leygardagur 21. august 2004síða 4

6 Nr. 158 - 21. august 2004 Nr. 158 - 21. august 2004 7 – Vit sóu, eftir at Fay Weldon hevði verið her, at hon skrivaði eina orðing í eini bók hjá Gunnari Hoydal. Eivør fekk somuleiðis eitt gott og varandi samstarv við svenska bólkin The Real Group, sum vóru her í 2002. Spennandi verður at síggja, um ringar eisini fara at breiða seg frá hesi listastevnuni, sigur Oddvá Nattestad, fyrireikari LISTASTEVNAN Eydna Skaale, Eydna@sosialurin.fo – Eg má siga, at listastevn- an eydnaðist so sera væl. Yvir allar forvæntningar, sigur Oddvá Nattestad. – Vit sita júst og arbeiða við at telja upp, hvussu nógv fólk hava verið til øll hesi ymisku tiltøkini. Tað var jú so óalmindiliga nógv á skránni um alt landið, sigur hon. Hon sigur, at tey allar- flestu tiltøkini vóru betri vitjað enn frammanundan væntað. Okkurt var so eis- ini, sum hinvegin ikki var so nógv vitjað. Men sum heild eru tey ovfarin av undirtøkuni. Føroyskt og útlendskt – Jethro Tull og Kiri Te Ka- nawa seldu út á sínum kon- sertum, men føroysku Tei- tur og Eivør vóru beint í hølunum á teimum, við bert nøkrum fáum plássum eftir. So tað er ilt at meta um, hvørt tey útlendsku ella tey føroysku nøvnini drógu fleiri áskoðarar, sigur Odd- vá. Hon sigur víðari, at tað tyktiskt sum um føroyingar vóru ógvuliga glaðir fyri at sleppa at uppliva Teit og Eivør, sum nú fyri tað mesta spæla í útlondunum, á palli her heima aftur. Oddvá sigur, at tey til- tøkini, ið ikki vóru serliga væl vitjað, verða tó ikki sloyfað av skránni í næsta ár. – Leygarkvøldið var t.d. ein orgulpianistur úr Nor- egi, sum spældi í Fugla- firði. Har vóru ógvuliga fá fólk, men tað var ein fan- tastiska góð konsert. Tað sama var við marionett- teatrinum úr Tblisi, sum var niðri á Meiarínum. Fáir áskoðarar, men ófatuliga gott teatur. Tey fáu, sum vóru til hesi tiltøkini fingu veruliga nakað burturúr. Og tað er júst ætlanin við lista- stevnuni. Øll skulu fáa nak- að burturúr, eisini tey, sum hava áhugamál, ið skilja seg frá fjøldini. Vit fara eft- ir kvaliteti til øll, sigur Oddvá. Fyrireikararnir royna hvørt ár at fáa so nógvar listagreinir sum gjørligt við á listastevnuna. – Vit royna at hava eina fjølbroytta skrá, har tað eisini er okkurt fyri børnini, greiðir Oddvá frá. Komandi stevna Tað eru Norðurlandahúsið og býráðið, ið skiftast um at hava formansskapin í stýri- num fyri listastevnuna. Í ár var tað býráðið, ið hevði formansskapin, so komandi ár eigur Norðurlandahúsið tørn. 1. februar verður nýggjur stjóri settur, so enn er ógreitt hvør verður for- maður fyri stevnuni kom- andi ár. – Tað eru altíð ótrúliga nógv fólk um tiltakið, og vit royna altíð at fáa so nógv umboðað sum gjør- ligt. Men tað eru eisini nógvir áskoðarar, sum rætta okkum eina hjálpandi hond. Tað eru nógv, sum hava verið uttanlands og sæð eitthvørt hugtakandi ella spennandi listarligt til- tak, og so greiða tey okkum frá um tað. Soleiðis, at vit skulu hava ein møguleika at kanna tað, og møguliga fáa tað hendanveg, sigur Odd- vá. Hon sigur, at tey eisini fáa sera nógvar fyrispurn- ingar frá útlendskum lista- fólki, ið hava hoyrt um listastevnuna, og sum ynskja at luttaka. – Eisini eru tað fleiri, ið vísa á hvat kundi verið gjørt betri ella øðrvísi eina aðru fer, og tað taka vit sjálvandi til eftir- tektar. Stevnan skal jú halda á at menna seg og gerast betur ár um ár, sigur hon. 15. september fer stýri fyri listastevnuna at byrja at arbeiða við komandi stevnu. – Vit