týsdagur 2. februar 2016síða 18

Mikudagur 3. februar 2016 · Nr. 14 18 Sosialurin Aksel V. Johannesen Løgmaður F øroyski búskapurin hevur við­rák í løtuni. Vøkstur og framburður eyðkennir gongd­ina. Fólkatalið veksur aftur. Ar­beiðs­loysið heldur á at lækka. Hý­r­urnar í øllum skipabólkum veksa. Útflutningurin veksur. Skatta­inn­tøkurnar hjá bæði landi og komm­un­um eru stórar. Og saml­aðu lønar­útgjald­ingarnar eru øktar. Harafturat eru globalu for­ treyt­ir­nar lagaligar í løtuni við søgu­liga lágari rentu og lækkandi olju­prísum. Tað er hugaligt, at tað gongur væl. Og nógv bendir á, at góða gongdin heldur fram í ár. Men vit vita av royndum, at eingin vøkstur stendur við. Okkara búskapur er viðbrekin. Tí er neyðugt nú í góðum tíðum at byrgja upp fyri ringum tíðum. Hetta setur stór krøv til okk­ um politikarar. Krøv um, at vit ikki lata okkum bera burtur av góðu gongdini við at brúka enn fleiri pengar. Tíðin er til at vísa búskaparligt varsemi. Halda aftur. At reka ein varnan bú­skapar­poli­ tikk, sama um krøvini til at brúka pengar eru stór. Størsta mistakið, vit nú kundu gjørt, er at oysa meira olju á bálið. Neyðugt er at raðfesta lang­ tíðar­ætlanirnar heldur enn løtu­ vinn­ingin. Avbjóðingarnar Tá ið arbeiðsloysið er so lágt, er skjótt, at fløskuhálsar taka seg upp. Og tá er skjótt, at minni fæst fyri pengarnar enn undir vanligum umstøðum. Tekin eru um, at partar av føroyska búskapinum eru heitir. Í løtuni er neyðugt at innflyta út­ lendska arbeiðsmegi, tí føroyska ar­beiðsmegin megnar ikki at nøkta tørvin. Serliga í byggivinnuni er virk­semið so stórt, at vanligi borg­ arin hevur trupult við at finna ein handverkara, nú land, kommunur og vinnan gera fleiri stórar íløgur. Eitt av høvuðsmálunum hjá sam­gonguni er at bøta um haldførið í búskapinum. Búskapurin er í løt­ uni ikki haldførur yvir langt ára­ mál. Neyðugt er at seta varandi tiltø­k í verk fyri at fáa inntøkur og útreiðslur at javnviga, sum frá líður. Samgongan hevur, eftir heili átta ár við undirskoti, megnað at fáa avlop á fíggjarlógini. Hetta er eitt týdningarmikið stig. Men tað munar kortini lítið at hava avlop eitt ár. Málið er at hava avlop fleiri ár á rað, so at vit kunnu gjalda okk­ ara skuld og leggja pening til síðis í ein búskapargrunn. Tað er at vísa fíggjarliga ábyrgd. Skulu vit tryggja haldførið, er neyðugt at stýra búskapinum við skili. Tað merkir, at land og komm­ unur í størri mun mugu samskipa sínar íløgur og rakstur. Tað munar lítið, um landið heldur aftur, meðan virksemið hjá kommununum veks­ ur ár undan ári. Grundarsteinarnir lagdir Grundarsteinarnir til einar sterk­ ari og samhaldsfastari Føroyar eru lagdir seinastu mánaðirnar. Grund­ in undir føroyska samfelagnum er styrkt. Fyri ársskiftið vórðu fleiri uppskot samtykt á Føroya løgtingi, sum gera gerandisdagin liviligari hjá størri parti av okkara borgarum. Grundleggjandi stig eru eisini tikin ímóti javnari býti av virð­um landsins. Millum høv­uðs­ rað­festingarnar í heyst vóru fólk við lág- og miðal inntøku, fíggj­ar­ liga sperdar familjur og fólka­pen­ sjónistar. Samgongan arbeiðir miðvíst við at røkka mongu málunum, hon hevur sett sær fyri í sam­gongu­ skjalinum. Tí vit fremja sjálvandi í verki tað, vit lovaðu. Komandi árini verður millum annað nógv lagt fyri at bøta um korini hjá barna­ familjum, teimum lesandi og fyri­ tíðarpensjónistum. Vísa varsemi Høvuðsuppgávan hjá samgonguni í sambandi við fíggjarkarmarnar verður at byrgja upp fyri ovur­ upp­hiting og at bøta um haldførið í búskapinum. Søgan vísir, at bú­ skapurin í Føroyum broytist ofta. Tað gongur ofta skjótt frá fram­ burði til afturgongd. Tí verður neyðugt at vísa varsemi. Tí ber tað ikki til at brúka pening, sum vit ikki hava. Fígging skal vera til øll nýggj átøk. Tað krevur dirvi í góðum tíð­um at halda aftur í almennu ú­t­reiðsl­ unum og íløgum. Men skulu vit tryggja okkara eftirkomarum ein sunnan búskap, verður neyðugt at vísa ábyrgd. Og tað ætlar samgongan. Varsemi er lyklaorðið í góðum tíðum TÍÐARGREIN KJAK Óluva Funding Tórshavnar Kommuna nevnir grund­stykkini niðarliga á Tór­garðs­ gøtu, oman móti Strandavegnum at vera til lága bústaðarbygging. Sum víst á longu í august 2015 – og sum sæst – er tað upplagt, tí grundstykkini eru 30 metrar til longdar – og tað í frítt frásýni yvir fjørðin og Nósoynna. Men her verður hildið fast við háhús, heldur enn at »taka tað har frá« við serstakari byggisamtykt, sum annars lovað 1. oktober av borg­arstjóranum við 4 vitnum – tá bert útstykkjarin, sum enn eigur niðara grundstykkið, vil gera klausul í skeytið. Tað vildi út­stykkjarin fegin, fyri júst at fast­halda vakra, fría frásýnið hjá okkum við, og skriva »eittplanshús og ikki byggjast upp fyri frásýnið hjá omanfyri«. Kommunan helt einki lyfti, og er grannaklagan, sum kommunan fekk 21. oktober, ikki svarað enn, tann 1. februar 2016. Brekkað er undan og í mark í brattan, og verður enn meiri ágang­ ur, tá háhúsini eru bygt upp um øll vindeyguni og út um húsini – heilar 8 metrar upp. Eingin fer væl, av at gera øðrum illa – tvørturímóti. Lág bústaðarbygging, sambært navninum í útstykkingini og lend­ in­um, til fulla varðveitslu av fría frá­sýninum verður til gleði fyri borgaran um 50 ár við – og til gagn sum granni og borgari og politikari – tí byggingin er sera sjónlig. »Lág bústaðarbygging« – ella háhús