hósdagur 17. mars 2016síða 22

FRÍGGJADAGUR 18. MARS 2016 SOSIALURIN 33 22 – Tað er eingin ivi um, at hetta var viðvirkandi til at bankin fall. Tú hevði í roynd og veru ein stjóra í bankanum, sum endaði við at vera stjóri yvir øllum, bæði banka og grunni, og sum stýrdi øllum at kalla einsamallur. Eik Grunnurin og Umboðs­ráðið, sum kundarnir, ikki partabrævaeigararnir, valdu, áttu bankan. Men ongin evnaði at siga Marner Jacobsen ímóti sum stjóra. Og dømini úr Danmark vístu júst sama bygnaðarfeil, greiðir Jørn Astrup Hansen frá. Hann er ikki í iva um, at hesi bygnaðurin er lívshættisligur fyri bankar. – Stóð tað til mín, varð hesin bygnaðurin bannaður við lóg í morgin, staðfestir hann. Í 2011 varð við lóg bann­að spari­ kassum og spari­kassa­grunnum at hava somu nevnd. Men meðan banka­lóggávan og bankaeftirlitið er danskt, er tryggingarlóggávan og trygg­ingareftirlitið yvirtikið málsøki. Tí er eingin, ið heldur eyga við bygnað­inum í TF Samtakinum í dag. Endurtaka sama feil við TF Samtakinum Sambært Jørn Astrup Hansen eru føroyingar nú við at endurtaka júst sama feil við Eik Banka og bygnað­ inum í TF Samtakinum, sum vit gjørdu fyri bert fáum árum síðani við Eik Banka og Eik Grunninum. Bygnaðurin í TF Samtakinum er soleiðis bygdur upp. Allir trygg­ ingartakararnir í P/F Tryggingar­ felagnum Føroyum eiga L/F Ognar­ felag Tryggingar­takaranna, sum so eigur móðurfelagið í TF Sam­tak­ inum, P/F TF Holding. TF Holding eigur seks dóttur­ feløg, harav tvey eru av serligum týdningi. TF Holding eigur 100 prosent av P/F Tryggingarfelagið Føroyar og so eisini 100 prosent av P/F Eik Banka. Tað er sostatt nevndin í TF Holding, sum eigur og velur nevndina í Eik Banka. Nevnd­in í Eik Banka er tann sum hev­ur eftirlit við og setur stjóra og dag­ligu leiðsluna í Eik Banka, sum í dag er Súni Schwartz Jacobsen. 35 umboðsráðslimir, sum verða beinleiðis valdir av øll­ um tryggingartakarunum, velja nevndina í Ognarfelag Tryggingar­ takaranna, og sambært við­tøk­ unum skal nevndin í Ognarfelag Trygg­ingartakaranna verða tann sama sum í TF Holding. Á aðal­ fund­inum velur TF Holding allar limirnar í nevndini fyri Eik Banka, sum harumframt eisini fevnir um starvs­fólkaumboð. Forstjóri í Eik Banka er Súni Schwartz Jacobsen. Men Súni Schwartz Jacobsen er eisini forstjóri í TF Holding, hvørs nevnd velur nevndina í Eik Banka, sum skal hava eftirlit við stjór­anum í Eik Banka, sum er Súni Schwartz Jacobsen. Sum vit sóu í gamla Eik Banka, er stórur vandi fyri at ein sterkur stjóri klárar at yvirtaka valdið á einari veik­ari nevnd. Hetta merkir so, at er nevnd­in í TF Holding ov veik at siga for­stjór­ anum ímóti, so yvir­tekur forstjórin valdið á øllum sam­tak­inum. Nevndarsessir sum bein Sambært Jørn Astrup Hansen er hetta ein av vandunum, vit síggja í verki í TF Samtakinum í dag. – Súni Schwartz Jacobsen er ein dugnaligur grannskoðari og ein dugnaligur stjóri, sum vil valdið. Og tað skal ein stjóri í einum stórum banka jú helst eisini. Trupulleikin uppstendur, tá stjórin, sum vil valdið, ikki fær nóg nógv mótspæl, og tað fær Súni Schwartz Jacobsen ikki. Hann er bankin og hann er aðalfundurin. Hann er forstjóri í TF Holding og umboðar sostatt eigaran hjá nevndini, sum er stjóri hjá honum. Sostatt er hann eisini sín egni stjóri og sítt egna eftirlit í Eik Banka, sigur Jørn Astrup Hansen. Samanfallið millum nevndirnar í TF Holding og Eik Banka ger tað eis­ini møguligt at viðlíkahalda henda bygnaðin uttan mótmæli. – Vandin er jú stórur fyri, at nevndar­sessirnar í Eik Banka verða nýttir sum bein at býta út til fólkini í TF Holding og Ognar­ felag Tryggingartakaranna. Tað er væl tað, vit hava sæð heilt fram til í dag, sigur Jørn Astrup Hansen, sum hevur sitið á fremsta bonki og eyg­leitt tað, ið fer fram í sam­tak­ inum, tá hann var nevndar­limur í Eik Banka. Inntil nýliga varð nevndin í TF Holding stýrd av fyrrverandi nevndar­formanninum og næst­for­ mann­inum í TF Holding, Gunnar