hava nøkur ynski og vit fara so smátt at byrja at stinga út í kortið. Tað er eitt stórt puslispæl, sum skal fáast at passa, men nú tora vit betur at satsa, tí nú hava vit sæð ár um ár, hvussu góð undir- tøkan er. Og tað er tað sama við sponsorunum. Teir tora betur at líta á okkum og satsa, sigur Oddvá. – Sum sagt, so fara vit at seta okkum niður 15. sep- tember og byrja at stinga út í kortið, hvat skal henda á næstu listastevnu. Vænt- andi verður ein skrivikapp- ing, tí undirtøkan fyri tí vísir seg at vera óalmindi- liga góð. Men tað er einki avgjørt enn. Eitt tiltak er tó longu fastlagt. Í samstarvi við Tivoli Management hava vit fingið Barbaru Hendrix at koma higar, so tað verður ógvuliga spennandi, sigur Oddvá Nattestad at enda Stevnan 2004 – Stevnan hevur gingið ótrúliga væl, og alt hevur verið í einum positivum anda. Eg haldi, at øll eru nøgd. Men eg má takka øll- um stuðlunum so innarliga, tí uttan teir gjørdist lítið. – Nú verður spennandi at síggja um listastevnan 2004 eisini fer at breiða sínar ringar inn í framtíðina. Á listastevnuni í 2002 fann Eivør saman við The Real Group úr Svøríki, og nú hevur hon júst verið á turné har yviri í samstarvi við tann bólkin. Høvundurin Fay Weldon var her, og nak- að seinni gav Gunnar Hoy- dal út eina bók, har Fay Weldon skrivaði eina orð- ing. Listastevnan er við til at byggja brýr og samstørv, og tað verður spennandi at síggja, um nakað fer at spyrjast burturúr hesi stevnuni eisini, sigur Oddvá. –Í øllum førum vóna og vænta vit, at bæði okkara føroysku listafólk og tey, ið komu úr útlond- unum at sýna fram sína list, hava fingið íblástur til at halda á at skapa. Listastevnan alstóran týdning Ambrossia, spanskt sápubløðrusirkus. Børn og vaksin vóru bergtikin Kiri Te Kanawa. Útselt var til hennara konsert Fiddlers Bid fingu av álvara lív í áhoyrararnar, við teirra lívligu tónum – Vit hava tosað leystliga um, hvørt vatnorkuútbyggingin hjá SEV kann hava ávirkað alguvøkst- urin á Funningsfirði, men tað ber ikki til á nakran hátt vísinda- liga at undirbyggja, at so er. Vit vita nevni- liga um slíkan algu- vøkstur á Funnings- firði langt afturi í tíðini, sigur Høgni Debes á Fiskirann- sóknarstovuni ALGUVØKSTUR Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Allur innari partur av Funn- ingsfirði var reyður av algum sum eftir eitt grinda- dráp seinasta vikuskiftið. Fiskirannsóknarstovan kannaði algurnar og visti at siga, at talan var um tvey kend algusløg, nevniliga myrionecta rubra og scrippsiella trochoidea, harav nøgdirnar av fyrr- nevnda slagnum vóru nógv størri enn av hinum. Bæði sløgini hava tó tann egin- leika, at tey kundu lita sjógvin reyðan. Kanningarnar hjá Fiski- rannsóknarstovuni vístu, at talan var um kend algusløg í Føroyum sum kunnu blóma upp, tá ið umstøð- urnar eru tær røttu. Stovn- urin legði dent á, at hesi algusløg á ongan hátt eru eitrandi, og tí var heldur einki til hindurs fyri eta fisk ella skeljadjór av Funningsfirði, meðan alg- urnar vóru upp á tað mesta. Kanningarnar vístu eisini, at ein góð miljón algur vóru í hvørjum litri av sjógvi, og tað er rættiliga nógv, men ikki ókent, tá ið umstøðurnar eru til tess. Væntandi var, at algurnar fóru at hvørva, tá ið hendan vikan eru úti, og tann met- ingin hevur hildið. Næstan burtur Høgni Debes á Fiskirann- sóknarstovuni sigur, at fólk av stovninum vóru í Funn- ingsfirði hósdagin og kann- aðu fjørðin, og nú vísti tað seg, at algurnar vóru næstan burtur. – Onkustaðni