hósdagur 25. februar 2016síða 34
‹ fyrra síða allar 88 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
FRÍGGJADAGUR 26. FEBRUAR 2016
SOSIALURIN 24
34
Óli Jacobsen
4. partur
F
yrst verður tó farið umborð á
Ananu aftur. Vit vóru fýra ung
matrósar og vit gingu á vakt
tveir og tveir. Alexander Leo og
Zacharias á Argjaboga vóru matrósar.
Blindur passagerur til India
Tá vit fóru frá Gdynja í Polen fóru vit
gjøgnum Kielerkanalina og skuldu inn
í Kiel. Beint áðrenn vit komu inn har,
kom ein maður fram, sum var blindur
passagerur. Tá vit so komu inn, komu menn
frá landi um borð, og teir tóku forhoyr av
manninum. Hann bleiv í fyrsta umfari
stongdur inni í einum kamari. Men seinni
gjørdist hann sum ein av manningini. Hann
át saman við okkum, og hann hjálpti til at
lempa kol. Maskinan á Ananu var kolfýrd.
Vit royndu at fáa hann í land í Port Said,
men hann vildi ikki fara. Málið hjá honum
var at sleppa til India.
Tá vit komu aftur til India mynstraði eg
av. Eg fór í land í Calcutta, og tá vóru bert
tveir føroyingar eftir. Teir fóru so við og
við í land. Tá vóru eftir Andrias hjá Eiðis
Pól, gamli seglmakrarin í Havn, og Ditlev
Djurhuus av Tvøroyri, sum giftist við
dóttir Guttorm Eysturoy. Nøkur ár seinni
var Andrias aftur í Føroyum og vitjaði
meg, hann var ein sera fittur og fryntligur
maður.
Upp á land
Eftir Ananu fekk eg kjans við einum
svenskum báti, sum kallaðist »Formosa«.
Reiðaríið æt Svensk-Eysturasiatiska
kompaníið í Gøteborg. Formosa var 10.000
t. til støddar og hevði dieselmaskinu. Tá vit
komu til Svøríki fingu vit at vita, at skipið
skuldi á beding á skipasmiðju í Gøteborg.
Manningin var biðin um at fara til hús, vit
skuldu fáa boð aftur, tá skipið var liðugt frá
skipasmiðjuni. Eg fór so heim til Føroyar.
Hetta var í 1938.
Í desember fái eg boð um at koma niður
aftur. Skipið skuldi sigla millum Kina og
Japan, tá var kríggj millum londini. Tá eg
skuldi fara avstað saman við Frits beiggja
mínum, sum skuldi til Danmarkar, kemur
pápi inn gjøgnum hurðina. Hann hevði
verið burtur, so hann visti av ongum. Hann
spyr, hvar eg fari. Eg fortelji honum alla
søguna um, at eg hoyrdi til skipið Formosa,
og at vit skuldu sigla millum Kina og Japan.
Hetta dámdi pápa einki. Hann lovaði mær,
at um eg ikki fór, so skuldi hann skaffa
mær lærupláss. Eg fór so í læru í smiðjuni
hjá Askham.
Hetta gjørdist stórt sæð endin á
siglingini hjá mær. Hetta dámdi mær illa,
tí eg var spentur at fara avstað aftur. Men
eg vildi ikki seta meg upp í móti pápa. Tað
var kanska líka frægt.
Smiðjan hjá Askham
Í smiðjuni var Símun Askham meistari, og
beiggin, Thorstein, hevði kontórið. Símun
var giftur við Onnu, sum bleiv 104 ár. Í
smiðjuni var nógv at gera, millum annað
av øllum teimum gomlu trolarunum.
Vit sóu ofta trolarar kom inn gjøgnum
Nólsoyarfjørð. Vit hugdu eftir, um teir
komu inn á Havnina og vóru á keiuni, tá
teir løgdu at.
Eg var so lærutíðina hjá Askham. Beiggj
arnir hjá Símun vóru Theodor, sum fór til
Klaksvíkar, Ullaba, Archibald og Arthur
og Thorstein, sum var skrivstovumaður.
Eg havi tískil arbeitt saman við teimum
øllum uttan Theodor.
Lærlingarnir vóru umframt meg
sjálvan:
Leivur hjá Hilbert Andreasen, í Ullvøru
húsinum
Arnold Vilhlemsen, Undir Varða
Kim, seinni, Hanusarson, Leynar
Johannes Kragesten, á Krákusteini.
Umframt vóru einstakir sveinar.
Til Vilhelm Nielsen í 1943
Arbeiðið hjá Askham minkaði og einaferð
sigur Thorstein við meg, at skuldi tað staðið
mær okkurt annað arbeiði í boði, so skuldi
eg endiliga siga frá, so kundu vit tosað um
tað, tí har var so lítið at gera.
