er ikki
longu nokk hjá sjúklingum av
kunnu vísa eina læknaresept, men
má kommunulæknin søkja serligt
loyvi frá eini Tilskotsnevnd, ið
skal taka støðu til, um kostískoyti
ella onnur vøra er neyðug í sjúkra
viðgerðini.
Tolir ikki karnitin
Ein teirra, ið hevur merkt sviðan av
nýggju lóggávuni, er Frans Jensen,
sum hevur herviligu arvaligu
sjúkuna CTD, og kennir vandan
av sjúkuni betri enn flest onnur
fólk.
– Eg fekk staðfest sjúkuna í
2008, tá beiggi mín brádliga doyðu
av ókendum orsøkum. Hann varð
síðani kannaður fyri ymiskt, og at
enda kundu tey staðfesta, at hann
hevði CTD, og var tað orsøkin til at
hansara hjarta steðgaði. Tá funnu
vit so eisini út av orsøkina til
brádliga deyðan hjá systur okkara
í 2000, greiðir Frans Jensen frá um
sjúkuna, ið næstu árini gjørdist
mest umtalaða sjúkan í Føroyum.
– Tá eg fekk staðfest sjúkuna,
varð eisini staðfest, at eg, sum
avleiðing av sjúkuni, hevði eitt
veikt hjarta. Tískil noktaðu tey at
útskriva meg, tí tey vóru bangin
fyri, at eg fekk somu lagnu sum
míni systkin. Tvær vikur seinni
varð eg so lagdur undir skurð og
fekk lagt ein ICD í mítt hjarta.
Síðani tá havi eg gingið til regluligar
blóð- og hjartakanningar.
Sum allir aðrir CTD-sjúklingar,
so fekk Frans Jensen boð um
at taka karnitin tablettir. Skjótt
gjørdist tó greitt, at okkurt var á
vási. Hóast heilivágurin hjálpti
móti manglinum av karnitin, so
livdi Frans Jensen ikki serliga væl.
– Ikki bara eri eg stórur, men
havi eg eisini ein aggressivan
form fyri CTD, so eg havi brúk
fyri eini stórari mongd av karnitin
tablettum hvønn dag. Men eg
byrjaði at fáa sterka magapínu, og
mátti taka eina rúgvu av heilivági
móti tí og magasárum. Tað var ikki
til at liva við.
Dóttirin í somu støðu
Líka síðani Frans Jensen byrjaði at
taka karnitin tablettir í 2010, hevði
hann trupulleikar við magapínu.
Men so segði onkur honum frá
num Carnimax, ið eisini inniheldur
karnitin.
– Frá tí degi eg byrjaði taka
Carnimax hvarv pínan. Trý ára
gamla dóttur mín hevur eisini CTD.
Hon hevur fingið flótandi karnitin,
men byrjaði eisini at klaga um
magapínu, so vit royndu at geva
henni Carnimax. Úrslitið var tað
Meg eg byrjaði at
fáa sterka maga
pínu, og mátti
taka eina rúgvu
av heilivági móti
tí og magasárum.
Tað var ikki til at
liva við«
Frans Jensen