sóu vit ein færra av reyðum í sjónum, men annars sást lítið til alguvøksturin meira. Hann væntar, at einki sæst eftir algurnar á Funn- ingsfirði, tá ið hendan vik- an er umliðin. Fiskirannsóknarstovan hevur eina sonevnda algu- tænastu, har serliga firðir og sund á fastlandinum regluliga verða kannað fyri alguvøkstur. Haraftrat hev- ur stovnurin samband við fólk í eitt nú Suðuroy, sum kunnu boða frá, um algur síggjast uppi í sjónum. – Algur er vanligt fyri- brigdi um summarið – ikki minst á Funningsfirði, men eisini á Skálafjørðinum og øðrum firðum kring landið. Í ár hava vit tó ikki frætt um annan alguvøkstur, sum hevur verið at sæð omaná sjónum. Høgni Debes sigur, at nógv sløg eru av algum, og tey kunnu lita sjógvin á ymiskan hátt – alt eftir, hvat slag talan nú einaferð er um. – Hesaferð var talan um serliga stórar nøgdir, sum ikki eru sæddar so ofta í Føroyum áður. Tó vita vit um, at langt afturi í tíðini hava hesi fyribrigdi eisini gjørt seg galdandi um summarið. Einki samband Hann sigur, at alguvøkstur- in á Funningsfirði í ár var seinni enn eitt vanligt ár, men hann heldur, at hetta kann hanga saman við, at gróðurin í ár er seinur. – Vit halda tó ikki, at slíkur alguvøkstur hevur nakað við vanliga gróðurin í sjónum at gera, tí vit hava havt ár við nógvum algu- vøkstri, tá ið góðurin ann- ars hevur verið lítil. Í ár vísa kanningarnar, at gróð- urin á landgrunninum ligg- ur beint omanfyri eitt miðal ár. So, tað er ikki hetta, sum er orsøkin til nógvu algurn- ar á Funningsfirði hesa seinastu vikuna. Høgni heldur, at góð- veðrið í síðstu viku kann hava havt sína ávirkan á vøksturin. Hann heldur tó ikki, at tað er hitin í sjón- um, sum hevur gjørt allan munin, tí tað tekur langa tíð, áðrenn hitin í sjónum broytist nakað serligt. – Eg trúgvi heldur, at nógva sólin og liggjandi góðveðrið, vit høvdu, hevur havt eina størri ávirkan enn sjálvur hitin í sjónum hesar dagarnar, sigur hann. Spurdur, um stovnurin kennur til, at vit kunnu hava eitrandi alguvøkstur í Før- oyum, sigur Høgni: – Jú, tað hava vit dømir um. Hann vísir eitt nú á eina hending í Lopra fyri nøkr- um árum síðan, tá ið fiskur á fjørðinum doyði av eitr- andi algum. – Hetta er eisini kent í Noregi, har teir stundum hava havt stórar trupulleik- ar við eitrandi algum sum hava gjørt av við nógvan fisk. SEV ikki orsøkin Vit spurdu eisini Høgna Debes, um vatnorkuút- byggingin hjá SEV kann hava havt ávikan á algu- vøksturin á Funningsfirði, nú minni feskt vatn rennur í Funningsfjørð: – Vit hava tosað leystliga um hetta á stovninum, men tað ber ikki til á nakran hátt vísindaliga at undirbyggja, at vatnorkuútbyggingin kann havt havt nakra ávirk- an á hesi viðurskifti. Tí, sum eg nevndi, so vita vit um slíkan alguvøkstur á Funningsfirði langt afturi í tíðini, og tá var eingin vatn- orkuútbygging framd, sum kundi havt ávirkað algu- vøksturin á fjørðinum, sig- ur hann at enda. SEV neyvan orsøk til alguvøkstur Høgni Debes heldur, at nógva sólin og góðveðrið í síðstu viku kann hava havt sína ávirkan á alguvøksturin. Hann heldur tó ikki, at tað er hitin í sjónum, sum hevur gjørt allan munin, tí tað tekur langa tíð, áðrenn hitin í sjónum broytist nakað serligt Fiskirannsóknarstovan hevur eina sonevnda algutænastu, har serliga firðir og sund á fastlandinum regluliga verða kannað fyri alguvøkstur. Haraftrat hevur stovnurin samband við fólk í eitt nú Suðuroy, sum kunnu boða frá, um algur síggjast uppi í sjónum C M Y K 7 6