hósdagur 18. februar 2016síða 16

FRÍGGJADAGUR 19. FEBRUAR 2016 SOSIALURIN 21 16 Jónina Benediktsdóttir sum slapp at uppliva fíggjarkreppuna av fyrstu parkett BIRGITH LASSEN OG BARBARA HOLM Í Føroyum kenna vit hana sum Jónina Ben. Tann íslenska heilsu­drotningin, sum í fleiri ár hevur hjálpt okkum at liva sunnari. Jónina eitur upprunaliga Benediktsdóttir, og í samrøðu við Vikuskiftis Sosialin gevur hon okkum innlit í eina tíð, sum kom at seta skitin spor í íslendsku søguna. Í tvey ár livdi Jónina Benedikts­ dóttir saman við Jóhannes Jónsson. Jóhannes er nú deyður, men fyri 10 árum síðan var ímynd­ in av blómandi íslendska bú­skap­ inum. Seinni gjørdist hann eisini ímyndin av størstu fíggjar­krepp­ una, ið heimssøgan higartil hevur sæð. Jóhannes Jónsson stóð saman við soni sínum, Jón Ásgeir Jóhannes­son, fyri størsta partinum av ís­lendska búskapinum og átti risa­fyri­tøkur í øllum Evropa. »Her er okkurt gali« Jónina og Jóhannes møttust í búnum aldri. Tá tey forelskaðust, høvdu tey bæði aðrar makar og børn. Men Jónina varð seld. Hon gav alt upp og flutti frá síni tryggu tilveru í Svøríki. Hon flutti sam­an við Jóhannes og hansara milliard­ um í einum húsi uttanfyri Reykja­ vík. So hvørt sum Jónina og Jóhannes knýttust tættari, varð Jónína drigin meir og meir inn í fyri­tøk­una hjá manni sínum og soni hansara. Eftir einum ári varn­ að­ist hon fyrstu ferð, at okkurt var galið. Hvussu galið tað var, visti hon tó tá ikki. Jóhannes byrjaði at fundast javnan við bankastjórum. Ikki tí, tað er nakað løgið í tí, at ein týð­ andi vinnulívsmaður fundast við banka­stjórum – men hví skuldu teir fundast um náttina, spyr hon, sum hevur hon enn ikki rættiliga skilt tað Seinast í 80’unum lótu feðgarnir upp fyrsta Bónus handilin í Ís­landi. Fyritøkan vaks alsamt, og 10 ár seinni stovnaðu teir íleggingar­ fyritøkuna, Baugur, sum kom at eiga størsta partin av íslendska marknað­inum, samstundis sum feðgarnir sótu á stórum donskum handils­ketum sum Illum, Magasin Du Nord, Merlin og øðrum stórum fyritøkum í Onglandi, Svøríki og Danmark. Í Føroyum gjørdu teir seg eisini galdandi, tá teir keyptu helvt­ina av partabrøvunum í SMS. Til sínar íløgur, høvdu teir tikið risalán í fleiri íslendskum bankum, og tí gjørdi Jónina Benediktsdóttir skjótt av, tá hon fekk illgruna um trupulleikarnar í fyritøkuni hjá manninum. – Eg visti, at fyritøkan hjá teim­ um var fíggjarliga grundar­lagið undir øllum Íslandi. Tí visti eg eisini, at tað fór at raka alt landið meint, um maðurin hjá mær og sonur hansara gjørdu nakað býtt, sigur Jónina Benediktsdóttir.⁃ Jóhannes byrjaði at fundast javnan við banka­stjórum. Ikki tí, tað er nakað løgið í tí, at ein týðandi vinnu­lívs­maður fundast við banka­stjórum – men hví skuldu teir fundast um náttina?« Lívið saman við íslendskum ríkmanni Longu í 2003 varnaðist Jónina Benediktsdóttir, at grundarlagið undir blómandi íslendska búskapinum í veruleikanum var bygt á rotinskapi. Fimm ár seinni raknaði restin av landinum við. Tá stóð búskapurin ikki til at bjarga, og Ísland endaði í størstu fíggjarkreppuni, heimssøgan higartil hevur sæð. – Eg segði, at teir fóru at enda í fongsli, men teir lurtaðu ikki. Teir gjørdu lív mítt til eitt helviti, sigur Jónina Benediktsdóttir sum slapp at uppliva fíggjarkreppuna av fyrstu parkett EG VISTI KREPPAN FÓR AT KOMA