týsdagur 26. januar 2016síða 11

11 Mikudagur 12. februar 2014 · Nr. 18 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mikudagur 27. januar 2016 · Nr. 11 MELDURIN Sosialurin Áðrenn Katrin Kallsberg kom til Føroyar at arbeiða, var hon send til gmla Jugoslavia fyri Læknar Uttan Landamørk Árni Gregersen Katrin Kallsberg, ting­ kvinna og serlækni, veit væl, at vit búgva í einum landi, har viðurskiftini eru góð. Hon veit eisni væl, at ofta er tað, sum vit finanst at tað, sum danir kalla fyri »hobbybrokk«. Hon hevur persónliga verið har, sum tað veruliga brennir á. Í 1995 var hon send út til gamla Jugoslavia fyri felags­skapin Læknar Uttan Landamørk. Í tí seinni so kenda býnum, Srebrenica, ar­beiddi hon eina tíð, men hetta var undan tí stóra fólka­drápinum, sum fór fram har á sumri í 1995. – Eg kann kanska siga tað á tann hátt, at tíbetur var eg farin aftur til Dan­ mark­ar áðrenn hesin ræðu­leikin fór fram, sigur Katrin Kallsberg. Hon sigur, at tá ið hon var í Jugoslavia, var tað ikki so ógvusligt, men hon veit, at tey, sum sótu heima í Føroyum, vóru bangin um hana. – Omma bant mær eina troyggju til føroysku klæð­ ini tað várið. Troyggjan skuldi brúktast, tá ið vit gift­ust hetta summarið. Omma segði, at neyvan var nøkur troyggja áður tøvd í so nógvum tárum, sum hendan. Katrin Kallsberg minn­ ist afturá ræðuleikarnar í jugoslaviska býnum. Hon øtast framvegis yvir, hvussu ójøvn viður­skfit­ ini vóru millum tað, sum kundi gerast inni í leguni hjá hollendsku herdeildini, og so á viður­skiftini har sum hon arbeiddi millum tey lokalu. – Sjálvandi er alt hetta nakað, sum setir seg fast, men tað ger eisini, at eg dugi at síggja, hvussu gott vit hóast alt hava tað í Før­oy­um. Tað er eitt »privilegium« at búgva her og síggja síni børn vaksa upp her, sigur Katrin Kalls­ berg. arnig@sosialurin.fo Var send út fyri Læknar uttan landamørk Viðvíkjandi pensjónunum er sostatt ásett, hvat borg­ar­ ar í Føroyum skulu gjalda inn til, men hvussu alt skal gjald­ast útaftur er ongin enda­lig loysn funnin á. – Vit arbeiða við málinum og tað er avtalað, at fundur skal haldast hvørja viku, so málið kann avgreiðast, sigur Katrin Kallsberg. – Málið er so avgerandi, at vit mguu finna eina semju um hvussu hetta verður loyst. Nógvir spurnignar skulu svarast, tí sjálvt um tey, sum hava góðar inn­ tøkur, kunnu gjalda inn til pen­sjón­ina, so eru vit eisini noydd at finna eina loysn fyri tey, sum eru láglønt og fyri tey, sum av einari ella aðr­ari orsøk ikki hava inn­ tøk­ur. Tað kann vera vegna sjúklu ella onur viður­skifti. Tey mugu eis­ini fáa eina eftir­løn so ella so, tí ann­ars má sam­felagið taka sær av teim­um á ann­an hátt, tá ið tey koma í pen­sjons­ald­ur­in, sigur hon. Tí heldur hon eisini, at broyt­ingin, sum var gjørd í fjør, við at ein partur av gjald­inum fer inn í Sam­ halds­fasta, er ein partur av loysn­ini. – Gera vit ikki okkurt, sum líkist hesum, so fáa vit stórar sosialar skeivleikar, sum í seinasta enda fara at kosta samfelagnum nógvan pen­ing, heldur hon. Katrin Kallsberg dugir tó væl at síggja, at sjálvt um vit mugu taka okkum av teim­ um, sum ikki megna ella ikki kunnu spara upp sjálvi, so mugu vit eisini ansa eftir, at tey, sum sjálvi spara upp, ikki verða revsað. – Hetta eru torførir spurn­ ingar, men vit mugu finna eina loysn. Pensjóns­spurn­ ing­urin hevur verið leingi við­gjørdur, so øll kenna trupul­leikarnar. Nú má loysn­in finnast og avgerðin tak­ast, heldur hon. Sjálvbjargni Sum partur av Tjóðveldi er Katrin Kallsberg sjálvandi sjálv­stýrissinnað. – Ja, sjálvandi, men eg haldi fyrst og fremst ,at vit sum tjóð eiga at tryggja okk­ um sjálvbjargni so gott, sum vit kunnu. Tað er í veru­leik­ anum tað, sum vit læra okk­ ara børn, men vit mugu eisini gera tað, sum tjóð, sigur ting­ kvinnan. Hon heldur at frælsi og sjálvbjargni eiga at hanga saman og tað eru hesum, vit sum tjóð, skulu arbeiða fram ímóti. – Tað er ikki rætt, at vit bara siga at vit eru so fáa, at vit ikki gera mun. Vit eiga at trúgva uppá okkum sjálvi og era mun har sum vit eru. Bæði sum einstaklignar, men so sanniliga eisini, sum tjóð. Tá ið tosið fellur inn á flótta­fólk, so heldur hon, at sjálv­andi eiga at hjálpa fólki, sum eru í neyð og eru hótt eftir lívinum – so ella so. – Men sjálvandi krevur tað, at vit eisini duga at skilja ímillum, hvørji eru veruligi flótta­fólk. Tað eru teimum, vit skulu hjálpa – ikki altíð øll­um øðrum. Hon heldur, at gera vit hvør sær eitt sindur, so ber til at flyta seg rættulgia langt. So kunnu vit gera mun. Katrin Kallsberg • 48 ár • Tvey børn • Útbúgving: Serlækni í kvinnusjúkum og burðarhjálp • Forkvinna í trivnaðar­ nevndini – Eg havi ikki havt tann stóra politiska áhugan fyrr og havi heldur ikki luttikið í studentarpolitikki, tá ið eg las, men nú er áhugin av álvara vaknaður og eg haldi tað er ómetaliga spennandi at arbeiða í politisku skipanini, sigur Katrin Kallsberg Mynd: Álvur Haraldsen