týsdagur 26. januar 2016síða 14

Mikudagur 27. januar 2016 · Nr. 11 14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 KJAK Havnarbyggingin Niels Midjord Stendur tú mitt í onkrun, – í hesum føri ætlaðu havn- arbyggingina við Skansan – kann tað vera torført at taka dagar ímillum, tí tú hevur so ilt við at fáa yvirlit yvir støðuna. Tá er hent at hava líknandi dømi at samanbera við. Fari tí fyrst at umrøða tvey dømi, har líknandi havnarbyggingar eru framdar, og har tað tí ber til at eftirmeta, hvørjar avleiðingar- ætlaðar og óvæntaðar – tær hava havt fyri grannalagið. Fyrst míni ambivalentu viður- skifti mótvegis Havsbrún. Áðrenn Havsbrún varð bygt í 1964, var arbeiðsloysi í Fuglafirði. Handils og reiðaravirkini í bygdini vóru farin av knóranum, og hjá einasta arbeiðsplássinum, sum eftir var – trolaranum Ólavi Halga – gekst ikki væl. Tá tók sjálvs- stýrislandsstýrið, ið tá sat, stig til at byggja eina sildaverksmiðju. Fleiri bygdir vóru um boðið, men fuglfirðingar bóru skjótt at. Saman við kommununi stovnaðu teir partafelagið Havsild og fingu virkið. Virkið skuldi byggjast í fjørðuni beint undir húsunum hjá okkum, har eg kendi hvønn stein, og har vit plagdu at fanga krabbar, kruttungar og glasállar, og har vit róu við tunnuflakum. Eg minnist einki til, at eg var so keddur um tað, ella kanska fangaði eg ikki, hvørjar avleiðingarnar fóru at verða, tí hetta var spennandi. Nú kom ein nýggj og ljósari tíð við lívi og virksemi í bygdini. Í summarfrítíðini var eg sjálvur við til at byggja níggju kaiina suður úr verðandi kai, har virkið var stað- sett. Jarðløgdu nógvar vakrar urtagarðar og bygningar Ein av fyrstu óvæntaðu avleiðing- unum av, at Havsbrún var komið, var, at høvuðsvegurin í bygdini, sum samstundis er atkomuvegurin til havnarlagið, mátti rættast upp og breiðkast, so treylarar kundu koyra ótarnaðir til og frá. Fuglafjørður var tá eyðkendur av sínum nógvu urtagørðum. T.d. vóru so nógv og stór trøð báðumegin vegin oman ímóti Mentanarhús- inum, at trækrúnurnar bóru saman uppi yvir vegnum. Flestu av hesum urtagørðunum vóru tá lagdir undir asfalt. Eisini fleiri sethús, handlar, neyst og hjallar máttu so við og við lúta fyri vegnum. Og nú er allur hugnaligi miðbýurin burtur og tilsamans 56 bygningar eru tiknir niður fyri at geva pláss fyri havnarlagnum og tilkomuvegnum til havnarlagið. So við og við rinu amparnir av Havsbrún meira og meira við, og í kjalarvørrinum av ampunum komu mótmælini frá grannalag- num. Skal ikki koma inn á allar amparnar av lukti, larmi og heilsuskaðiligum útláti, tí tað er ikk viðkomandi fyri hetta málið, men bara nevna, at tað sum vit grannarnir høvdu stríðst fyri og gingið okkara oyðimarkargongd frá Heródesi til Pilatus við í 40 ár , tað varð rættað upp eftir tveimum árum, tá Havsbrún eftir kravi frá útlendskum kundum søkti um umhvørvisgóðkenning í 2002. Rætta staðsetingin? Havsbrún fekk eina buldrasliga byrjan. Tá virkishøllin var reist, kom ein ódn og slættaði alt við jørðina, og høllin var ikki meira enn bygd uppaftur, so leyp ein skalvur úr Kirkjugjógv og feiðaði alt út á sjógv. Kanska var hetta ein ábending frá hægri maktum um, at virkið ikki var lagt á røttum staði. Afturlítandi kann í hvussu so er sigast, at um Havsbrún av fyrstan tíð hevði verið lagt úti á Toftanesi uttarlaga á vesturarmnum á Fugla- firði árakað Kambsdal, so høvdu amparnir av virkinum ikki rakt bygdina á sama hátt. Somuleiðis hevði nýgerðin av vegnum til bygdina komið tann vegin, soleiðis at tunga ferðslan til havnarlagið ongantíð kom inn í bygdina, og høvuðsgøtan í bygdini við sínum urtagørðum og gomlu húsum hevði fingið frið. Sorgarsøgan um vøgguna hjá føroyska sluppfiskiskapinum Sama kann sigast um Varðan Pelagic á Tvøroyri. Um uppisjóar- virkið varð lagt á Drelnesi, so hevði virkið sjálvt fingið størri rásarúm og Tvøroyrar býur hevði sloppið undan ampunum av virkinum og av tungu ferðsluni til og frá. Og so hevði sorgarsøgan um pakkhúsini hjá handils- og reiðarafyritøkuni Thomsen ongantíð verið søgd. Tann fyritøkan var vøggan hjá Eitt av innleggunum á mótmælistiltakinum á Reinsarínum 2. Januar í ár. Falleraða Dagblaðið spøkir aftur Dagblaðið, málgagn kapitalistanna, megnaði ikki kappingina ímóti kappingarneytunum fyri 25-30 árum síðan. Blaðið fór á húsagang vegna tvørrandi áhuga frá lesarunum Frank Davidsen Sørvági Orsøkin til fallið var allarhelst, at lesarin var troyttur av tí niðurgerðing og menniskja- fíggindaligu skriv- ing, ið blaðið borð-reiddi við. Vanlig hampafólk kundu ikki lata seg í ulpu uttan at vera skírd almannaklientar. Einaræðisharrin í Chile, sum beindi fyri túsundtals av sínum politisku mótstøðufólkum, varð lovprísaður av stavnamanni blaðsins. Og tað var ikki hissini stuðul, ið apartheit- stýrið í Suðurafrika fekk í hesum látur-verja kapitalismunar. 
Var onkur vinstravendur, so var hann skýrdur kommunistur o. s. fr. Síðan løgtingsvalið er navnið á hesum falleraða Dagblaðið so risið upp aftur, og verður brúkt í eini politiskari herferð ímóti sitandi samgongu. Ikki so fræg eru teir ella tey, ið skriva, at tey tora at seta sítt kristna navn undir. Hetta sjálvdeyða málgagn kapitalismunar spøkir aftur og rekist nú sum tongul í brimi á Facebook, har tøl og illgitingar verða slongd út. Ein stórur partur av tí, sum skrivað verður, hevur einki við veruleikan at gera. Nú politiska soðið er vorðið í so tunt, eru huldumenninir í fjepparaskaranum hjá falleraða Dagblaðnum, sum fór í grøvina fyri tríati árum síðan, falnir í hesa somu grøv, sum teirra ideologiska idol frá fýrsunum. Teir smæðast ikki fyri at koma við beinleiðis lygnum undir hesum falleraða Dagblað-skjaldra- merkinum. Samstundis eru teir, ið tasta lygnirnar inn og leggja somu lygnir út á Facebook, ikki so frægir menn, at teir tora at seta sítt kristna navn undir. 
Hetta eru politisku spírarnir hjá tí flokki, ið ikki megnaði at kappast á tí fría blaðmarknaðinum. Sigast má, at nú liggur blað kapitalistanna lágt, tá tað við dulnevndum huldumonnum sum høvundum einans verður brúkt til at leggja fólki lygnir og ósannindi í munnin.