í Liða og Jákup Egholm Hansen, sum eisini vóru ávikavist næst­for­ maður og nevndarlimur í nevndini fyri Eik Banka. Við hjálp frá for­ stjór­anum høvdu teir sostatt bukt­ina og báðar endarnar at deila bein­ini í samtakinum út. At nevndarsessir verða býttir út sum bein, kann stóra og javna út­skiftingin í nevndini benda á. TF Holding hevur síðani 2011 havt tríggjar nevndarsessir í Eik Banka. Gunnar í Liða hevur sitið á einum av hesum sessunum. Hinir báðir sessirnir hava síðani TF keypti bankan í 2011 gingið upp á skift millum seks onnur fólk, nevniliga Birgir Mohr, Jóannes Danielsen, Regin Hammer, Árna Jacobsen, Jákup Egholm Hansen og Marion á Lakjuni. Hóast valdsjavnvágin í TF Holding tó skifti fyri tveimum vikum síðani, og nýggj leiðsla er í sam­takinum, er einki, ið forðar fyri at nýggja leiðslan heldur áfram í sama stíli. Trupulleikin er nevn­ iliga innbygdur í sjálvum bygnað­ inum í samtakinum. Eiga at upploysa samtakið Sambært Jørn Astrup Hansen eru tó onkrir møguleikar í at velja, fyri at loysa bygnaðartrupulleikan. Ein av møguleikunum er at loysa Eik Banka úr TF Samtakinum og lata hann aftur til fólkið, sum av upp­ runa eigur bankan. Tá monopolið á tryggingar­ økinum varð avtikið í Føroyum í 1998, og Tryggingarsambandið varð umskipað til eitt parta­felag undir navninum P/F Trygg­ingar­ felagið Føroyar, varð bert partur av pen­ing­inum, sum tryggingar­ tak­ar­arnir høvdu spart upp, settur í sjálva tryggingar­felagið. Samlaða eginognin í Tryggingar­ sambandinum var um 1,3 milliardir krónur um ta tíðina. 300 milliónir krónur vórðu settar í nýggja trygg­ ingarpartafelagið, meðan 1 milliard krónur vórðu settar í TF Holding. Tað vóru eisini hesir uppspardu peng­arnir, ið vórðu nýttir at keypa Eik Banka frá Fíggjarligum Støðu­ festi. Sambært Jørn Astrup Hansen kundi eitt uppskot tí verið at loyst bankan úr TF Samtakinum og latið partapeningin í bankanum til ein grunn, sum er óheftur av TF Sam­ takinum og bankanum. Bankin vil við hesum verða ogn hjá føroyska fólkinum. – Rímiligt nokk, heldur Astrup, tað var jú tað føroyska fólkið, sum høvdu spart pengarnar upp, ið bankin varð keyptur fyri. Framtíðin avgerast í komandi mánaði Um ein góðan mánað verður aðal­ fundur í Ognarfelag Trygg­ingar­ takaranna. Tá skulu teir 35 limir­nir í umboðsráðnum, sum eru valdir av fólkinum, velja nevndina í Ognar­ felag Tryggingartakaranna, og so­ statt eisini nevndina í TF Holding. Hetta verður gjørt eftir inn­ stilling frá tilráðingarbólkinum, sum verður valdur av Umboðs­ ráð­num. Tríggir limir í tilráðingar­ bólkinum verða valdir millum Umboðs­ráðslimirnir, meðan ein ella tveir limir verða valdir grund­ að á førleikar og vitan. Tað er tó ikki altíð, at tilráðingarnar frá til­ ráð­ingar­bólkinum verða fylgdar. Í apríl verður aðalfundur í Ognar­felag Tryggingartakaranna. Tá liggur framtíðin hjá Eik Banka og øllum feløgunum undir TF Holding í hondunum á teimum 35 um­boðs­ráðslimunum. Bert teir hava møguleika at ávirka, hvørja kós vit seta fyri størsta fíggjar­ sam­tak og næststørsta banka í Føroyum. ROGVI@SOSIALURIN.FO SAMFELAG »Stóð tað til mín, varð hesin bygnaðurin bannaður við lóg í morgin« ■ TF-Holding P/F Nevndin er tann sama sum í L/F Ognarfelag Tryggingartakaranna Forstjóri: Súni Schwartz Jacobsen Stjóri: Regin Hammer L/F Ognarfelag Tryggingartakaranna Nevndin verður vald av Umboðsráðnum, sum verður valt av tryggingartakarunum við beinleiðis vali ■ Tryggingarfelagið Føroyar P/F Nevndin verður vald av einsamalla eigaranum, sum er TF-Holding P/F Forstjóri: Regin Hammer ■ Eik Banki P/F Nevndin verður vald av einsamalla eigaranum, sum er TF-Holding P/F Forstjóri: Súni Schwartz Jacobsen SAVNSMYND Bygnaðurin í TF Samtakinum. Bæði nevndir og stjórar ganga aftur í øllum samtakinum. Í apríl verður aðalfundur í Ognarfelag Tryggingartakaranna. Tá liggur framtíðin hjá Eik Banka og øllum feløgunum undir TF Holding í hondunum á teimum 35 umboðsráðslimunum Krakka- veldi