hósdagur 18. februar 2016síða 13

FRÍGGJADAGUR 19. FEBRUAR 2016 SOSIALURIN 21 13 eg ikki brúka hann, tí báturin hjá fiski­manninum ikki er góðkendur av myndugleikunum, sigur Leif Sørensen, kokkur, sum vildi ynskt, at hann slapp at brúka eyguni og nøs­ina, heldur enn at hyggja eftir pappírum, tá hann skal velja tær bestu rávørurnar til sínar fram­ leiðslur – Eg havi fleiri ferðir fingið bjóð­ að eina fantastiska góða og fríska vøru, men má takka nei, tí vøran ikki er góðkend. Tað er ein keðilig støða at vera í, tá tú vilt borðreiða við tí besta. Tí tá eg so havi fingið fat­ur á góðkendari vøru, er góðsk­ an ikki at samanlíkna, greiðir Leif Sørensen frá. – Kjøtið, sum borðreitt varð við á ráðstevnuni í fjør, skuldi vera eitt dømi upp á kjøt, sum er framleitt undir góðkendum umstøðum. Men kjøtið var ikki etandi. Tað var súrt og oyðilagt, sigur Leif Sørensen, sum sipar til ráðstevnuna RÆST, sum Uttanríkis- og vinnumálaráðið játtaði 200.000 krónur til. Bárður Enni, stjóri á Heilsu­ frøði­ligu Starvsstovuni, heldur ikki, at almenn íblanding oyði­legg­ ur nakað fyri føroysku mat­ment­ an­ina. – Tá vit góðkenna føroyskar fram­leiðarar og virkir er tað jú nevniliga við tí fyri eyga at stuðla upp undir føroysku matmentanina, sigur hann. Álit fram um eftirlit Leif Sørensen heldur, at Heilsu­ frøðiliga Starvsstovan hevur mis­ skilt sína uppgávu. – Uppgávan hjá Heilsufrøðiligu Starvsstovuni er ikki at vera for­ eld­ur hjá okkum. Eg eri sikkur uppá, at vit høvdu komið longur, um vit høvdu meiri álit á hvørjum øðr­um, sigur Leif Sørensen. Fólk í vinnuni siga, at eingin fram­leiðari ynskir at selja eina keðiliga vøru. Tað sigur seg sjálvt. Um vøran ikki er góð, fer eingin at keypa hana. Og um onkur gjørd­ ist sjúkur av kjøtinum hjá ein­um bónda, hevði eingin viljað keypt frá tí bóndanum aftur. Vit mugu hava álit á, at bóndin og fiski­mað­ urin gera sítt besta. Tey vísa á vandan í, at keyparin stólar blint á góðsku­stemplingina frá myndug­ leik­unum, heldur enn at brúka tað vit og skil sum er lagt í menniskju frá uppruna tíð. Leif Sørensen er samdur, og held­ur, at almenna eftirlitið í ring­ asta føri kann skapa ein falskan trygg­leika. – Um tú sum kokkur skalt borð­reiða við náta, skalt tú hava eitt góð­kent rúm til hagreiðing av fugli. Tað er bara ein matstova í Føroyum, sum hevur slíkt rúm. Men í fleiri førum havi eg sæð ta mat­stov­una keypa náta, sum veiðu­maðurin sjálvur hevur hag­ reitt. Tað vil siga, at nátin slett ikki hevur verið inni í teimum høl­ unum, sum matstovan hevur bygt til endamálið. Nátin kundi eins væl verið borðreiddur á aðrari mat­ stovu, sum ikki hevur eitt góðkent rúm, svarar Leif Sørensen, tá hann verður biðin um at forklára, hvussu góðskustempling kann skapa falskan tryggleika. Men Bárður Enni sigur, at Heilsu­frøðiliga Starvsstovan hev­ur álit á bæði framleiðarum, virkjum og matstovum. – Um vit ikki høvdu álit á teim­ um, høvdu vit ikki komið á ófrá­ boðari vitjan eina ferð um árið, sigur leiðarin á Heilsufrøðiliga Starvs­stovuni. Skapa ikki forðingar við vilja – Heilsufrøðiliga Starvsstovan ger sítt besta, men eg hevði ynskt, at tey endurhugsaðu alla skipanina. Alt ov ofta kemur tað fyri, at ein lóg ella eitt forboð verður sett í gildi í Føroyum, bara tí tað verður brúkt í grannalondum. Tá haldi eg heldur, at man skal taka støði í føroysku um­støðunum, sigur Leif Sørensen. Vit hava fingist við mat í túsund ár, og tey allar flestu sum hava við mat at gera, kenna vandarnar og arbeiða út frá tí. Tað er sjáldan, at nakað hendur, og tí er tað harm­ iligt, at ein stovnur lóggevur út frá, at onkur teoretiskt sæð kundi blivið sjúkur. Leif Sørensen skjýtur upp, at Heilsufrøðiliga Starvsstovan í størri mun skal brúka skúling fram um lógir og forboð. Hann held­ur, at stovnurin skuldi skipað fyri einum skeiði fyri fiskimenn, bónd­ur og onnur, ið fáast við før­ oysk­ar rávørur. Øll sum høvdu verið á hesum skeiðnum, skuldu fingið loyvi at selt til handlar og matstovur á føroyska marknað­ inum. Bárður Enni sum er leiðari á Heilsufrøðiligu Starvsstovuni heldur, at tað er eitt gott hugskot. – Hetta hevði avgjørt bøtt um góðsk­una og trygdina, sigur hann og leggur afturat, at skeiðið kundi tikið støði ta undirvísing, skúla­ flokk­arnir í Vinnuháskúlin fær. Leif Sørensen heldur eisini, at Heilsufrøðiliga Starvsstovan átti at ráðført seg við fakfólkini í vinn­ uni, tí tey vita uttan iva best, sigur hann. – Ein lóg sigur, at eg ikki sleppi at brúka træsleivir, tá eg geri mat á eini matstovu. Lógin sigur, at eg skal brúka plastikksleiv. Men eg veit, at plastikksleivin liggur og smeltar spakuliga í grýtuni og av­ gev­ur plastikpartiklar til matin, greiður hann frá. – Tá haldi eg, at tað almenna fer ov langt við síni heimild at lóggeva og forbjóða, sigur hann at enda. Heilsufrøðiliga Starvsstovan fer eina ferð um árið á ófráboðaða vitjan á matstovum og virkum, sum hava fingið góðkenning frá stovn­ inum. Sambært góð­kenningar­list­ unum hjá Heilsufrøðiligu Starvs­ stovuni, eru tað 12 virkir; ið eru góð­kend til at selja mat í Føroyum, um­framt at tvey sláturvirku og 90 mat­stovur eru góðkend: BIRGITH@SOSIALURIN.FO »Tá Heilsufrøðiliga Starvsstovan blandar seg so nógv upp í, sum hon ger nú, verður man sum kokkur bæði irriteraður, keddur og frustreraður«