Eg hevði Vilhelm Nielsen í huganum
og fór beinanvegin upp á súkkluna og út
á keiina. Tað passaði akkurát soleiðis, at
tá eg kom út á keiina, kom Vilhelm í land
av eini skipi. Eg stillaði meg upp á síðuna
av honum og heilsaði upp á hann og segði,
hvør eg var. Eg spurdi so, um eg kundi fáa
arbeiði hjá honum. Hann spurdi so, hvat
eg hevði gjørt. Tá vit vóru lidnir at práta
– hetta var fyrrapartin – sigur hann við
meg: »Kom seinnapartin«. Eg takkaði fyri,
men helt fyri, at eg hevði okkurt, eg skuldi
orðna, um eg ikki kundi koma í morgin.
Jú, tað var í lagi. Men so segði hann, at tað
var eitt, sum hann ynskti og tað var, at tað
ikki varð roykt í arbeiðstíðini. Tá legði eg
av at roykja. Tá eg hevði arbeitt í 40 ár hjá
Vilhelm Nielsen, varð okkurt av bløðunum,
sum hevði eitt prát við meg. Tá kundi eg
siga, at eg hevði ikki bara 40 ára jubileum,
men tað vóru eisini 40 ár, síðan eg legði av
at roykja!
Vilhelm var ikki fanatikari. Hann var ein
sera fittur maður, og hetta var bert hansara
skilagóða støða til royking.
Bleiv forelskaður í
mynd av gentuni
Hjá Vilhelm Nielsen byrjaði eg at
arbeiða upp á bilar. Eg hevði jú lært til
maskinarbeiðara, men seinni fór eg yvir
á goymsluna. Mær dámdi sera sera væl
hjá Vilhelm Nielsen. Har var gott at vera
og øll vóru líka fitt. Tað var javnan, at vit
vórðu boðin heim til hann og konuna til
føðingardagar og tílíkt.
Tað er ein stuttlig søga um, hvussu hann
kom til Føroya. Vilhelm kom í 1916 at sigla
saman við Wensel Petersen. Ein dagin
bjóðar Wensel Vilhelm inn á kamarið hjá
sær. Á vegginum er ein mynd av tveimum
gentum. Vilhelm fregnast eftir, hvørjar tær
eru. Jú, onnur var genta hansara, Sofía, og
hin var systir hennara, Sigrid. »Hende kunde
jeg godt tænke mig at stifte bekendtskab
med«, svaraði Vilhelm. Okkurt hevur hann
gjørt við málið, tí tað blivu tey bæði. Tær
vóru døtur tann kenda ævintýraran Óla
Svend Svendsen.
Sonur Vilhelm, Svend, gjørdist partur
av fyritøkuni. Hann dámdi mær eisini sera
væl.
Langt arbeiðslív
Tá eg hevði 40 ára starvsdag, hevði
Arni Olsen 50 ára starvsdag sum
skrivstovumaður. Tá gjørdu teir nógv
burtur úr, og vit vórðu bodnir til veitslu
uppi á Hotel Borg, sum Thorolf Bjørklund,
sum nú var stjóri, skipaði fyri. Hann var
giftur við Nansy, dóttir Vilhelm.
Har vóru umboð fyri General Motors
í Keypmannahavn saman við nógvum
øðrum gestum. Hetta var ein sera hugnalig
veitsla við øllum góðum. Eg fekk gávu sum
eg vil minnast aftur á við stórum takksemi.
Fyritøkan hjá Vilhelm Nielsen verður
seld í mai 1986 til Finnboga Arge, og kom eg
at fylgja við í salginum!
Sum goymslumaður kom eg at halda
áfram í goymsluni uppi við Hoyvíksvegin,
og dámdi mær hetta sera væl. Har var gott
at vera eins og tað var gott at vera hjá
Vilhelm Nielsen.
Nú koma vit til næsta jubileum. Hetta
var tá eg hevði verið í hesi somu fyritøku
í 45 ár. Finnbogi Arge bjóðaði til móttøku.
Eg havi alt gott at bera hesi fyritøku undir
báðum leiðslum, sum hava verið.
Tilsamans arbeiddi eg í 47 ár á hesum
arbeiðsplássi.
Siðsøga
SVERRI MORTENSEN:
FRÁ SJÓLÍVI TIL BILASØLU
Pápi Sverra helt sjólívið vera ov vandafult undan heimsbardaganum. Hann
fekk »lokkað« Sverra við læruplássi, um hann gavst at sigla
Sverri Mortensen
Sverri í rigninginum á Ananu
Siðsøga